ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ جۇما كۇنى سەناتتا «قازاقستاننىڭ سۋ قاۋىپسىزدىگى: قازىرگى زامانعى سىن-قاتەرلەر مەن ولاردى شەشۋ پەرسپەكتيۆالارى» تاقىرىبىنداعى ۇكىمەت ساعاتىندا ءسوز سويلەدى.
مينيستر وتكەن جىلعى پارلامەنتتىك تىڭداۋدا بەرىلگەن 19 سەناتوردىڭ 10 ۇسىنىسىن ورىنداعانىن اتاپ ءوتتى. تاعى 9-ى ىسكە اسىرۋدىڭ ۇزاق مەرزىمدى سيپاتىنا بايلانىستى ورىندالۋدا.
ۇسىنىمدار بلوگىنىڭ ءبىرى ترانسشەكارالىق ىنتىماقتاستىققا قاتىستى بولدى.
«سۋ ديپلوماتياسى قاجەت ەكەنىن تۇسىنە وتىرىپ, بۇل باعىتتاعى جۇمىس كۇشەيتىلدى», - دەدى م.مىرزاعاليەۆ ۇكىمەت ساعاتىندا.
قازاقستاننىڭ سەگىز سۋ شارۋاشىلىعى باسسەينىنىڭ جەتەۋى –ترانسشەكارالىق, سونىڭ سالدارىنان قازاقستان ەداۋىر دارەجەدە شەكتەس ەلدەردىڭ: قىتاي, قىرعىزستان, وزبەكستان جانە رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ سۋ شارۋاشىلىعى ساياساتىنا بايلانىستى.
قحر-مەن سۋ قاتىناستارىندا بۇگىنگى تاڭدا ترانسشەكارالىق وزەندەردىڭ سۋ رەسۋرستارىن ءبولۋ جونىندەگى كەلىسىمنىڭ بولماۋى نەگىزگى پروبلەما بولىپ تابىلادى.
ءمينيستردىڭ مالىمەتىنشە, كەلىسىم بويىنشا جۇمىس 2015 جىلدان باستالدى. بۇگىنگى تاڭدا كىرىسپەدەن جانە 31 باپتان تۇراتىن بىرىڭعاي قۇرىلىم كەلىسىلدى.
«قحر-مەن كەلىسسوزدەر وتە كۇردەلى. قىتاي شەكارا ماڭىنداعى ەشبىر ەلمەن سۋ ءبولۋ جونىندە كەلىسسوزدەر جۇرگىزبەيتىنىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. قازاقستان قحر كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ جاتقان العاشقى جانە جالعىز ەل», - دەپ اتاپ ءوتتى م.مىرزاعاليەۆ.
سونىمەن قاتار, ەكولوگيا مينيسترلىگىنىڭ باسشىسى اعىمداعى جىلى توقتوعۇل سۋ قويماسىنان 330 ملن.م3 كولەمىندە قوسىمشا سۋ اعىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ەلەكتر ەنەرگياسىمەن تاۋار الماسۋدى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا قىرعىز تاراپىمەن جەكە حاتتاماعا قول قويىلعانىن حابارلادى. سونداي-اق, قازاقستان, وزبەكستان جانە تاجىكستان اراسىندا باكري توچيك سۋ قويماسىنىڭ جۇمىس ءتارتىبى جانە دوستىق كانالى ارقىلى سۋ بەرۋ تۋرالى ۇشجاقتى حاتتاماعا قول قويىلدى. «قابىلدانعان شارالاردىڭ ارقاسىندا ۆەگەتاتسيالىق كەزەڭدە تۇركىستان وبلىسىنىڭ جەتىسۋ جانە ماقتاارال اۋداندارىنىڭ سۋارمالى سۋعا قاجەتتىلىگى تولىق كولەمدە قاناعاتتاندىرىلدى», - دەدى مينيستر.
سونداي-اق, ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, وزبەكستانمەن ايتارلىقتاي جۇمىس جۇرگىزىلدى.
وسى جىلدىڭ جازىندا سۋ قاتىناستارى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى بويىنشا پروبلەمالىق ماسەلەلەردىڭ بارلىق سپەكترىن قامتيتىن, ولاردى شەشۋ مەرزىمدەرىن بەلگىلەي وتىرىپ, جول كارتاسىنا قول قويىلدى. قول قويىلعان جول كارتاسى شەڭبەرىندە 1991 جىلدان كەيىن سالىنعان جانە قايتا جاڭارتىلعان سۋ شارۋاشىلىعى قۇرىلىستارىن بىرلەسىپ تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى. بۇل بۇرىن سۋ بالانسىندا ەسكەرىلمەگەن سۋ قويمالارىن انىقتاۋ ءۇشىن جاسالدى.
سونداي-اق ترانسشەكارالىق سۋ وبەكتىلەرىن بىرلەسىپ باسقارۋ, پايدالانۋ جانە قورعاۋ تۋرالى كەلىسىم جوباسى ازىرلەندى. بۇگىنگى تاڭدا تاراپتار كەلىسىم ءماتىنىن 80%-عا ماقۇلدادى. «كەلىسسوزدەر پروتسەسى جالعاسۋدا. كەلىسىمگە ءساتتى قول قويۋ بولاشاقتا وزبەكستان اۋماعىندا ورنالاسقان نەگىزگى سۋ شارۋاشىلىعى ۋچاسكەلەرىندە سۋ رەسۋرستارىن ءبولۋدىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», - دەدى ول.
قاراشا ايىنىڭ سوڭىندا مەملەكەتارالىق ارنالار ارقىلى قازاقستان تاراپىنا سۋ بەرۋ كەستەسىن ساقتاماۋ ماسەلەسىن تالقىلاۋ ءۇشىن قىرعىز تاراپىمەن كەزدەسۋ وتكىزىلەدى.