ومىرگە عاشىق, ونەرگە ىنتىق جاستىڭ ءبىرى انجەليكا سوكولوۆا – وبلىس ورتالىعىنداعى گۋمانيتارلىق-تەحنيكالىق كوللەدجدىڭ ءبىلىم الۋشىسى. قازاق ءتىلىن جەتە مەڭگەرگەن جان سان مارتە ءتىل سايىسىندا جۇلدەگەر اتانىپ ءجۇر.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا قاراستى, قيان شەتتەگى شوق جۇلدىزداي قايرات اۋىلى انجەليكا سەرگەەۆنا ءۇشىن جۇمىر جەردىڭ بەتىندەگى جۇماق مەكەن. كوكورايلى شالعىنى دا, كوكپەڭبەك اسپانى دا جانىنا سونشالىقتى جاقىن. كوز بايلانعاننان كەيىن قايراتتىڭ اسپانى قارا بارقىت جامىلعانداي بولىپ تۇرادى. تۋ بيىكتەن جۇلدىزدار جىمىڭدايدى. انجەليكا سەرگەەۆنانىڭ دا ءوز جۇلدىزى بار. جۇلدىزىن جاندىرارى – ءتىل. وندا دا قازاقتىڭ ءتىلى. ىشتەي جۇلدىزىم جوعارى بولسا ەكەن دەپ تىلەك تىلەيدى. ال ادامدارى شە؟ ءتىپتى كەرەمەت! ىنتىماق-ىرىسى, بەرەكە-بىرلىگى سۇتتەي ۇيىپ تۇر. ەڭ جاقسىسى, ءبارى بىردەي انجەليكا سەرگەەۆنانىڭ كوڭىلى قۇلاي سۇيگەن ءوز تىلىندە سويلەيدى. اقساقالدى اتالارىنىڭ ەل تاريحى, جەر تاريحى تۋرالى اجارلى اڭگىمەلەرىن, كوپ كىتاپتاردا كەزدەسە بەرمەيتىن ماحاببات, ەرلىك داستاندارىن ەستىپ, كوكىرەگىنە قۇيعان سايىن سونى لەپ الپىس ەكى تامىرىن قولامتانىڭ شوعىمەن قارىعانداي قىزدىرىپ, ەل جايلى ۇعىمى مولايىپ, سوزدىك قورى ەسەلەنە تۇسەدى.
كوڭىلدى كىربىڭ شالعان كەيبىر ساتتەردە اتاسىمەن سىرلاسادى. پاھ, شىركىن, اباي حاكىمنىڭ ءاربىر ايتقان ءسوزى – اقيقات. تەك سونى كەيبىر جاستاردىڭ تاپتىشتەپ وقىپ, استارىنداعى كەسەك-كەسەك ويدى ءتۇيسىنىپ, تولايىم تۇسىنە بەرمەيتىندەرى وكىنىشتى. ال ءوزى نەشە قايتارا وقىسا دا, جالىققان ەمەس. اسىرەسە قاراسوزدەرىن. قاراسوزدىڭ ءبارى تۇنىپ تۇرعان عيبرات, ومىرىنە قاجەتتى ونەگە.
اۋىلدان العاش ۇزاپ شىعىپ, جەرگىلىكتى ۇلت تىلىندە سويلەيتىن وزگە ۇلت وكىلدەرى اراسىندا وتكىزىلگەن ءبىر بايقاۋدا الدەكىم انجەليكاعا توسىننان سۇراق قويعان.
– سەنىڭ جان دۇنيەڭە كىم جاقىن؟ پۋشكين بە, الدە اباي ما؟
اۋەلدە ابدىراپ قالعانى راس. بىراق ءتىل ۇشىنا ۇنەمى سىرلاسىپ جۇرەتىن, اقىل-كەڭەسىن ءومىرىنىڭ تەمىرقازىعىنا اينالدىرعان اباي اتاسى ورالعان.
شىنى سول ەدى. ويتكەنى ابايدىڭ كوپ شىعارمالارىن وقىعان. ۇلى جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» رومان-ەپوپەياسىن نەشە قايتارا ءسۇزىپ شىققان. وي مارجانىن تەرۋ ءۇشىن. كەيىن اسىقپاي ويلانىپ كورسە, جاۋابى دۇرىس ءتارىزدى. ال سۇراق بولدى ما, جوق پا, ول جاعىن ءالى كۇنگە دەيىن اجىراتا الماي ءجۇر. اسىلىندا رۋحاني ازىق بەرگەن ۇلىلاردىڭ ءبىر-بىرىنەن كەمدىگى جوق. ەكەۋى دە قاتار اققان بۇلاق ءتارىزدى.
كىشكەنتاي كەزىنەن بەلسەندى بولدى. بالكىم جاراتىلىسىنان, ايتەۋىر, ءبىر نارسەمەن ەرەكشەلەنۋگە تىرىسقان. بيگە دە, ءان ۇيىرمەسىنە دە قاتىستى. سوڭعى جىلدارى جاس جۇرەگىن پوەزيا جاۋلاي باستادى. ءوزى عانا وقىعان جوق, قۇربىلارىنا دا وقىپ بەرەتىن. كەيىن «قۇلاقتان كىرىپ, بويدى الاتىن» اباي ولەڭدەرىن مانەرلەپ وقي باستادى. قازىر قازاق ءتىلىن ورىس ءتىلىنىڭ دەڭگەيىندە بىلەدى. ءوزىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جەرگىلىكتى ۇلت ءتىلىن ارتىعىراق.
– مەنى قاتتى تاڭعالدىراتىنى – قازاق حالقىنىڭ سالت-ءداستۇرىنىڭ وتە باي ەكەندىگى. بۇل ەل مادەنيەتىنىڭ قانشالىقتى تەرەڭ ەكەندىگىن كورسەتەدى دەپ ويلايمىن, – دەيدى ءوزى, – وتان ءسۇيۋ ەرلىك پەن مارتتىك, جومارتتىق پەن ادامگەرشىلىك قاسيەتتەردىڭ ءبارى عاسىرلار بويى ساباقتاسىپ كەلە جاتقان سالت-ءداستۇر ارقىلى ۇرپاقتان-ۇرپاققا جالعاسىپ وتىراتىنى اقيقات. ەڭ باستىسى, ادەمى دە مازمۇندى سالت-ءداستۇر ءبىز ءتارىزدى جاستاردى تۋرا جولدان اداستىرماس باعىت سىلتەپ وتىرادى. ءجون-جوسىقتى ءبىلىپ-ۇيرەنۋگە جانە ءوز ومىرىندە قولدانۋعا باعىتتايتىن زاڭ ىسپەتتى دەسەم دە قاتەلەسپەيتىن شىعارمىن. ءوز باسىم قازاقستاندا تۋىپ-وسكەنىمە, ءتىلىن ۇيرەنىپ, سالتىن مەڭگەرىپ العاندىعىما قۋانامىن. كەيدە قازاق ءتىلىن قايدان بىلەسىڭ, ءتىلدى ۇيرەنۋگە نە سەبەپ بولدى دەگەن سۇراقتار دا قويىلىپ جاتادى. مەنىڭشە, ءار ادام مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرىپ, ءبىلۋى كەرەك. ءوز باسىم بولاشاقتا اۋدارماشى بولسام دەيمىن. سول ءۇشىن قازىر تالاپتانىپ, وقىپ جاتىرمىن. جالعىز ءتىلدى ەمەس, ۇلتتىڭ جان دۇنيەسىن كوبىرەك ءبىلىپ, كەڭىرەك تانىساڭ, ۇلىلىعىنا ەرىكسىز مويىنسۇناسىڭ.
ەندى ءبىر اۋىز ءسوز تالاپتى قارىنداستىڭ قول جەتكىزگەن بيىگى جايىندا. 2016 جىلى وبلىستىق اباي وقۋلارىندا ءۇشىنشى ورىن يەلەنگەن, 2017 جىلى ماحامبەت وقۋلارى بايقاۋىندا ءبىرىنشى ورىندى الىپتى. ءداستۇرلى «جارقىن بولاشاق» رەسپۋبليكالىق وليمپياداسىنىڭ ء«سوز شەبەرلەرى» اتالىمىندا ەكىنشى ورىندى يەلەنگەن. 2019 جىلى «جاس اقمولا» بايقاۋىندا ۇزدىك ستۋدەنت اتانىپتى. «تۋعان جەرىم – قازاقستانىم» رەسپۋبليكالىق اقىندار ءمۇشايراسىندا ءبىرىنشى ورىنعا لايىق دەپ تانىلعان. ءارتۇرلى تاقىرىپقا جازعان ماقالالارى باسىلىمداردا جاريالانىپ ءجۇر. اقمولا وبلىسى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جانىنداعى مەملەكەتتىك ءتىلدى ناسيحاتتاۋ جانە دامىتۋ ورتالىعىنىڭ بەلسەندى مۇشەسى.
بۇل جيىرمادان جاڭا اسقان بويجەتكەن ءۇشىن از دۇنيە ەمەس. شىعار اسۋى, جەتەر بيىگى الدا. ءوزى دە ارمانشىل. تىم-تىرىس جاتقان, بۇيىعى قايرات اۋىلىنىڭ تۇنگى اسپانىنا قيالشىل كوڭىل كوز سالىپ قويادى. مىڭ سان جۇلدىزدىڭ ىشىندە ءوز جۇلدىزىن كورگەن سايىن «جۇلدىزىم جوعارى» دەپ دامە ەتەدى. شىنىندا دا, قوس ءتىل قوس قاناتى ءتارىزدى قولتىعىنان دەمەگەن انجەليكانىڭ جۇلدىزى جوعارى بولاتىندىعىنا ءبىز دە بەك سەنىمدىمىز.
كوكشەتاۋ