بيىلعى 9 ايدا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ تۇركىستان وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى جۇرگىزگەن جەدەل ىزدەستىرۋ ءىس-شارالارى ناتيجەسىندە سوتقا دەيىنگى تەرگەپ-تەكسەرۋدىڭ بىرىڭعاي تىزىلىمىنە جالپى سانى 154 قىلمىس تىركەلگەن. ونىڭ ىشىندە سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىس – 109, ال جەدەل جولمەن بۇگىندە 87 قىلمىستىق ءىس انىقتالىپ, وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ءوسىم بايقالعان.
جىل باسىنان بەرى بيۋدجەت قاراجاتىن جىمقىرۋ دەرەگى بويىنشا 46 قىلمىس تىركەلگەن. انىقتالعان قىلمىستاردىڭ نەگىزىندە مەملەكەتكە كەلتىرىلگەن زالالدىڭ جالپى قۇنى 1 ملرد 142 ملن تەڭگەنى قۇراعان, ونىڭ 1 ملرد 134 ملن تەڭگەسى, ياعني 99%-ى وندىرىلگەن. بۇل دەرەكتەر تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى ومىرزاق شوكەەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى كوميسسيا وتىرىسىندا ءمالىم ەتىلدى. كوميسسيا وتىرىسىندا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل سالاسىنداعى زاڭنامالىق جاڭاشىلدىقتار تانىستىرىلىپ, اگەنتتىكتىڭ تۇركىستان وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى تاراپىنان اتقارىلعان جۇمىستار باياندالدى. القالى جيىندا ءوڭىر باسشىسى ومىرزاق ەستاي ۇلى زاڭمەن بەكىتىلگەن وزگەرىستەردىڭ ماڭىزدىلىعىن العا تارتىپ, اشىقتىق ءپرينتسيپى ارقىلى حالىققا قولايلى قىزمەت كورسەتۋگە ايرىقشا باسىمدىق بەرۋ قاجەتتىگىن جەتكىزدى. «وزىنە سەنىمدى ادام عانا ەشنارسە جاسىرمايدى. دۇرىستى – دۇرىس, بۇرىستى بۇرىس دەۋ ءۇشىن اقيقات پەن اشىقتىق قاجەت. تۇركىستان وڭىرىنە قاتىستى جاعىمسىز, جالپى تۇسىنىكتەن ارىلۋىمىز كەرەك. كەرىسىنشە, ءبىز ەلىمىز بويىنشا جەمقورلىقپەن ۇدايى كۇرەسىپ, ونى انىقتاپ, الدىن الۋدان الدىڭعى قاتاردامىز. جەمقورلىقپەن پارمەندى كۇرەس ناتيجەلى. بۇل باعىتتاعى جۇمىس كۇشەيەدى. قىلمىستىڭ اشىلۋىنا ىمىراسىزدىق پەن اشىقتىق اسەر ەتەدى», دەدى ومىرزاق شوكەەۆ. ال دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ميراس قارعاباي 9 اي ىشىندە جۇرگىزىلگەن ءىشىنارا تالداۋدىڭ ناتيجەسىندە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتىندە نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەر مەن ۇيىمداستىرۋشىلىق-باسقارۋشىلىق قىزمەتتەگى بىرقاتار سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن اتادى. ناقتىراق ايتساق, مۇقتاجدار ەسەبىندە تۇراتىن ازاماتتارعا تۇرعىنجاي بەرۋدە كەزەكتىلىكتى ساقتاماۋ جانە مەملەكەتتىك اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى تاعايىنداۋ بارىسىندا زاڭبۇزۋشىلىق تۋىندايتىنى انىقتالىپ, سوعان سايكەس تاۋەكەلدەردى جويۋ ماقساتىندا دەپارتامەنت جولداعان 73 ۇسىنىستىڭ 58-ءى ورىندالعانىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق جيىندا «تۇركىستان – ادالدىق الاڭى» جوبالىق كەڭسەسىنىڭ اياسىندا وبلىسقا قاراستى اكىمدىكتەردىڭ جاڭا جۇمىس ۇلگىسىنە كوشۋى نەگىزىندە ءوڭىر تۇرعىندارى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ساپالى, جەدەل جانە كەدەرگىسىز الۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن «سەرۆيستىك اكىمدىكتەردىڭ» اشىلۋ ماسەلەسى تالقىلاندى. بۇگىنگى كۇنى جاڭا ۇلگىدەگى اكىمدىك تۇركىستان, كەنتاۋ قالالارى مەن سوزاق, تولەبي, تۇلكىباس, كەلەس اۋداندارىندا اشىلعان, وسىعان سايكەس كوميسسيا وتىرىسىندا وبلىس اكىمى تاراپىنان بارلىق قالا, اۋدانداعى اكىمدىكتەردىڭ جىل سوڭىنا دەيىن «سەرۆيستىك اكىمدىك» ۇلگىسىنە كوشۋى بويىنشا ناقتى تاپسىرما بەرىلدى. كوميسسيا وتىرىسىندا ءسوز العان تۇركىستان وبلىسى پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى قايرات دالبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, قۇقىقبۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ, بولدىرماۋ جانە جولىن كەسۋدە «تۇراقتى ارنايى ءموبيلدى توپ» توسىننان تەكسەرۋ جۇمىستارىن كۇشەيتكەن جانە بۇگىنگى كۇنى قوسىمشا تالىمگەرلەر, وفيتسەرلىك جانە ايەلدەر كەڭەسى جۇمىس ىستەۋدە.
اگەنتتىكتىڭ وبلىس بويىنشا دەپارتامەنتى تەرگەۋ باسقارماسىنىڭ وندىرىسىندە 336 قىلمىستىق ءىس بولعان, ونىڭ ىشىندە 190-ى وبلىستىق دەپارتامەنتتە تىركەلگەن. ميراس قارعاباي وندىرىستە بولعان ىستەردىڭ 254-ءى بويىنشا تۇپكىلىكتى پروتسەسسۋالدىق شەشىم قابىلدانىپ, ونىڭ 94 ءىسى ايىپتاۋ اكتىسىمەن سوتقا جولدانعانىن جەتكىزدى. ءاربىر اياقتالعان ءىس بويىنشا الدىن الۋ شارالارىن كۇندەلىكتى جۇرگىزۋدىڭ ناتيجەسىندە سوتقا جولدانعان جانە اقتامايتىن نەگىزبەن توقتاتىلعان ىستەر بويىنشا زاڭ بۇزۋشىلىقتارعا ىقپال ەتكەن ءمان-جايلاردى جويۋ جونىندەگى ۇسىنىستاردى ەنگىزۋ كورسەتكىشى 100%-عا جەتكەن. اتاپ ايتقاندا, 9 ايدا 83 ۇسىنىس جولدانىپ, ونىڭ 70-ءى قارالىپ, 46 لاۋازىمدى تۇلعا, ونىڭ 13-ءى ءبىرىنشى باسشى ءتۇرلى دەڭگەيدەگى تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. مەكەمە ۇجىمىنىڭ قاتىسۋىمەن – 41, ال باسشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن 30 ۇسىنىم قارالعان, سوتقا جولدانعان قىلمىستىق ىستەر بويىنشا ۇسىنىستاردىڭ بارلىعى مەملەكەتتىك ورگاندارعا جولدانعان. بۇدان بولەك, سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىقبۇزۋشىلىق فاكتىسى تۋرالى حابارلاعان نەمەسە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىلدا وزگە دە جولمەن جاردەمدەسكەن 10 تۇلعاعا 1,7 ملن تەڭگە كولەمىندە اقشالاي سىياقى بەرىلگەن. اگەنتتىكتىڭ 1424 Call-ورتالىققا تۇركىستان وڭىرىنەن حابارلاسقان ازاماتتاردىڭ بەرگەن اقپاراتى ارقىلى 9 قىلمىستىق ءىس تىركەلگەن. جەدەل ارەكەت ەتۋ امالدارىن جۇرگىزۋدىڭ ناتيجەسىندە لاۋازىمدى تۇلعالار پارا الۋ فاكتىسىمەن ۇستالىپ, 3 قىلمىستىق ءىس سوتقا جولدانعان. «قوعامدا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ باعىتىندا وبلىس كولەمىندە جىل باسىنان بەرى 700 مىڭعا جۋىق ادامدى قامتىعان, جالپى سانى 1337 ءتۇرلى باعىتتا ءىس-شارا ءوتتى. نەگىزىنەن, بۇل شارالار سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى ىسكە اسىرعان جوبالار شەڭبەرىندە وتكىزىلىپ كەلەدى», دەدى ميراس اسقارباي ۇلى.
«مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ بىرىڭعاي تەرەزەسى» اقپاراتتىق-تالداۋ جۇيەسى ارقىلى ساتىپ الۋ سالاسىنا جۇرگىزىلگەن مونيتورينگتىك جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە سوڭعى 9 اي ىشىندە جالپى سوماسى 822 ملن تەڭگەدەن استام بيۋدجەت قاراجاتى ۇنەمدەلگەن. سونداي-اق دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مۇلدەم توزبەۋشىلىك مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ ءاربىر ەل ازاماتىنا جۇكتەلگەن ورتاق مىندەت ەكەنىن العا تارتىپ, قانداي دا ءبىر سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىقبۇزۋشىلىق دەرەكتەرى تۋرالى مالىمەتتى تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيتىن اگەنتتىكتىڭ 1424 Call-ورتالىققا حابارلاۋعا بولاتىنىن جەتكىزدى.
تۇركىستان وبلىسى