جىل باسىنان بەرى الەمدى ابىگەرگە سالعان كوروناۆيرۋس ىندەتىنىڭ سالقىنى ازىق-ت ۇلىكتىڭ باعاسىنا دا كەرى اسەرىن تيگىزە باستادى. سالدارىنان كەي وڭىرلەردە الىپساتارلار باعانى نەگىزسىز كوتەرىپ, قارا حالىقتىڭ قالتاسىن قاعا تۇسۋدە.
ىندەتتىڭ ەكىنشى تولقىنىنا قارسى دايىندىق جۇمىستارى كەزىندە شىمكەنت قالاسى اكىمدىگى وسى ماسەلەگە باسا نازار اۋداردى. ءبىرىنشى كەزەكتە ءدارى-دارمەكپەن قاتار اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ دە باعا تەپە-تەڭدىگىن ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن ۇتىمدى ادىستەر مەن ءتيىمدى جوبالاردى قولعا الدى. سونىڭ ءبىرى – شىمشاھاردا اپتا سايىن اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىنىڭ جارمەڭكەسى ۇيىمداستىرىلادى. اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ جارمەڭكەلەرى دەمالىس كۇندەرى وتكىزىلەتىن. ەندى اپتانىڭ ورتاسىندا جارمەڭكە ۇيىمداستىرۋ قولعا الىنىپ وتىر.
ماسەلەن, ءبىر عانا ەڭبەكشى اۋدانىندا اپتانىڭ ءار سارسەنبى كۇنى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋشىلەردىڭ جارمەڭكەسى «فوسفورشىلار» مادەنيەت سارايىنىڭ الدىنداعى الاڭدا وتۋدە. اۋىلشارۋاشىلىق جارمەڭكەسى ازاماتتاردى قولجەتىمدى باعا بويىنشا ساپالى جانە ءارتۇرلى ونىمدەرمەن قامتاماسىز ەتۋدى كوزدەيدى.
«ىندەت سالدارىنان بارلىق سالادا ينفلياتسيا ءجۇرىپ جاتىر. ازىق-ت ۇلىك باعاسى دا ءوسىپ بارادى. وسىنداي قىسىلتاياڭ ساتتە باعانى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن قالا اكىمدىگى الەۋمەتتىك دۇكەندەر مەن ارنايى جارمەڭكەلەردى كوپتەپ ۇيىمداستىرۋدا. وسىدان ءبىراز ىلگەرى ەل ىشىندە «ازىق-ت ۇلىك قورى جەتكىلىكسىز» دەگەن الىپ-قاشپا اڭگىمە گۋلەگەن ەدى. الايدا شاھار باسشىسى قالاداعى ءىرى قويمالار مەن ساۋدا ورىندارىنا زەرتتەۋ, زەردەلەۋ جۇرگىزۋ ارقىلى شىمكەنتتە ازىق-تۇلىك قورى جەتكىلىكتى ەكەنىن جەتكىزدى», دەيدى جارمەڭكەگە كەلگەن تۇرعىن ءالي قوجا.
جارمەڭكەگە كەلۋشىلەردىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميالىق تالاپتاردى ساقتاۋىن اۋدان اكىمدىگى قاتاڭ باقىلاۋدا. سونداي-اق اشىق بازاردا تۇتىنۋشىلاردى بەتپەردەلىك رەجىمىن, الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاۋدى ەسكەرتىپ كەلەدى.
قازىرگى تاڭدا قالادا ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ تاپشىلىعىن بولدىرماۋ ماقساتىندا 50 تاۋار ءوندىرۋشى كاسىپورىن, 18 قويما جانە 25 ساۋدا نىسانعا زەردەلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن.
ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, بۇگىندە قالا اۋماعىندا ەگىستىك القابىنان 60 مىڭ تونناعا جۋىق ءونىم جينالعان. دەمەك, التىن كۇزدە جينالعان اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى ءبىرىنشى كەزەكتە قالانىڭ ازىق-ت ۇلىك قورىنا قۇيىلارى ايدان انىق. ودان اسىپ جاتقانى وزگە وبلىستار مەن الىس-جاقىن شەتەلدەرگە ساتىلىمعا شىعارىلماق.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى جولداۋىندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن ەكونوميكانىڭ قوزعاۋشى كۇشى رەتىندە دامىتۋدى تاپسىرعان بولاتىن. وسى ماقساتتا قالادا اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ بويىنشا بىرقاتار اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلۋدا.
بيىل جوسپارعا سايكەس, 27 600 گەكتار اۋماققا ەگىستىك ەگۋ جوسپارلانعان. قازىرگى تاڭدا 27 908,2 گەكتارعا ەگىس ەگىلىپ, جوسپاردان 308,2 گەكتارعا ارتىق ورىندالىپ وتىر. بۇل كورسەتكىش 2019 جىلمەن سالىستىرعاندا 1 300 گەكتارعا ارتىق. ونىڭ ىشىندە, ءداندى داقىلداردىڭ ەگىس كولەمى – 12 489,1 گەكتار, مايلى داقىلدار – 3 568,3 گەكتار, كوكونىس پەن باقشا – 2 566,3 گەكتار, كارتوپ –349,9 گەكتار, مالعا ازىق بولار داقىلدار 6 679,5 گەكتاردى قۇرايدى.
سونىمەن قاتار اگرو سالانى دامىتۋ باعىتىندا قولعا الىنعان باعدارلامالار دا ءوز ناتيجەسىن بەرىپ كەلەدى. شارۋالاردى جانار-جاعارمايمەن, سۋبسيديامەن قامتۋ ىسىندە دە ىلگەرىلەۋشىلىك بار. اتاپ ايتقاندا, اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەرىنىڭ كەدەرگىسىز ءونىم جيناۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا مەملەكەت تاراپىنان جەڭىلدەتىلگەن باعامەن كۇزگى دالا جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە مىڭ توننا جانار-جاعارماي بولىنگەن (1 ليتر باعاسى – 161 تەڭگە). ال شارۋالارعا 89,7 ملن تەڭگەگە 1 210 توننا تىڭايتقىش سۋبسيديالاندى.
ناتيجەسىندە, اعىمداعى جوسپارلانعان 72 مىڭ توننا اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ 59,3 مىڭ تونناسى بۇگىنگى تاڭدا جينالدى. ونىڭ ىشىندە 14 مىڭ توننا ءداندى داقىلدار, 2,4 مىڭ توننا مايلى داقىلدار, 2,4 مىڭ توننا كارتوپ, 10,8 مىڭ توننا مال ازىعى جانە 29,7 مىڭ توننا اشىق توپىراقتاعى جانە جابىق توپىراقتاعى كوكونىستەر مەن باقشا ونىمدەرى بار.
ءوڭىردىڭ وزىنەن شىققان ونىمدەردىڭ باعاسىنىڭ نەگىزسىز قىمباتتاپ كەتپەۋىن اكىمدىك جانىنان قۇرىلعان ارنايى مونيتورينگ توپ ءجىتى قاداعالاۋدا. اپتانىڭ ەكى كۇنىندە قالا تۇرعىندارى اۋىل شارۋاشىلىعى جارمەڭكەسىنەن تۇرمىسقا قاجەتتى ونىمدەرىن ارزان باعادا ساتىپ الۋدا.
شىمكەنت