اجەسىنىڭ ەتەگىنە ورالىپ وسكەن ءاربىر بالانىڭ ەرتەگىگە قۇمار كەلەتىنى ەرتەدەن بەلگىلى. ق ۇلىنىنىڭ كىرپىگى ىلىنگەنشە قاداعالاپ وتىراتىن اپالاردىڭ ءتاتتى اڭگىمەسىنەن بۇعاناسى ەندى قاتىپ كەلە جاتقان بالدىرعان رۋحاني ءلاززات الاتىنى حاق. ونىڭ ۇستىنە ەجەلدەن ەرتەگىمەن ورەنىن تاربيەلەگەن, قيالىن دامىتىپ, ارمانىن اسقاق ەتۋگە ءمان بەرگەن حالقىمىزدىڭ وسىناۋ جانرى ادەبيەتتىڭ الىپپەسى سەكىلدى. جاقىندا جارىققا شىققان جۇمابالا بالاقارانوۆانىڭ «ەرتەگىلەر الەمى» اتتى كىتابىنان سونى اڭعاردىق.
جەتىسۋ جۇرتشىلىعىنا «ەرتەگىشى اجە» اتانىپ كەتكەن جۇمابالا اپامىز – حالىق ەرتەگىلەرىن ناسيحاتتاۋعا وزىندىك ۇلەسىن قوسىپ كەلە جاتقان زيالى جان. بيىل الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى اماندىق باتالوۆتىڭ قولداۋىمەن جاس وقىرمانعا جول تارتقان ساۋلەلى كىتاپ اۆتوردىڭ كوپتەن كوكەيدە جۇرگەن ءبىر تىلەگى ەدى. جاس جەتكىنشەكتەردىڭ جۇرەگىنە جول تابار بۇل تۋىندىنىڭ عۇمىرى ۇزاق بولارى ءسوزسىز.
ج.بالاقارانوۆا جاڭا كىتابىندا حالىق ەرتەگىلەرىنىڭ ەڭ ءبىر شۇرايلىسىن, مازمۇنى مەن ءمانى تەرەڭىن تاڭداپ الىپتى. كوپ ىزدەنىس, تەرەڭ تالعاممەن باسپا بەتىن قايتا كورگەن قازاق ەرتەگىلەرىنىڭ تاڭدامالىسى دەپ اتالعان كىتاپتى ايشىقتاۋعا نەگىز بار.
ماسەلەن, تىڭ تۋىندىعا ەنگەن ءبىر عانا «سۇلەيمەن پاتشا مەن بايعىز» اتتى ەرتەگىنى قايتا ءبىر ەسكە الايىقشى: ايەلىنىڭ ايتقانىن ەكى ەتپەيتىن سۇلەيمەن پاتشا زايىبىنىڭ وتىنىشىمەن قۇس سۇيەگىنەن الەمدە جوق ساراي سالىپ بەرمەكشى بولىپ, قۇس بىتكەندى دارگەيىنە كەلتىرەدى ەمەس پە؟ سوندا بايعىز عانا شاقىرتۋعا قۇلاق اسپاۋشى ەدى عوي. ارنايى شاقىرتقاندا بارىپ پاتشا قۇزىرىنا جەتكەن بايعىز كەلمەۋ سەبەبىم كوپ ويلانعانىم, دۇنيەدە از بەن كوپتىڭ پارقىنا جەتۋگە سانا جەتەلەتكەنىم دەپ جاۋاپ بەرىپ, ەردەن ايەلدىڭ كوپ ەكەنىن بىلگەنىن, ويتكەنى ايەلىنىڭ سوزىنە ەرگەن ەرلەردى جاۋلىقتىلار ساناتىنا قوسقانىن ايتادى. سوندا زايىبىنىڭ سوزىنە ەرىپ, قۇس بىتكەنگە زالالىن تيگىزە جازداعان سۇلەيمەن تاۋبەسىنە كەلەدى. مىنە, وسىنداي مازمۇندى دا عيبراتتى ەرتەگىلەر ج.بالاقارانوۆانىڭ «ەرتەگىلەر الەمى» كىتابىنا توپتاستىرىلعان.
كىتاپ اۆتورى 2000 جىلى «جازۋشى» باسپاسىنان جارىق كورگەن 6 تومدىق «قازاق ەرتەگىلەرى», 1992 جىلى ء«داۋىر» باپاسىنان وقىرمانعا جول تارتقان «الەم ەرتەگىلەرى», 1983 جىلى «جازۋشى» باسپاسىنان شىققان «كازاحسكيە نارودنىە سكازكي» كىتاپتارىنان ەرتەگىلەردى سۇرىپتاپ, ەڭ عاجاپ دەگەندەرىن ءوزىنىڭ كىتابىنا جيناقتاپتى. اتالعان كىتاپتا, 260-تان استام قازاق جانە الەم ەرتەگىلەرى توپتاستىرىلعان.
ەندەشە, جاس وقىرمانداردىڭ ولجاسىنا اينالار وسىناۋ كىتاپ «ەرتەگىشى اجەنىڭ» رۋحانياتقا قوسقان وزىندىك ۇلەسى ەكەنىن ايشىقتاپ وتۋگە نەگىز بار. ادام ءومىرىنىڭ نۇرلى شاعى – بالالىقتىڭ باعدارشامى بولار تۋىندىنىڭ وقىرمانى كوپ بولۋىن تىلەيمىز!