ناتيۋرمورتتاعى قىزىل الما – جەر عالامشارى. جەردىڭ تۇسىنە ۇقسايتىن جاسىل جانە كوكشىل تۇستەگى جەمىستەر جەتەرلىك ەمەس پە... ول نەگە قىزىل؟ سەبەبى ادام بالاسى پايدا بولعالى بەرى زۇلمات سوعىستار, جويقىن جارىلىستار, تابيعاتقا دەگەن ادامنىڭ قيساپسىز قياناتى ءبىر ءسات توقتاعان جوق. ادام قولىنان جاسالعان گەنوتسيدتەر عالامشارىمىزدى قانعا بوكتىرۋدە. جەمىستەر ورنالاسقان ماتا سۋىق اقشىل تۇستە. مۇنداي سۋىق ءتۇستىڭ تاڭدالۋى ادامزاتتىڭ بولاشاعى مەن نيەتىنىڭ مەتافوراسى سەكىلدى كورىنەدى.
سۋرەتشى ونەرگە العاش اياق باسقانكەزىنەن وزىندىك ستيلدە, ارناۋلى جانرلاردا ىزدەنىپ كەلەدى.ءوز قولتاڭباسىن جوعالتىپ الماۋ – ول ءۇشىن قىلقالامنىڭ باستى مۇراتى. فيلوسوفيالىق دۇنيەتانىمى مەن شىعارماشىلىق ىزدەنىستەرى ۋاقىت لەگىمەن بىرگە جالعاسۋدا. عالىم وسپانوۆتىڭ تۋىندىلارىن ءتۇيسىنۋ ءۇشىن مەتافورالىق كىلتىن تاۋىپ, تۇستىك سيمۆوليكاسىن سەزىنۋ كەرەك. ءا.قاستەەۆ اتىنداعى ونەر مۋزەيىندە سۋرەتشىنىڭ «ەيكوس+» اتتى جەكە شىعارماشىلىق كورمەسى سالتانات قۇردى.
عالىم وسپانوۆتىڭ شىعارماشىلىعىندا ەكولوگيا تاقىرىبى دارا مانگە يە.ونىڭ «ناتيۋرمورت 1» دەپ اتالعانتۋىندىسىندا قارا-كوك فونداعى سارى تۇستەس ۇلكەن جەمىستەر بيىك تاۋلار مەن تابيعاتتىڭ بەينەسى, ال ماتا بۇكتەمەلەرىنەن تەڭىز تولقىندارىنىڭ لەگى سەزىلەدى. كەنەپتەگى ءاربىر زاتقا تەرەڭىرەك ۇڭىلەتىن بولساڭىز, شىعارمانىڭ ءمانى اشىلا تۇسەتىندەي. تۋىندىدان باروككو ستيلىنە ءتان قاراما-قايشىلىقتى, جەمىستەردەن تابيعات سۇلۋلىعىن, ال ماتاداعى بۋىرقانعان تەڭىز قازىرگى كليماتتىق وزگەرىستەن پايدا بولعان اپاتتاردى باياندايدى. تۇستىك ءتۇزىلىمى كەرەعار جىلى سارى جانە سۋىق قارا-كوك تۇستەرمەن ورىندالعان.
قىلقالام شەبەرىنىڭ «ەيكوس +» شىعارماشىلىق كورمەسى سوڭعى ەكى جىلداعى تۋىندىلارىن قامتىپتى. ەيكوس ءسوزىنىڭ ماعىناسى ەكولوگيا ۇعىمىنىڭ ەجەلگى گرەكتىك بالاماسى (لات. ءوىkos – ءۇي, باسپانا; logos – ءىلىم).كورمەگە 30-دان اسا كەسكىندەمەلىك ناتيۋرمورت جانرىنداعىجۇمىستار قويىلعان. تۋىندىلار الەمدەگى جانە ەلىمىزدەگى وزەكتى جاعدايلارعا باعىتتالعان. ولار ەكولوگيا, پاندەميا جانە ت.ب. ماسەلەلەر. سۋرەتشىنىڭ «ناتيۋرمورت» اتتى جۇمىسى كوسموس تاقىرىبىن قاۋزاعان. فونى قارا-كوك سۋىق تۇسپەن, سول جاعىندا سارى ۇساق جاعىندىلارمەن تولىعىپجالپى عالامنىڭ سيمۆولىنان سىر شەرتەتىندەي.
– جوعارعى پلانداعى سارى ءتۇستى ۇلكەن الما كۇننىڭ بەينەسى, ال جانىنداعى جەمىستەر كۇن جۇيەسىندەگى عالامشارلار. ناتيۋرمورتتاعى نەگىزگى وي ول الدىڭعى پلانداعى ۇلكەن قىزىل الما – جەر عالامشارى. بايقاساڭىزدار جەردىڭ قازىرگى جاعدايىن ءدال كورسەتكەن. ونىڭ ويقىش تا, قۇرت تۇسكەن بەينەسى پلانەتامىزدىڭ قازىرگى كۇيىنىڭكەلبەتى. ناتيۋرمورت شەبەرى كوبىنەسە الما, المۇرت, قۇمىرا جانە ت.ب. زاتتارمەن جۇمىس ىستەيدى. تۋىندىلارىنداعى زاتتاردىڭ ورنالاسۋى قۇرىلىمدىق تارتىپتە, كەڭىستىكتىڭ بارلىق قاعيدالارىن ۇستانادى. زاتتاردىڭپىشىندەرىنە جەتە توقتالىپ كەيدە, جەكە پىشىنگە نازار اۋدارىلادى. ءبىر قاراعاندا قاراپايىم ناتيۋرمورت بولىپ كورىنگەنىمەن, ماعىناسى مەن سيۋجەتتىك ءمانى بولەك. شىعارماشىلىعىنداعى نەگىزگى ءرول – تۇستىك-ءتۇزىلىم, – دەيدى كورمە جەتەكشىسى اقجىگىت ءنۇسىپ.
تۇستەر كارتيناداعى كوڭىل كۇيدى بىلدىرە وتىرىپ سيمۆول رەتىندە قولدانىلادى. ناتيۋرمورت جانرىندا وزەكتى ماسەلەلەر قوزعالعان بىرەگەي كورمە بولاشاقتا جاڭا ويلارمەن تولىعا تۇسپەك.
الماتى