• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
اباي 16 قازان, 2020

ابايدى وقىتۋ بالاباقشادان باستالۋى ءتيىس

780 رەت
كورسەتىلدى

ابايدىڭ مول مۇراسى, ناقىل سوزدەرى وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ بويىندا رۋحاني-ادامگەرشىلىك قاسيەتتەر قالىپتاستىرۋ ءۇشىن اسا قاجەت دەسەك, ونى ءاربىر ادامنىڭ بويىنا ءسىڭىرۋ مەن قالىپتاستىرۋ بالاباقشادان باستالۋى ءتيىس. ويتكەنى بالاباقشا – ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋدىڭ العاشقى باسپالداعى. ابايدىڭ قۇندى قازىناسىن وقىتا وتىرىپ بالدىرعانداردى تانىم-بىلىمگە جەتەلەۋ – ۇرپاعىمىزدىڭ بولاشاعىنا زور ۇمىتپەن قاراۋ.

حاكىم ابايدىڭ شىعارماشىلىعى وتە وراسان ءبىلىم, قازىنا. ونى ءبىر ايدا نەمەسە ءبىر جىلدا بالالارعا ءسىڭىرۋ وڭاي شارۋا ەمەس, سوندىقتان ءبىلىمدى كىشكەنتايىنان باستاپ ادام بويىنا سىڭىرگەنشە قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. بالاباقشادا اباي ولەڭدەرىن جاتتاتۋ, قارا سوزدەرىن وقىپ, مازمۇنىن اشىپ ءتۇسىندىرۋ, اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتيۆتىك اشىق ساباقتار وتكىزۋ ارقىلى تانىس­تىرۋعا بولادى. ونىڭ كىشكەنتاي كەزىن­دەگى اقىل-پاراساتتىلىعى مەن دانا­لى­عىن تەاترلىق قويىلىم رەتىندە كور­سەتۋ ءبىلىمدى جەتكىزۋدىڭ تىڭ ءتاسىلى. اقىننىڭ قارا­سوزدەرىنىڭ ءوزى ءبىر تىلسىم دۇنيە. بال­دىر­عاندارعا جەتكىزۋ ءسال اۋىرلاۋ بول­عانىمەن, كەيبىر قاراسوزدەرىن ۇيرە­تىپ تۇيسىندىرۋگە بولادى. مىسالى, جەتىنشى ءسوزى:

«جاس بالا انادان تۋعاندا ەكى ءتۇرلى مىنەزبەن تۋادى: بىرەۋى – ىشسەم, جەسەم, ۇيىقتاسام دەپ تۇرادى. بۇلار – ءتاننىڭ قۇمارى, بۇلار بولماسا, ءتان جانعا قوناقۇي بولا المايدى. نە كورسە سوعان تالپىنىپ, جالتىر-جۇلتىر ەتكەن بولسا, وعان قىزىعىپ, اۋزىنا سالىپ, ءدامىن تاتىپ قاراپ, تاماعىنا, بەتىنە باسىپ قاراپ, سىرناي-كەرنەي بولسا, داۋىسىنا ۇمتىلىپ, ونان ەرجەتىڭكىرەگەندە يت ۇرسە دە, مال شۋلاسا دا, بىرەۋ كۇلسە دە, بىرەۋ جىلاسا دا تۇرا جۇگىرىپ, «ول نەمەنە؟», «بۇل نەمەنە؟» دەپ, «ول نەگە ۇيتەدى؟» دەپ, «بۇل نەگە بۇيتەدى؟» دەپ, كوزى كورگەن, قۇلاعى ەستىگەننىڭ ءبارىن سۇراپ, تىنىشتىق كورمەيدى. مۇ­نىڭ ءبارى – جان قۇمارى, بىلسەم ەكەن, كور­سەم ەكەن, ۇيرەنسەم ەكەن دەگەن». بال­­دىر­عاندارعا جان قۇمارىنا شاقىرا­ر­لىق ءىس-ارەكەتتەردى ۇيرەنۋىن, بويىنا توقۋىن وسى ءسوزى ارقىلى جەتكىزۋ دۇرىسىراق.

اباي ءومىربايانىن كەزەڭ-كەزەڭگە ءبو­لىپ, ونى بالالاردىڭ جاس ەرەكشەلى­گىنە قاراي قويىلىم, كىشىگىرىم تەاتر ىسپەتتەس ساباقتارمەن جەتكىزۋ جەڭىلىرەك. ويتكەنى وبرازدىق قويىلىمدار, اسىرەسە كەيىپ­كەر رەتىندە ونى سومداعان بالا مالىمەتتى تەز قابىلدايدى. قويىلىم بارىسىن­دا سول داۋىرگە ساپار شەگىلىپ, ابايدىڭ اۋىلىندا بولىپ قايتقانداي سەزىم بالا ميىندا تەز ساقتالادى. سول داۋىر­­دەگى قولدانعان اسپاپتاردى, كيگەن قازاقى كيىمدەرىمىزدى, اتا-بابالارىمىز­دىڭ قالاي ءومىر سۇرگەندىگىن جەتكىزۋ – تاريحىمىزدى سىڭىرۋگە سەپتىگىن تيگىزبەك. وسى ورايدا ءبىزدىڭ №62 «بوتاقان» بوبەكجاي بالاباقشاسى دا ءوز ۇلەسىن قوسۋدا. ەڭبەك جولىمدا ۇلى اقىننىڭ «ادامنىڭ ادامشىلدىعى – اقىل, عىلىم, جاقسى اتا, جاقسى انا, جاقسى قۇربى, جاقسى ۇستازدان بولادى» دەگەن ناقىل ءسوزىن ءاردايىم قولدانا وتىرىپ, بالاباقشا ادام ومىرىندەگى ەڭ ءبىرىنشى قالىپتاساتىن باسپالداق دەپ بىلەمىن.

 

ۇلميرا دوسبەرگەنوۆا,

بالاباقشا تاربيەشىسى

 

شىمكەنت

 

سوڭعى جاڭالىقتار