اسىلبەك نوعاەۆ. دانالىق ويدان ءدان ىزدە. الماتى. «كوكجيەك» باسپاسى, 2013 جىل. 192 بەت.
كىتاپقا فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, بولاشاعىنان ۇلكەن ءۇمىت كۇتتىرەتىن جاس عالىم اسىلبەك اۋەزحان ۇلىنىڭ 2009-2012 جىلدار اراسىندا قازاق راديوسىندا جۇرگىزىپ كەلگەن قىسقا ءارى نۇسقا ۋاعىزدارىنىڭ تاڭداۋلى ءبىر پاراسى ەنگىزىلگەن.
اسىلبەك نوعاەۆ. دانالىق ويدان ءدان ىزدە. الماتى. «كوكجيەك» باسپاسى, 2013 جىل. 192 بەت.
كىتاپقا فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, بولاشاعىنان ۇلكەن ءۇمىت كۇتتىرەتىن جاس عالىم اسىلبەك اۋەزحان ۇلىنىڭ 2009-2012 جىلدار اراسىندا قازاق راديوسىندا جۇرگىزىپ كەلگەن قىسقا ءارى نۇسقا ۋاعىزدارىنىڭ تاڭداۋلى ءبىر پاراسى ەنگىزىلگەن.
ەڭبەكتىڭ «دانالىق ويدان ءدان ىزدە» دەپ اتالۋى تەگىن ەمەس. قازاقتىڭ بي-شەشەندەرى مەن اقىن-جازۋشىلارى ايتقان وتتى لەبىزدەردى جالاڭ تۇسىنىكپەن ۇعىنا المايمىز. سىرتى كەستەلى, ءىشى زەردەلى وي ورامدارىنىڭ بايىبىنا دا بىردەن جەتۋ قيىن. سوندىقتان, دانالىق ويدىڭ داندەرىن تەرۋدىڭ ءوزى ءسوز قادىرى سولعىنداي باستاعان بۇگىنگى زاماندا قيىنعا سوعىڭقىراپ تۇرعان سەكىلدى.
ۇلى دالانى ەركىن جايلاعان قازاق – سان عاسىردان بەرى ءدىن يسلامنىڭ ماڭگىلىك مۇرالارىنا قانىعىپ, شاريعات قاعيدالارىن ومىرگە تىرەك ەتىپ كەلگەن مۇسىلمان حالىق. اقيقات ءدىننىڭ تالاپتارىن ولەڭمەن ءورىپ, جاس ۇرپاق تاربيەسىندە مولىنان جاراتىپ كەلگەن سوزگە شەبەر جۇرت. سوندىقتان بولار, ءسوز قادىرىن جاقسى بىلگەن مومىن ەلدىڭ رۋحاني قويماسى اتا ءدىنىمىزدى اسپەتتەگەن نەبىر دانالىق ويلارعا تولى. ءبىر اۋىز اتالى ءسوز ايتىلسا: «پاھ, شىركىن!» دەپ, تەڭىزدەن مارجان تەرگەندەي ءبىر جاساپ قالعان ورەلى قازاقتىڭ ءدىنى مەن ءتىلى قۇستىڭ قوس قاناتىنداي قاتار قاعىلىپ, دامىپ كەلگەن.
ءيا, بۇگىنگى كۇننىڭ تالابىنا ساي جاسالعان بۇل دۇنيەلەردىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگى جوق ەمەس. بىرىنشىدەن, بۇل تەك قاسيەتتى ايات, حاديستەردەن عانا تۇراتىن بىرىڭعاي ءدىني ناسيحات ەمەس. تاقىرىبى ايتىپ تۇرعانداي, مۇندا قازاقتىڭ بۇقار, اباي, بازارى ايتقان جىر شۋماقتارى اقيقات ءدىنىمىز تۇرعىسىنان تالدانادى. ەردىڭ قۇنىن ەكى اۋىز سوزبەن شەشىپ ۇيرەنگەن حالىق ءۇشىن مۇنىڭ بەرەرى مول. ەكىنشىدەن, تالداۋعا الىنعان تاقىرىپتاردىڭ وزەكتىلىگىن دە اتاپ وتكەن ماقۇل. ۋاعىزداردا ەلىمىزدەگى جەكە ادامداردىڭ, وتباسىلاردىڭ, جالپى مەملەكەتتىڭ بۇگىنى مەن كەلەشەگىنە قاتىستى تۇيتكىلدەرگە كوپ كوڭىل بولىنگەنى انىق. ۇشىنشىدەن, دانالىق ويلاردىڭ استارىنداعى ءدىني مازمۇندى كەڭىنەن اشۋعا تالپىنىس جاسالعان. شۋماقتىڭ مازمۇنىن تالداۋ بارىسىندا جاڭا زاماننىڭ تالاپتارى, عىلىم-ءبىلىم مەن تەحنولوگيا سالالارى دا شەبەر قامتىلعان. ماسەلەن, ىبىراي ءالتىنساريننىڭ «ونەر-ءبىلىم بار جۇرتتار» دەگەن ولەڭىنە قاتىستى تۇجىرىمدارى وسى ۇستانىمدى بايقاتادى. كوپ ماعىنانىڭ قىسقا عانا ۋاعىزعا سىيىستىرىلۋى دا ماڭىزدى. بۇل دا شەبەرلىكتى قاجەت ەتەتىن دۇنيە. سونداي-اق, جيناققا ەنگەن ۋاعىزداردا مۇعالىمدەر مەن دارىگەرلەرگە, عالىمدار مەن كاسىپكەرلەرگە قاتىستى وي-تولعامدار, بايلامدار جاسالعان.
كىتاپتا كوبىنەسە اباي اتامىزدىڭ رۋحاني مۇراسى ءسوز بولعان. البەتتە, قازاقتىڭ باس اقىنى قالدىرعان ءاربىر ءسوز حيكمەتكە تولى. ونىڭ مازمۇنىن ءبىر كىتاپتا تولىق قامتۋ وڭاي ەمەس. ەكىنشى جاعىنان, حاكىم ابايدىڭ: «ادامدى ءسۇي, اللانىڭ حيكمەتىن سەز», «اللا دەگەن ءسوز جەڭىل», «ماحابباتپەن جاراتقان ادامزاتتى» دەگەن سەكىلدى دانالىق سوزدەرى يسلام عۇلامالارىنىڭ ءدىني تۇجىرىمدارىمەن استاسا تىلگە تيەك ەتىلگەندە, ونىڭ وقىرمانعا دا اسەرلى بولاتىنى انىق.
ارينە, بۇل دۇنيە وسىمەن توقتاپ قالماس. بابالاردان قالعان ۇلاعاتتى ۇگىتتەي وتىرىپ, ەلدى يماندىلىققا, اقىل-پاراسات پەن ادامگەرشىلىككە ۇندەۋ جۇمىستارى جالعاسىن تابادى. وسى ارقىلى جاس ۇرپاق ساناسىنا سان عاسىردان بەرى يسلام ءدىنىن ۇستانعان مۇسىلمان قازاق جۇرتىنىڭ تەرەڭ ءتالىمى سىڭىرىلەدى. اسىرەسە, وسىناۋ مول رۋحاني قازىنانى اسىل دىنىمىزبەن ساباقتاي وتىرىپ دامىتۋ ىسىنە كوبىرەك كوڭىل بولىنەدى دەپ سەنەمىز.
سونىمەن, «دانالىق ويدان ءدان ىزدە» كىتابى قوعامدا, مۇسىلمان ءومىرىندە كەزدەسەتىن سان قيلى جاعدايلارعا نەگىزدەلگەن الۋان ءتۇرلى تاقىرىپتاردى قوزعاعان. ءار وقيعا ءتۇيىنىن قازىرگى تىرشىلىگىمىزبەن بايلانىستىرىپ, يسلام ءدىنىنىڭ شەڭبەرىندە رەتتەپ وتىرۋدىڭ دۇنيەلىك جانە اقىرەتتىك ماڭىزىن اشىپ كورسەتە العان. قازاق دالاسىنىڭ دانالارى مەن ويشىلدارىنىڭ ەڭبەكتەرىن جاڭا قىرىنان تالداپ, حيكمەتكە تولى ويلارىن قاسيەتتى قۇران مەن ارداقتى پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س.) حاديستەرىمەن قۋاتتاعان. ءدىننىڭ اسىل نەگىزدەرىمەن قوسا, وتباسى جايىندا اڭگىمە قوزعاپ, وشاق قاسىنىڭ قۇندىلىقتارىن تانىتا بىلگەن.
ءابساتتار قاجى دەربىسالى,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ر.سۇلەيمەنوۆ اتىنداعى شىعىستانۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, فيلولوگيا عىلىم-دارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور.