قيان شەتتەگى جاقسى اۋدانىنا جولى تۇسكەن ادامنىڭ كوزىنە وزگەرگەن ءوڭىردىڭ ءسانى مەن سالتاناتى بىردەن تۇسەر ەدى. بيىل مەملەكەتتىك باعدارلامالار ارقىلى اۋداندا بىرقاتار ءبىلىم وشاقتارى مەن الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق مەكەمەلەر جوندەلىپ, وزگەشە ءوڭدى كەيىپكە ەندى.
ۇزاق جىلدار بويى شەشىمىن تاپپاي تۇرعان ماسەلە از ەمەس ەدى. قارجىنىڭ جوقتىعى, دەمەۋدىڭ كەمدىگى العا ۇمتىلعان ادامنىڭ ادىمىن تارىلتىپ, قولىن قىسقارتىپ كەلگەن بولاتىن. بيىل «اۋىل – ەل بەسىگى» جانە «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» باعدارلامالارى ارقىلى قيىن تۇيىنگە اينالعان كۇردەلى ماسەلەلەر بىرتىندەپ شەشىمىن تاۋىپ جاتىر. وڭىنان ورالعان وڭتايلى ءىستىڭ يگىلىگىن ەل كورۋدە. مەملەكەت قامقورلىعىنا ايتىلىپ جاتقان العىس تا از ەمەس. شىرايى كىرگەن ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارى وزدەرى كوپتەن بەرى جول ازابىن, اۋىز سۋدىڭ تاقسىرەتىن تارتىپ كەلسە, ەندى مىنە, كورگەن تۇستەي ۇمىتىلا باستادى. «اگرو جەر-1» سەرىكتەستىگى ون بەس جىل بويى ەلەكتر ەنەرگياسىنا ءزارۋ بولىپ كەلگەن بولاتىن. بۇل ماسەلەنى جاڭا زامانعى جاسىل تەحنولوگيانىڭ كومەگىمەن شەشىپ, كوپ-كورىم جاقسى بولىپ قالدى. دالا قوسى ورنالاسقان جەردە شارۋاشىلىقتىڭ سان الۋان تەحنيكاسىن جوندەۋدەن وتكىزىپ, جاۋىن مەن جەلدەن پانالاتاتىن ورىن, استىق قويمالارى, سەرىكتەستىك جۇمىسشىلارىنا جاتاقحانا, اسحانا مەن مونشا بار. مىنە, وسىنىڭ بارىنە كۇن ساۋلەسى ارقىلى وندىرىلەتىن 3 كيلوۆاتت, جەل ەلەكتر ستانساسى وندىرەتىن 2 كيلوۆاتت ەنەرگيا قۋاتى جەتىپ تۇر.
جاقسى اۋىلىنداعى ۇزاق جىلدان بەرى قاڭىراپ بوس تۇرعان ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحانا عيماراتى بيىل 8 پاتەرلىك تۇرعىن ۇيگە لايىقتالىپ, قايتا جاڭعىرتىلدى. «پاۆلودار ەنەرگومونتاج» سەرىكتەستىگى قاۋساپ قالعان كونە عيماراتتى تاپ-تۇيناقتاي ەتىپ جوندەپ, پايدالانۋعا بەرمەكشى. جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قۇرىلىس جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە 106 ملن-نان استام قاراجات ءبولىندى. قايتا جاڭعىرتۋ الدىندا سىناما جۇمىستارى جۇرگىزىلگەنىن ايتا كەتۋ ءلازىم. كادەگە اسپاي جاتقان «ساقالدى» قۇرىلىس ەندى 474 شارشى مەتردى قۇرايتىن 8 پاتەرگە اينالىپ, مەديتسينا سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە بەرىلمەك.
مۇنداي جاقسى مىسال از ەمەس. ماسەلەن, ورتالىقتاندىرىلعان كىتاپحانا بيىل جاقسارىپ قالدى. جوندەۋ جۇمىستارىنا 4 ملن تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, ەدەنى الماستىرىلدى. قابىرعالارى دا سىلانىپ, سىرلانىپ كوزتارتارلىق بولىپ تۇر. جاڭا جيھازبەن دە قامتاماسىز ەتىلدى. ەندى حالىققا ءمىنسىز قىزمەت كورسەتۋگە بارلىق جاعداي بار. ورتالىقتاندىرىلعان كىتاپحانانىڭ ديرەكتورى گۇلميرا رايىمبەكوۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قازىرگى كۇنى سانيتارلىق تالاپتى ساقتاي وتىرىپ, مازمۇندى شارالاردى وتكىزۋ مۇقيات قولعا الىنعان.
كوز ۇشىنا ىلىنەر قارا كەزىگە بەرمەيتىن جالپاق دالادا ورنالاسقان جاقسى وڭىرىندە اۋىز سۋ تاپشىلىعى دا سەزىلەتىن. چاپاي اۋىلىنداعى سۋ بوگەتىن جاڭعىرتۋ ارقىلى كوپتەن قوردالانىپ قالعان بۇل ماسەلە وڭىنان شەشىلدى. بۇل جۇمىسقا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 148 ملن تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, تولىق يگەرىلدى. جۇزەگە اسقان جۇمىس بارىسىندا ەلدى مەكەندەگى تازا اۋىز سۋ ماسەلەسى ءبىرجولا شەشىلىپ وتىر. كوكتەمگى سۋ تاسقىنى كەزىندە قاۋساپ تۇرعان بوگەتتى قىزىل سۋ جىلدا شايىپ كەتەتىن. ءار جىل سايىن بوگەت توپىراعىن نىعىزداپ, جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەتىن. بىراق ونىڭ ءوزى دە تاسقىن سۋعا توسقاۋىل بولا المايتىن. جىرىلعان جەردەن بار سۋ اعىپ كەتكەن سوڭ جاز ايلارىندا سۋدىڭ جوقتىعى ۇلكەن ماسەلە بولىپ كەلگەن. ەندى مىنە, كەي تۇسىنداعى بيىكتىگى 14 مەترگە دەيىن جەتەتىن بوگەت تۇرعىزىلدى. جۇمىسقا 18 تەحنيكا مەن 24 جۇمىسشى جۇمىلدىرىلدى. «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە نەگىزىنەن اۋىل تۇرعىندارى تارتىلدى. قازىر سوڭعى جۇمىستارى اتقارىلىپ جاتىر.
مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ناتيجەسىندە جاقسىنىڭ جالپاق دالاسى كەم-كەتىگىن جوندەپ, ءبىرشاما جاقسارىپ قالدى. حالقى دا بەرەكەگە باعىت العان ءىس ءمانىن ءتۇيسىنىپ, تاس-ءتۇيىن بىرىگە تۇسۋدە.
اقمولا وبلىسى,
جاقسى اۋدانى