كەلىن بولىپ تۇسكەن اۋىلىن باسقارىپ ءجۇر

سوناۋ اتىراۋدىڭ قىزى وسىدان وتىز جىل بۇرىن جارما اۋدانىنا, ەسەمباەۆتاردىڭ شاڭىراعىنا كەلىن بولىپ تۇسكەن. سودان بەرى شالاباي اۋىلىنان تابان اۋدارماي ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. بۇگىندە جانار ساكەنقىزى شالاباي اۋىلىنىڭ بىلدەي اكىمى.

– 1991 جىلى كەلىن بولىپ ءتۇستىم. جولداسىم ەكەۋمىز ءبىر ۇل, ەكى قىز تاربيەلەپ وسىردىك. العاشىندا مەكتەپتە حيميا-بيولوگيادان ساباق بەردىم. كەيىن مەملەكەتتىك قىزمەتكە اۋىسىپ, 2009 جىلدان بەرى شالاباي اۋىلدىق وكرۋگىن باسقارىپ ءجۇرمىن, – دەيدى جانار ساكەنقىزى. 

توعىز جولدىڭ تورابىندا تۇرعان شالاباي اۋىلىنىڭ وزىندە عانا 266 اۋلا, ون شاقتى ءۇيلى ستانساسى بار. ماڭايىنداعى اۋىلدار قىسقارىپ كەتكەن. حالىقتىڭ تىرشىلىك كوزى – مال شارۋاشىلىعى. مۇنداعى شارۋا قوجالىقتاردىڭ كوبى اسىل تۇقىمدى مال وسىرۋمەن اينالىسادى. سوعان قاراي «اتا­مەكەن» كاسىپكەرلىك پالاتاسىنىڭ كومەگىمەن 120 ملن تەڭگەگە اسىل تۇقىمدى مال باسىن كوبەيتۋ ماقساتىندا ارنايى زەرتحانا سالىنىپ جاتىر.

اۋىل اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, شالابايدا بوس تۇرعان ۇيلەر جوق. حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسى ءتاۋىر. تۇرعىنداردى نەگىزىنەن «باقىرشىق تاۋ-كەن ءوندىرۋ كاسىپورنى», تەمىر جول ستانساسى, «شالاباي» سىندى شارۋا قوجالىقتار جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. قالاعا قونىس اۋدارىپ جاتقاندار نەكەن-ساياق. ويتكەنى وبلىس ورتالىعىنا دەيىن 105 شاقىرىم عانا. قاجەت بولسا, كۇنبە-كۇن بارىپ كەلۋلەرىنە بولادى.    

اۋىل جاستارى ءۇشىن «شالاباي» جشس باسشىلىعى بوس تۇرعان ازىق-ت ۇلىك دۇكەنىن جوندەپ, «Shalabay.kz» اتتى جاتتىعۋ زالىن اشىپ قويعان. وسى ۋاقىت ىشىندە اۋىل­دى اباتتاندىرۋ ءۇشىن «باقىرشىق تاۋ-كەن ءوندىرۋ كاسىپورنى» جانە «شالاباي» جشس-مەن مەموراندۋمعا وتىرىپ, كوپتەگەن جۇمىستار اتقارىلعان. كەلىسىم-شارت بويىنشا «باقىرشىق تاۋ-كەن ءوندىرۋ كاسىپورنى» اۋىلدىق جاستارعا ارناپ بي الاڭىن, زامانعا ساي ويىن الاڭىن سالىپ بەرگەن. سونداي-اق دارىگەرلىك امبۋلاتورياعا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, مەديتسينالىق قۇرال­دارمەن جابدىقتالدى. ەكى جاقتى كەلىسىمنىڭ ارقاسىندا اۋىلدىڭ بەس كوشەسى تۇنگى ۋاقىتتا سامالاداي جاراقىراپ تۇر. كوشە-كوشەگە سۋ قۇبىرى دا تارتىلعان. ال باعدارلاماعا ەنبەي قالعان ءبىر كوشەنىڭ ماسەلەسىن اۋىل اكىمى دەمەۋشىلەردىڭ كومەگىمەن شەشكەن.

– اۋىلىمىزدا ارالاس ورتا مەكتەبىمىز بار. ەندى جاستار الاڭسىز جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن بالاباقشا كەرەك. «ۇزدىك اۋىل اكىمى» بايقاۋىنا دا 30 ورىندىق بالاباقشا اشۋ تۋرالى جوبامدى ۇسىنعان ەدىم. «شالاباي» جشس بالانسىندا تۇرعان ءدامحانانى بالاباقشاعا لايىقتاپ جوندەسەك, جەتى ادامعا جۇمىس ورنى اشىلار ەدى, – دەيدى جانار ەسەمباەۆا.

اۋىلدىق وكرۋگ اكىمى الپىس جىل جوندەۋ كورمەگەن اۋىل ىشىندەگى جولداردى جوندەۋدى دە جوسپارلاپ وتىر. ول ءۇشىن 27 ملن تەڭگەگە جوبالىق سمەتالىق قۇجاتىن دايىنداپ قويعان. شاعىن فۋتبول الاڭىن اشۋدى دا ويلاستىرىپ ءجۇر.

مىنەكي, جانار ساكەنقىزى «ۇزدىك اۋىل اكىمى» بايقاۋىنا جۇزەگە اسقان جۇمىستار مەن جوسپارداعى جوبالاردى وبلىسقا, ودان ءوتىپ رەسپۋبليكاعا ۇسىنعان. «مەن نەگە «ۇزدىك اۋىل اكىمى» اتاعىنا لايىقپىن؟» تاقىرىبىندا ەسسە جازعان. ناتيجەسىندە, 14 وبلىستىڭ ىشىنەن ىرىكتەلىپ شىعىپ, ۇزدىك ۇشتىكتەن كورىندى. 

كونكۋرستىڭ العاشقى كەزەڭىندە وبلىستىڭ ادەپ جونىندەگى ۋاكىلدەرىمەن بىرلەسىپ, ارنايى ساۋالداما ازىرلەندى, تۇرعىنداردىڭ پىكىرى ەسكە­رىلدى. اكىمدەردىڭ حالىقپەن كەرى بايلانىس­تى جولعا قويۋ جونىندەگى قىزمەتى باعا­لاندى, سول بويىنشا قول جەتكىزگەن ناتي­جەلەرى زەردەلەندى.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ­تىڭ «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەم­لەكەت» تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋ, ياعني حالىقپەن كەرى بايلانىس ورناتۋ جانە ماسە­لەلەردى ۋاق­تىلى شەشۋ ماقساتىندا اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن «اشىق اكىمدىك», «اشىق ديالوگ» فورمات­تارىندا توقسان سايىنعى كەزدەسۋلەر وتكىزۋ تاجىريبەسى ەنگىزىلدى.

مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگىنىڭ باس­تاماسىمەن «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىنداعى «ۇزدىك اۋىل اكىمى» رەسپۋبليكالىق بايقاۋى ءوز مارەسىنە جەتىپ, جۇلدەگەرلەر ماراپاتتالدى. ناتيجەسىندە, اۋىلى ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن شالاباي اۋىل­دىق وكرۋگىنىڭ اكىمى جانار ەسەمباەۆا جۇلدەلى ءۇشىنشى ورىندى قانجىعاسىنا بايلادى.

شىعىس قازاقستان وبلىسى,

جارما اۋدانى