• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ادەبيەت 08 قازان, 2020

تولستوي «مەنسىنبەگەن» نوبەل (بۇگىن – لەۆ تولستوي نوبەل سىيلىعىنان باس تارتقان كۇن)

460 رەت
كورسەتىلدى

ءبىر عاسىر بۇرىن, ياعني 1906 جىلدىڭ 8 قازانىندا ورىستىڭ ۇلى جازۋشىسى لەۆ تولستوي ايگىلى نوبەل سىيلىعىنان باس تارتىپتى. ءھام «الدەقانداي كەروسين ساتۋشى نوبەل سىيلىعىن ۇسىنادى, بۇل قالاي بولدى؟» دەپ مىسقىلداپتى-مىس.

1906 جىلى رەسەي اكادەمياسى تولستويدى نوبەل سىيلىعىنا ۇسىنىپ, ستوكگولمعا حات جىبەرەدى. سوندا لەۆ نيكولاەۆيچ بۇل «ىڭعايسىزدىقتىڭ» الدىن الۋ ءۇشىن شىعارمالارىن فين تىلىنە اۋداراتىن جاقىن دوسى – ارۆيد يارنافەلدكە قولقا سالىپتى. ودان شۆە­تسياداعى تانىستارى ارقىلى سىي­لىقتى وزىنە بەرمەۋىن سۇراۋدى وتىنەدى. سىيلىق بەرىلىپ قويعان جاعدايدا باس تارتۋدىڭ ىڭعايسىز بولاتىنىن دا ايتا­دى. ال يارنافەلد بۇل ءوتىنىشتى ورىن­داپ, 1906 جىلعى نوبەل سىيلىعى يتا­ليان اقىنى دجوزۋە كاد­دۋچيگە بۇيى­رادى.

«1901 جىلى ەندى عانا بەرىلىپ جات­قان, ءالى اينالاسىندا داۋ باستالىپ ۇلگەرمەگەن سىيلىق جايىندا «قاريا­نىڭ» قۇلاعدار بولۋى دا كۇماندى جاع­داي. شۆەتسيا حاتشىسى كارل ۆيرسەن تولستويدىڭ ولمەيتىن شىعارمالار تۋدىرعانىن مويىنداي وتىرىپ, ونىڭ سىيلىقتى يەلەنۋىنە مۇلدەم قارسى بولعانى» تۋرالى جازادى حۋسان ەرما­توۆ ءوزىنىڭ «نوبەل سىيلىعىنىڭ يەگەر­لەرى» اتتى كىتابىندا.

تولستوي اقساقال الەمدەگى ەڭ « ۇلىق» سىيلىقتان سانالى تۇردە باس تارتقان سوڭ ادەبي ورتا قىزۋ تالقىعا سالىپ, بۇل كۇتپەگەن شەشىمنىڭ جىرى بىرازعا دەيىن باسىلمادى. وقىرمان حاتتارى دا لەك-لەگىمەن اعىلدى. ءبارى دە «ياسنايا پوليانالىق» جازۋشىنى نوبەلگە لايىق كورەتىندەرىن جەتكىزەدى. وسىنداي حاتتار اعىمىنان سوڭ لەۆ تولستوي: «قادىرلى دە قۇرمەتتى, باۋىرلار! نوبەل سىيلىعى ماعان بەرىلمەگەنىنە قۋانىشتىمىن. بۇل بىرىنشىدەن, ز ۇلىمدىق كەلتىرۋى مۇمكىن بولعان اقشالاردى سارپ ەتەتىندەي اۋىر جۇمىستان بوساتتى, ەكىنشىدەن, مۇلدە بەيتانىس, بىراق وتە قادىرلى وسىنشاما ادامداردان جىلى لەبىزدى حاتتار الۋ – مەن ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە!» دەپ حات جازادى.

نوبەل سىيلىعىنىڭ تاريحىندا كلاسسيك جازۋشىنىڭ بۇل قادامىن ودان كەيىن, سانالى تۇردە (بالكي, ءماجبۇر بولعاندار دا بار شىعار) تاعى سەگىز اۆتور قايتالاعان.

سوڭعى جاڭالىقتار