التى اي بويى اتان تۇيەنى الىپ جىعاتىن اق تۇتەك بورانى مەن قىراۋ قاتقان قاباعى ءبىر اشىلمايتىن ءبىزدىڭ وڭىردە قىسقا قاپىسىز دايىندىق كەرەك-اق. ايازى ۇدەپ, بورانى باس كوتەرتپەي, اق كورپەسىن جامىلىپ, اپشىنى قۋىراتىن قىس ماۋسىمى جايباسارلىقتى كوتەرە بەرمەيدى.
تالاي جىلدان بەرى ماكينسك قالاسىنداعى ورتالىقتاندىرىلعان جىلۋ جۇيەسىنە تۇرعىنداردىڭ وكپەسى قارا قازانداي. قالاداعى كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ ءبىرسىپىراسى قولدان سالىنعان پەشپەن جىلىتىلىپ, ونىڭ ءوزى جۇرتقا قىرۋار ماشاقات بولعانى راس. كوپقاباتتى ۇيدە بىقسىتىپ پەش جاققاندار كورەسىنى ابدەن كورگەن. قولقاسىن ءتۇتىن قاۋىپ, وتىن-كومىرىن ساقتايتىن ورىن تابا الماي قينالعان. بيىل بارلىعىن تۇگەل قامتىماسا دا, بىرقاتار كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي ورتالىقتاندىرىلعان جىلۋ جۇيەسىنە قوسىلىپ, قالا تۇرعىندارىنىڭ ارقاسى كەڭىپ قالاتىن كۇن تۋىپ كەلەدى.
«جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسى اياسىندا 615 ملن تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, كوپتەن كۇردەلى جوندەۋ كورمەگەن بىرقاتار مەكەمە كەم-كەتىگىن جاماپ-جاسقاپ, قىسقا دايىندالۋدا. سونىڭ ىشىندە قالادا جاڭادان سالىنىپ جاتقان قۋاتتى, مودۋلدىك قازاندىق تا بار. مامانداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جاڭا قازاندىقتىڭ قۋاتى – 100 مەگابايت. تولىق قۋاتىنا ەنگەن كەزدە 100 مىڭ شارشى مەتر اۋماققا دەيىن جىلۋ بەرە الادى ەكەن. قازاندىق قاتتى وتىنمەن جاعىلادى. اۋداندىق قۇرىلىس ءبولىمىنىڭ باسشىسى ساكەن سىزدىقوۆتىڭ ايتۋىنشا, قاتتى وتىنعا كوشۋ ەڭ الدىمەن بيۋدجەت قارجىسىن ۇنەمدەپ, جىلۋ بەرۋ ساپاسىن جاقسارتا تۇسپەك. بۇرىنعى قازاندىقتىڭ قۋاتى 18 گيگاكالوري بولسا, جاڭاسى 24 گيگاكالوريعا جەتپەك. جىلۋ قۋاتىنىڭ ارتۋى تۇتىنۋشىلار سانىن ءبىرشاما ارتتىرا تۇسۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ورتالىقتاندىرىلعان جىلۋ جۇيەسىنىڭ قامتيتىن اۋماعى كەڭەيگەن سايىن تۇتىنۋشىلاردىڭ سانى كوبەيە تۇسپەك.
جوعارىدا اتالعان باعدارلاما اياسىندا جاڭا قازاندىقتى سالۋعا 502 ملن تەڭگە قاراجات بولىنگەن. سوڭعى جىلدارى اۋداندا قۇرىلىس جۇمىستارى قانات جايۋدا. بيىل ءتورت قاباتتى تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلمەك. بارلىعى 210 پاتەرلى بۇل تۇرعىن ءۇيدىڭ كولەمى 12 140 شارشى مەتردى قۇرايدى. دەمەك, جاڭا قازاندىقتىڭ قاجەتتىلىگى ابدەن بەلگىلى. الداعى جىلى كوپقاباتتى بەس تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى دەگەن جوسپار بار. مىنە, وسى كەزدە بۇرىنعىسى بار, كەيىنگى پايدالانۋعا بەرىلگەنى بار, تۇتىنۋشىلار قاتارى ەسەلەنە تۇسپەك.
قىسقا قامدانۋدىڭ قارەكەتىن ساندىقتاۋ اۋدانىنان دا ايقىن اڭعارۋعا بولادى. قازىر اۋداندىق اۋرۋحانادا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى قىزۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. اۋەل باستا 88 ورىنعا لايىقتالعان اۋرۋحانا وسىدان 48 جىل بۇرىن سالىنعان ەكەن. جارتى عاسىر بويى حالىققا قاپىسىز قىزمەت ەتكەن اۋرۋحانانىڭ ابدەن توزىعى جەتكەن. «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا بيىل رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 480 ملن تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, اۋرۋحاناداعى 4 بولىمشە كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلۋدە. قابىرعالارى قىمتالىپ, جىلىتىلىپ, جىلۋ, سۋ قۇبىرلارى الماستىرىلدى. ەلەكتر ەنەرگياسىن تاسىمالدايتىن جەلى جاڭعىرتىلدى. كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى كەلەر جىلدىڭ قاڭتار ايىنىڭ باسىندا اياقتالماق. كوكتەمدەگى قارا داۋىلدان قاتتى زارداپ شەككەن مەكەمەنىڭ ءبىرى «ميراس» بالاباقشاسى ەدى. وعان دا «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا 43 ملن تەڭگە قاراجات ءبولىندى.
– عيماراتتىڭ سالىنعانىنا جارتى عاسىردان اسا ۋاقىت وتكەن. سول سەبەپتى قىستىڭ ايازدى كۇندەرىندە سۋىپ كەتەتىن. مەملەكەت قامقورلىعىنىڭ ناتيجەسىندە شاتىردى تولىعىمەن جاڭارتىپ, توبەسىن قىمتاپ, جىلۋ قۇبىرلارىن الماستىرىپ الدىق. ەندى توڭا قويماسپىز, – دەيدى بالاباقشا مەڭگەرۋشىسى بوتاگوز جۋاسوۆا.
وڭىردەگى قىسقا قامدانۋ شارۋاسى ءالى دە جالعاسۋدا. قوڭىر كۇزدىڭ كەلبەتى جىلى. دەگەنمەن شارۋانىڭ ۋاقتىلى اياقتالعانىنا نە جەتسىن؟!
اقمولا وبلىسى