قاسيەتىڭنەن اينالايىن, تۋعان جەر ءار پەرزەنتىنىڭ كوكىرەگىن قولامتانىڭ شوعىنداي قىزدىرىپ, ساعىنىشىمەن الديلەپ جۇرسە دەيسىڭ, شىركىن! ات جالىن تارتىپ مىنگەن ءار ازامات تۋعان جەرىنە تيتىمدەي بولسا دا شاراپاتىن تيگىزسە, وتپەلى كەزەڭنىڭ وكپەك جەلىنەن توڭازىڭقىراعان شالعايداعى شاعىن اۋىلداردىڭ شىرايى كىرىپ قالار ەدى.
ەل ىشىندە جاقسى جاڭالىق, ادەمى جورالعى از ەمەس. وتكەن جىلى عانا «تۋعان جەر» باعدارلاماسى اياسىندا جالپى قۇنى 5,5 ملرد تەڭگە بولاتىن 69 جاناشىرلىق جوبا جۇزەگە اسىرىلدى. بۇل اۋەل باستا جوبالاعان جوسپاردان التى ەسە اسىپ تۇسكەن كورسەتكىش. تاراتىپ ايتاتىن بولساق, 86 نىسان جاڭادان سالىنعان. ۇشەۋى بالالار باقشاسى, 25-ءى سپورت الاڭى, 8-ءى تۇرعىن ءۇي, 7-ەۋى بالالار الاڭى, 11-ءى مادەنيەت نىسانى, 3-ەۋى مەديتسينا مەكەمەسى. مىنە, وسىلايشا قالتالى ازاماتتاردىڭ ىزگى نيەتىنىڭ ارقاسىندا ەل ولجالى بولىپ وتىر. جوعارىدا ايتىلعان شارۋاعا قوسا وبلىستا 68 نىسانعا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەنىن اۋىز تولتىرىپ ايتا كەتۋگە بولار. ىزگى نيەتتىڭ ىزەتىن كورگەن, ىلكىمدى ءىستىڭ شاراپاتى شارپىعان نىسانداردىڭ 32-ءسى مەكتەپ, 2-ەۋى بالالار باقشاسى, قالعاندارى مادەنيەت, سپورت مەكەمەلەرى.
وبلىس ورتالىعىنداعى سپورتسۇيەر قاۋىمنىڭ نازارىن اۋدارعان جارقىن جوبانىڭ ءبىرى – «يۆەكو» جشس-ءنىڭ 200 ملن تەڭگە قاراجاتىنا سالىنعان سپورت زالى. قازىر يگىلىگىن ەل كورىپ وتىر. بۇرىن شىعىس جەكپە-جەگىمەن اينالىساتىن سپورتشىلار جاتتىعاتىن جەر تابا الماي, جەرتولەلەردى جالعا الىپ, تار قاپاستا تۇنشىعىپ جۇرسە, ەندى مىنە, كەڭ دە جارىق سپورت زالعا يە بولىپ وتىر.
– بۇل جەكە سپورتشىلارعا عانا ەمەس, تۇتاس ەلگە جاسالعان جاناشىرلىق دەپ ۇعۋىمىز كەرەك, – دەيدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سپورت شەبەرى, قارا بەلبەۋلى كاراتەشى ءالىمجان مولداعاليەۆ, – ەلىمىزدىڭ ءار ازاماتى, بالدىرعان بالاسى, ءجاسوسپىرىم جەتكىنشەگى مىقتى بولۋى كەرەك. جۇمىسقا دا, ەل قورعاۋعا دا جارامدى. سەرىكتەستىكتىڭ ءوز قارجىسىن اياماي, قالىڭ ەلدىڭ قاجەتىنە جارايتىن سپورت زالىن سالىپ بەرۋى اسقاق ادامگەرشىلىكتىڭ ادەمى ۇلگىسى دەپ ەسەپتەيمىن.
شىنىندا دا قازىر اتالعان سپورت زالى جاستاردىڭ ءجيى شوعىرلاناتىن جەرى. جالعىز شىعىس جەكپە-جەگىمەن اينالىساتىندار عانا ەمەس, وبلىس ورتالىعىنداعى فۋتبولقۇمارلار دا وسىندا. جامان تۇماۋ جايلاماي تۇرعان ۋاقىتتا كۇن قۇرعاتپاي جارىس وتكىزىلەتىن. ەلدى دۋماندى دودانىڭ قىزىعىمەن ەلىكتىرەتىن ورىنعا اينالعان.
ستەپنوگور قالاسىندا «BBNURA» سەرىكتەستىگى جالپى قۇنى 75 ملن تەڭگە تۇراتىن دياليز امبۋلاتوريا ورتالىعىنا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى, جاڭا زامانعى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتتى. شالعايداعى شاعىن قالا سەرىكتەستىكتىڭ شىنايى جاناشىرلىعىنىڭ ناتيجەسىندە ساپالى مەديتسينالىق قىزمەتكە قول جەتكىزىپ, ءبىر توعايىپ قالدى. وسىنداي جان جادىراتار جاقسىلىق اقكول اۋدانىندا دا ورىن الدى. مۇندا «حلەبوروب» جشس ناۋموۆ اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ ەلدى مەكەندەرىن مۇنتازداي ەتىپ تازالاپ, اباتتاندىردى. توزىعى جەتكەن اۋىل ىشىندەگى جولدار تەگىستەلىپ, جونگە كەلتىرىلدى. وكرۋگتەگى الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعىنان از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلارعا كومەك كورسەتىلدى. وسى قامقورلىققا 20,4 ملن تەڭگە قاراجات جۇمسادى. جاناشىر جانداردىڭ كومەگىنە ەل رازىلىعىن ايتىپ وتىر. ارشالى اۋدانىندا جەكە كاسىپكەر ولگا گۋتيار بالالار باقشاسىنىڭ جاۋىنمەن بىرگە جاۋىپ تۇرعان, ابدەن كونەرگەن شاتىرىن جاڭارتىپ, بوبەكتەر كيىنىپ-شەشىنەتىن جىلى ورىندى سالىپ بەردى. وعان قوسا حوككەي كورتىن ورناتتى. ءبىر ادامنىڭ قولىمەن وسىنشاما قامقورلىق جاسالىپ جاتقانى كىمدى بولسىن رازى ەتەدى ەمەس پە؟ ەگەر ەلدىڭ ءبارى ولگا ۆاسيلەۆنا ءتارىزدى ورتاق ىسكە بىلەك سىبانىپ كىرىسسە, تالاي ەلدى مەكەننىڭ ءوڭى كىرىپ, ەڭسەسى كوتەرىلە تۇسپەس پە ەدى. بۇلاندى اۋدانىندا ۆلاديمير كۋجلەۆ نوۆوبراتسكي ەلدى مەكەنىندەگى ورتا مەكتەپتىڭ توبەسىن جاڭارتىپ بەردى. كاسىپكەر بۇل جۇمىسقا 4 ملن تەڭگە قاراجاتىن جۇمساپ وتىر. بۋراباي اۋدانىنداعى وقجەتپەس اۋىلىندا جەكە كاسىپكەرلەر ز.ۆەليەۆ پەن ج.سۇلەيمەنوۆ ينتەرناتسيوناليست جاۋىنگەرلەرگە جالپى قۇنى 9,4 ملن تەڭگە بولاتىن تاماشا ەسكەرتكىش ورناتتى. جاۋىنگەرلىك بورىشىن اتقارۋ ماقساتىندا وپات بولعان ازاماتتاردىڭ ارۋاعى رازى. سونادايدان كوز تارتاتىن اجارلى, ايبىندى ەسكەرتكىش كەيىنگى ۇرپاققا الدىڭعى تولقىن اعالاردىڭ ەرلىگى مەن ورلىگىن مەڭزەپ تۇرعانداي. ادام اياعى كوپ جۇرەتىن كۋرورتتى ايماقتاعى پاراسات تۇعىرى كەلىمدى-كەتىمدى كىسىلەردىڭ دە كوزىنە ءجيى تۇسەدى. ەرلىكپەن قوسا قۇتتى ەلدىكتىڭ بەلگىسىندەي بولىپ تۇر.
ەگىندىكول اۋدانىندا سپورتقۇمارلاردى سەرپىلتكەن ادەمى جاڭالىق ورىن الدى. «سارىمساقتى» جشس جالپى 17,1 ملن تەڭگە بولاتىن انگار تيپتەس ات شاپتىرىم سپورت زالىن سالىپ بەردى. شاعىن اۋداننىڭ جاستارى ءۇشىن اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلعان وقيعا. بۇرىن بوس ۋاقىتىندا بارار جەر تابا الماي جۇرەتىن بوزبالالار مەن بويجەتكەندەر ەندى اسىرەلەپ ايتقاندا, سپورت زالدان شىقپايدى دەسە بولعانداي.
يماندىلىق ۇياسى, اللانىڭ جەردەگى ءۇيى – مەشىتتى سالىپ بەرىپ, جاماعاتتى جاقسى ىسكە باستاپ, ۇيىتقى بولامىز دەيتىندەر دە از ەمەس. ماسەلەن, ەرەيمەنتاۋ اۋدانىندا ح.ياپاس, ب.احمەتۋلين, ك.مۋكاباك, ك.كاپاس ءتارىزدى ازاماتتار جالپى قۇنى 21 ملن تەڭگە بولاتىن جاڭا مەشىت سالىپ بەردى.
ەل تاريحىندا ەلەۋلى وقيعا بولىپ سانالاتىن تىڭ يگەرۋ ءداۋىرى دە ۇمىت قالماعان. ماسەلەن, جاقسى اۋدانىنداعى «ترۋد» جشس العاشقى تىڭ يگەرۋشى ۆاسيلي راگۋزوۆتىڭ ونەگەلى ءومىرى مەن تىڭ دالانىڭ توسىندەگى تىندىرىمدى ەڭبەگىن باياندايتىن مۋزەيدى جاڭعىرتتى. ءبىر جاقسىسى كەيىنگى جاستى ەڭبەككە تاربيەلەۋدە ىقپالى مول.
جارقايىڭ اۋدانىندا «جارقايىڭ» جشس كوستىچەۆو اۋىلىنداعى سپورت زالىنا 35 ملن تەڭگەگە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. قازىر سپورت زالدىڭ ءىشى قۇرىلىسشىنىڭ قالاعىنان جاڭا شىققانداي سىڭعىرلاپ تۇر. اۋىل جاستارى بوس ۋاقىتتارىن وسىندا وتكىزەدى. ارالارىندا اۋداندىق, وبلىستىق سپورت سايىستارىندا جۇلدە الىپ جۇرگەندەرى از ەمەس. اۋىل سپورتىنىڭ وركەندەۋىنە اتسالىسقان سەرىكتەستىك باسشىلارىنا تۇرعىندار دا ءدان رازى. ءدال وسىنداي جاناشىرلىق ىزگى قادام قورعالجىن اۋدانىندا دا كورىنىس بەردى. كاسىپكەر ا.بالتابەكوۆ اۋدانداعى ورتالىق ستاديوندى 20 ملن تەڭگەگە جوندەپ بەرىپ, ەل العىسىنا يە بولىپ وتىر.
وڭىردەگى ونەگەلى ءىس ساندىقتاۋ اۋدانىندا قانات جايعان. وسىنداعى اعايىندى ورازاليندەر جەتەكشىلىك ەتەتىن «بايدالى» جشس كوپپاتەرلى ۇيگە كۇردەلى جوندەۋ جاساپ, التى جاس مامانعا پاتەر بەرىپ وتىر. وعان قوسا ۆەسەلوە ورتا مەكتەبىنىڭ كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسىنا 30 ملن تەڭگە قاراجات بولگەن.
وسى تاقىرىپتى قاۋزاعاندا قىز-كەلىنشەكتەردىڭ دە ەردىڭ ەرىنىڭ عانا قولىنان كەلەتىن ونەگەلى ءىس اتقارىپ جۇرگەندىگىن ەكپىن ءتۇسىرىپ ايتپاي تۇرا الماس ەدىڭىز. تسەلينوگراد اۋدانىنداعى قوسشى اۋىلىندا «قازىنا سر» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى سايرا ماتايباەۆا قۇنى 350 ملن تەڭگە بولاتىن 200 ورىندىق سىڭعىرلاعان سۋ جاڭا مەكتەپ سالىپ بەرگەندىگىن ايتساڭىز, جاناشىر ءىستىڭ جورالعىسىنا كوڭىلىڭىز گۇلدەيدى.
اۋدانداعى مانشۇك اۋىلىندا بەلگىلى مەتسەنات تيمۋر پىشەنوۆتىڭ سالىپ بەرگەن جاڭا بالالار باقشاسى سابيلەردىڭ شات كۇلكىسىنە تولعان. كاسىپكەر بۇل نىساندى مەملەكەتكە تەگىن بەرىپ وتىر. جاناشىر جاننىڭ جاقسى ءىسى جالعىز بۇل عانا ەمەس, كىشكەنتاي عانا ەلدى مەكەنگە ەليتالىق دۇكەن سالدى, اۋىلدىق كلۋبتى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزدى.
كوكشەتاۋ مەن قاراوتكەلدىڭ بويىن جايلاعان جالپاق جۇرتتىڭ ىشىندە كىسىلىگىمەن تانىلعان اتىمتاي جومارتتار از ەمەس. سونىڭ ىشىندە ەكى مەتسەنات رەسپۋبليكالىق «جومارت جۇرەك» سىيلىعىنا يە بولدى. ولار – جارقايىڭ اۋدانىنداعى «جارقايىڭ» سەرىكتەستىگىنىڭ باسشىسى ۆيتالي كامىشانسكي مەن «شۋيسكوە 21» سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى التىنبەك قۇرمانقۇلوۆ.
تۋعان جەردىڭ ءتوسىن تۇلەتكەن, اۋىلداردىڭ اجارىن كىرگىزگەن ازاماتتارعا مىڭ العىس! ەلدىڭ ەلدىگىن كورسەتەتىن, بىرلىگىن بايقاتاتىن بەرەكەلى ءىس بيىل دا جالعاسۋدا.
اقمولا وبلىسى