بۇگىن وڭتۇستىك استانادا حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق اياسىندا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ الماتى قالاسىنداعى باس كونسۋلدىعىمەن بىرلەسكەن «عاجايىپ قولتاڭبا» اتتى كورمە اشىلدى. ءبىر ايعا سوزىلاتىن كورمەگە قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيى قورىندا ساقتالعان قىتاي فارفور بۇيىمدارى قويىلادى.
مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيىنىڭ قورىندا XIX عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىندا (قر موم ورىنبور كەزەڭىنىڭ تاريحى) قالىپتاسا باستاعان قىش پەن فارفور توپتامالارى ەرەكشە ورىن الادى. ول كەزدە مۋزەيگە وتكىزىلگەن العاشقى ەكسپوناتتاردى جەكە ادامدار «سىيعا بەرگەن» جانە ولار نەگىزىنەن XVIII-XIX عاسىرلارعا تيەسىلى تۇرمىستىق زاتتار ەدى. ولاردىڭ اراسىندا اسەمدىگى جانە كوركەم پىشىندەرىمەن نازار اۋدارتاتىن ءارتۇرلى كەراميكادان جاسالعان بۇيىمدار بار.
قىتاي فارفورى – اسپاناستى يمپەرياسىنىڭ مادەنيەتى مەن ونەرىنىڭ ماڭىزدى كومپونەنتتەرىنىڭ ءبىرى. جادىگەر بۇيىمدار فارفورعا سۋرەت سالۋ ونەرىن كورسەتەدى, سونىمەن قاتار ەجەلگى داۋىرلەردەن باستاپ ءار زاماندا ءوز تۋىندىلارى ارقىلى الەمدىك ونەرگە قۇندى ۇلەس قوسقان قىتاي شەبەرلەرىنىڭ عاسىرلىق داستۇرلەرىن پاش ەتەدى.
«عاجايىپ قولتاڭبا» كورمەسىنىڭ ەكسپوزيتسياسى 3 بولىمنەن تۇرادى: ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارىنىڭ ۇلگىلەرى; فارفوردى كوركەم كەراميكا ونەرىنىڭ ايرىقشا ۇلگىسى رەتىندە تانىستىرۋ; سونداي-اق كوركەم كەراميكانىڭ ءساندى شاعىن تۇرلەرى. كورمەگە قازاقستان ورتالىق مۋزەيىنىڭ فارفوردان, فايانس, كەراميكا, مىس, سازدان جاسالعان 60-تان استام بىرەگەي ەكسپوناتتارى قويىلادى. جۇرت نازارىنا ۇسىنىلاتىن جادىگەرلەر ىشىندە تالعار قالاسىنان (تالحير) تابىلعان, ۇلى جىبەك جولىمەن بىزگە جەتكەن قىش بۇيىمدارىن كورسەتەتىن ارحەولوگيالىق قىش بۇيىمدارى ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تۋدىرادى. بۇل XI-XII عاسىرلارداعى قىتاي فارفورىنان جاسالعان, سۋن ديناستياسىنا تيەسىلى, الماتى ماڭىنداعى ەجەلگى تالحير (تالعار) قالاسىنداعى قازبا جۇمىستارى كەزىندە تابىلعان توستاقتار مەن تاباقتار. XIX عاسىردىڭ 40-جىلدارىندا ورىنبور قالاسىندا ساتىپ الىنعان گۇلدى ويۋلار مەن قىتايلىق ورنەكتەرى بار فارفوردان جاسالعان ىدىس-اياقتاردىڭ عاجايىپ كوللەكتسياسى, قۇمىرالار, ونىڭ ىشىندە قاشقاريادان ش.ءۋاليحانوۆ ءوزى اكەلگەن جەكە قۇمىراسى, سونىمەن قاتار حح عاسىردىڭ ءار جىلدارىنداعى شاي ءراسىمىنىڭ زاتتارى دا كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆقا قحر باسشىلارى سىيعا تارتقان قۇمىرالار مەن كادەسىيلار دە قۇندى جادىگەرلەردىڭ قاتارىندا.
قىتايلىق قولونەرشىلەر سالعان بۇيىمدار ساپاسى, ادەمىلىگى, دەكوردىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگى, پىشىندەرى مەن تاقىرىپتارىنىڭ الۋان تۇرلىلىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. قىتاي پەيزاجدارىنىڭ سۇلۋلىعى, بۋددا حرامدارىنىڭ, سارايلار مەن پاگودتاردىڭ اسەم فورمالارى, گۇلدەرمەن اشەكەيلەنگەن بۇيىمدار, گۇل كومپوزيتسيالارىنىڭ سىزبالارى, سۋرەتتەر, يەروگليفتەر – وسىنىڭ ءبارى سۋرەتشىلەردىڭ جوعارى شەبەرلىگىن پاش ەتەدى.
الماتى