قىس قامىنا كىرىسكەن قالا دا, دالا دا قاۋىرت تىرشىلىك قامىمەن باس كوتەرە الماي جاتىر. ماۋسىم جۇگىن كوتەرۋ ءۇشىن دە بىرلىك كەرەك ەكەن.
شوق جۇلدىزداي شاعىن اۋىلدىڭ شەتىنە تابان ىلىكتىرگەنىڭىزدە الدىمەن كوزگە تۇسەتىنى قويانجوندانىپ ۇيىلگەن مايا-مايا ءشوپ. ءار ءۇيدىڭ ىرگەسىندە دەستەلەنگەن وتىن. قورا-قوپسىسى جوندەلىپ, شاتىرلارى بۇتىندەلىپ, جيناقى قالىپقا ەنىپتى. قوس قاپتالعا كوز سالساڭىز, بەينەبىر بال اراسىنداي قۇجىناعان تىرشىلىكتى كورەر ەدىڭىز. حالىق ءار كۇنى جىلعا ازىق بولاتىن قوڭىر كۇزدە قىس قامىنا كىرىسكەن.
– بىرلەستىك, ەلتاي, قاراوزەك, جاڭاتىلەك اۋىلدارىندا 1150 ادام تۇرادى, – دەيدى ساكەن سەيفۋللين اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى اقىلبەك بەكماعامبەتوۆ, – جاز ورتاسىندا قۋاڭشىلىق بولعان سوڭ ۋايىمنىڭ يەكتەگەنى دە راس. كەيىن جاۋعان جاۋىننىڭ اسەرىنەن شابىندىقتاعى ءشوپ كوپ-كورىم كوتەرىلىپ قالدى. اۋىل تۇرعىندارى 7600 توننا ءشوپ دايىنداپ, 2 مىڭ تونناعا جۋىق سابان ءۇيىپ الدى.
مۇنشالىق ءشوپ دايىندايتىن دا رەتتەرى بار ەكەن. وكرۋگ اكىمىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, سوڭعى جىلدارى مال باسى ەكى ەسەگە دەيىن كوبەيگەن, 32 ادام «سىباعا» جانە «التىن اسىق» باعدارلامالارى ارقىلى نەسيە الىپ, جايىلىمدى ءتورت ت ۇلىك مالعا تولتىرىپتى. مال سۇمەسىمەن كۇن كورىپ وتىرعان اۋىل ادامدارى مال ازىعىنان تارشىلىق كورىپ وتىرعان جوق. كوبى جەم-ءشوپتى ءوز كۇشتەرىمەن دايىنداۋدا. نەگىزىنەن, ورماندى القاپتان تۇراتىن وڭىردە قۇنارلى ءشوپ جەتكىلىكتى.
اۋىلداعى جالعىزىلىكتى جاندار دا جاناشىرلىقتان قاعاجۋ قالماعان. قولى قىسقا ءتورت وتباسى بار ەكەن. ولارعا «قاراوزەك» جشس وتىن-ءشوبىن ەرتەرەك جەتكىزىپ بەرىپتى. وسى ورايدا, سەرىكتەستىكتىڭ شاپاعاتىن ەكپىن تۇسىرە ايتا كەتسەك تە ارتىق بولماس. وكرۋگ اكىمىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, كەي وڭىرلەردە قىستا قار تازالاۋ كادىمگىدەي ماسەلە بولىپ جاتسا, مۇندا بۇل تاراپتا بىردە-ءبىر ماسەلە تۋىپ كورمەگەن. نەبىر اقتۇتەك بورانداردا اۋىل-اۋىلدىڭ اراسىنداعى جولدى قاسات قار الا قالسا, سەرىكتەستىكتىڭ قۋاتتى تەحنيكالارى ءاپ-ساتتە تازالاپ تاستايدى.
بىرىڭعاي قازاق اۋىلدارى بولعان سوڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن قولعابىس كومەكتەرى دە مول. جالعىز ادام قانشا جەردەن ۇمتىلسا دا, ورماننان وتىن كەسىپ, شابىندىقتان ءشوپ تاسۋ كەزىندە قينالىپ قالار ەدى. مۇنداعى جۇرت ءبىر-بىرىمەن ۇجىمداسىپ, قىس قامىنا قاپىسىز دايىندالادى. ماسەلەن, بىرەۋدىڭ تراكتورى بولسا, ەندى بىرەۋدىڭ ءشوپ ارتاتىن اگرەگاتى بار. تىركەمە ۇستىندەگى ءشوپتى جايۋعا دا, شاشىلعانىن جيناۋعا دا قول كۇشى كەرەك. مىنە, وسىنداي قىسىلتاياڭ ساتتە تىزە قوسۋ, «كورشى حاقىسى – ءتاڭىر اقىسى» دەگەندەي, اۋىلداسىنىڭ كوتەرە الماي جاتقان جۇگىنە يىعىن توسەۋ ءتارىزدى قوعامداسۋدىڭ بارلىعىنا كوزىمىز جەتىپ, ءبىر قاناتتانىپ قالدىق. قانشا ايتقانمەن ءبىر اۋىل, ءبىر باۋىر بولىپ تىرشىلىكتىڭ ءتۇتىنىن تىك ۇشىرىپ كۇن كەشىپ جاتقان اعايىننىڭ الىس-بەرىسى ەسەپكە قۇرىلماي, اق كوڭىلدىڭ لۇپىلىمەن ءبىرىنىڭ جۇرەگىن ءبىرى جىلىتىپ, تىرشىلىكتىڭ كۇرمەۋى كوپ ءتۇيىنىن شەشۋگە اتسالىسىپ جاتقاندىعى قانداي عانيبەت؟!
جالعىز-اق ماسەلە, وكرۋگتەگى ءۇش ءبىلىم وشاعىن جىلىتۋ. جاڭا ءتارتىپ بويىنشا جىلىتۋ ماسەلەسىمەن بىرنەشە جىلدان بەرى سەرىكتەستىك اينالىسادى. كومىرىن ساتىپ الاتىن, ونى تاسىمالدايتىن, وت جاعۋشىنى ۇستايتىن دا سولار. تەك ءبىر اتتەگەن-ايى, ارزان كومىر ساتىپ الىپ, قىستا ونىسى جانباي, ءبىلىم وشاقتارى سالقىنداپ كەتەتىن ۋاقىتتار دا بولادى ەكەن. نەگىزگى وي دۇرىس بولعانىمەن, جاقسى جاناتىن كومىر الۋلارىن قاداعالاۋ كەرەك.
قوڭتورعاي كۇي كەشىپ جاتقان ءتورت اۋىل ەلبەسىپ-سەلبەسىپ, ءبىر-بىرىنە جان جادىراتار شاراپاتىن تيگىزىپ, قىس قامىن ەرتەرەك ويلاعاندارىنىڭ ناتيجەسىندە قاباعى قاتۋ «كارى قۇدانىڭ» اقىرعان ايازى مەن شىمشىپ وينايتىن قالجىڭىنان قىمسىناتىن ەمەس.
اقمولا وبلىسى,
زەرەندى اۋدانى