تۇركىستاندا ىلعي ىڭىلداپ, اندەتىپ جۇرەتىن جان بار. جاقسى ءان تۋسا ەكەن دەگەن ىزدەنىستەن تۋىنداعان ىڭىلعا بەيتانىس جاندار تۇسىنبەي تاڭدانا قارار. بىراق... ىڭىلداپ جۇرەتىن اعامىز الدەبiرەۋلەر سياقتى الدىن الا جوسپارلاپ, تاپسىرمامەن ءان جازعان ەمەس. ءان جوسپارسىز, جۇرەك امiرiمەن تۋى تيiس دەپ ەسەپتەيدى. سودان دا بولار, ول شىعارعان ءان از. ەل ايتپاعان ءان – ءان ەمەس دەيدى. «قانشا ءانiڭiز بار؟» دەگەن سۇراققا ەل iشiندە ايتىلىپ جۇرگەن اندەرiن عانا ەسەپكە الىپ, جاۋاپ بەرەدى.
ءيا, ءبىز بۇگىندە بولاشاق جۋرناليستەرگە ءتالىم-تاربيە بەرىپ جۇرگەن ۇلاعاتتى ۇستاز, تۇركىستاندىق سازگەر بەكجىگىت سەردالى تۋرالى اڭگىمەلەپ وتىرمىز. ۇستازدىعى جونىندە ۇزاق اڭگىمەلەۋگە لايىقتى, ۇستانىمىنان اينىمايتىن, كوزقاراسىن اشىق ءبىلدىرىپ, پىكىرىن قايمىقپاي ايتاتىن ازاماتتىڭ جۇرەكتەن شىققان اندەرىن دە ەل جوعارى باعالايدى. سولاردىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى «جاس جۇبايلار» ءانىنىڭ شىعۋ تاريحى دا قىزىق.
– ستۋدەنتتىك شاق. كۋرستاس دوس قۇلتولەۋ ۇيلەنiپ, بۇكiل توپ مۇعالiمدەردiڭ كوزiنە تۇسپەي, «جەزقازعان, قايداسىڭ؟!» دەپ تارتىپ كەتتىك. جۇردەك پويىز. ۆاگون تولى ستۋدەنتپىز. ۇستەل ۇستiندە داستارقان ەتىپ جايعان «لەنينشiل جاستىڭ» (قازiرگi «جاس الاش») قيىندىسى جاتىر. قيىندىدا – جاراسىمدى ەكى جۇپتى بەينەلەگەن فوتوەتيۋد. وعان جازىلعان ەكi شۋماق ولەڭ. اۆتورى كورسەتiلمەگەن. «سۋرەتتi تۇسiرگەن ر.حاناليەۆ» دەپ قانا تۇر. گازەت بەتiندەگi سۋرەتتە بەينەلەنگەن بوزبالا مەن بويجەتكەننiڭ سەزiمدەرiن ءدال كورسەتiپ, ءدوپ باسقان جىر جولدارى ماعان قاتتى ۇنادى. كۋرستاس قۇربىلاردىڭ ءبىرى «تويعا اپارا جاتقان سىيلىعىمىز قايدا؟» دەپ قالماسى بار ما؟ سوڭعى تيىنىنا دەيىن بيلەتكە جۇمساعان ستۋدەنتتە قايبىر سىيلىق بولسىن. ويلانىپ قالدىق. ماناعى ولەڭ ەسكە ءتۇستى. وڭاشادا اۋەن تۋدى. الگi ەكi شۋماقتى سالىپ ايتىپ كورiپ ەدiم, ءاپ-ادەمi ءان دۇنيەگە كەلگەندەي بولدى. تويعا اسىعىپ, كوڭiلدەرi الابۇرتىپ كەلە جاتقان كۋرستاستارعا تىڭداتىپ كورiپ ەدiم, بارiنە ۇناي كەتتى. جەزقازعانعا بارعانشا قوسىلا شىرقاپ, جاتتاپ تا الدىق. «سەندەرگە ءاردايىم ورىن بار, اق وتاۋ تورiنە قونىڭدار»...
«جاس جۇبايلار» اتتى جاڭا ءاندi سالدەن كەيiن بۇكiل ۆاگون, ال جەزقازعانداعى تويدان سوڭ بۇكiل اۋىل ايتىپ كەتتi. كەيiن ول ستۋدەنت جاستاردىڭ اۋزىنان تاستامايتىن سۇيiكتi انiنە اينالدى. تىڭداۋشىنىڭ دا تىڭداۋشىسى بار عوي. «وي, باۋىرىم, ءانiڭ ءان-اق ەكەن, بiراق ءسوزiن كiم جازعان؟» دەپ قادالا سۇراپ قويمايتىندار دا تابىلدى. راسىندا دا, ادەمi انگە سەبەپكەر بولعان قوس شۋماق كiمدiكi ەكەن؟ ولەڭ اۆتورىن «لەنينشiل جاستىڭ» رەداكتسياسىنان سۇراپ ەدiك, ەشكiم بiلمەدi. بىردە قازمۋ قالاشىعىنداعى بەسiنشi جاتاقحاناعا «لەنينشiل جاستىڭ» جiگiتتەرi كەزدەسۋگە شاقىرىلادى. بولاشاق جۋرناليستەر مەن وسى شاق جۋرناليستەرi بiر-بiرiنە ءتۇرلi سۇراقتار قويىپ, سۇحباتتاسىپ, سىرلاستى. كەش سوڭىندا جۋرفاكتىڭ ستۋدەنتتەرi قوناقتارعا ارناپ ءان ايتادى. سول باياعى «جاس جۇبايلار». ءان اياقتالا بەرگەندە «لەنينشiل جاستىڭ» سول كەزدەگi ادەبيەت ءبولiمiنiڭ مەڭگەرۋشiسi, كەزىندە پرەزيدەنت اكىمشىلىگىندە جاۋاپتى قىزمەتتەر اتقارعان اقىن وتەگەن ورالباەۆ ورنىنان اتىپ تۇرىپ: «بۇل مەن عوي! مەنiڭ ولەڭiم عوي!» دەپ ايعاي سالدى. تاماشا ءاننiڭ قوس اۆتورى ارادا ەكi جىل وتكەندە وسىلاي تابىسقان ەدىك, – دەپ ەسكە الادى سول ءبىر كۇندەردى بەكجىگىت سەردالى.
ونىڭ كوپ اندەرى جول ۇستىندە پويىزدا, نە اۆتوبۋستا تۋعان. الدىمەن اۋەندى ىڭىلداپ دومبىراعا نە ماگنيتوفونعا تۇسiرەدى. اۆتوبۋس ىشىندە كوكەيگە كەلىپ, ۇيدە ماگنيتوفونعا جازىلعان اۋەننىڭ ءبىرى «نەگە, نەگە؟» ءانى. بۇگىندە جۋرناليستىك نە فيلولوگيالىق سالادا عانا ەمەس, جاراتىلىستانۋ عىلىمى مەن مادەنيەت سالاسىندا دا ايانباي تەر توگىپ كەلە جاتقان پروفەسسور, كومپوزيتور, تۇركىستان جانە كەنتاۋ قالالارىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, 100-دەن استام عىلىمي ماقالانىڭ, 20-دان استام وقۋ قۇرالدارىنىڭ اۆتورى بەكجىگىت سەردالىنىڭ جۋىردا «نەگە, نەگە؟» انىنە قىرعىزستان, وزبەكستان, ارمەنيا جانە قازاقستاننىڭ جاس انشىلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن تۇسىرىلگەن بەينەباياننىڭ تۇساۋى كەسىلدى.