ءاليانىڭ ءىزى قالعان مەكەن

بۇگىندە ءاليا مولداعۇلوۆانىڭ ەسىمى قا­زاقستان مەن رەسەي اراسىن جال­عاپ جاتقان التىن كوپىر دەسە بولادى. ەكى ەلدىڭ ورتاق تۇلعاسىنا اينالعان باتىر­دىڭ ەرلىگىن ناسيحاتتاۋدا قوس تاراپ تىزە قوسا جۇمىس ىستەپ كەلەدى.

رەسەي جاعىنىڭ باتىر ەسىمىن ۇلىقتاۋ باعىتىنداعى قىزمەتىنىڭ ءبىر پاراسى وسى مەملەكەتتىڭ ياروسلاۆل وبلىسى نەكرا­سوۆ اۋدانى ۆياتسكوە سەلوسىندا قولعا الىنعان شارالاردان ايقىن كورىنەدى.

ۋاقىت بويىنشا ءسال شەگىنىس جاسايىق. 1942 جىل. ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ءورشىپ تۇرعان كەزى. لەنينگراد قالاسى جاۋدىڭ قور­شاۋىندا ەكىنشى قىسىن وتكىزىپ جاتىر. وسىنداي الاساپىراندا ءاليا تار­بيەلەنىپ جاتقان لەنينگرادتاعى №46 بالالار ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى ياروس­لاۆل وبلىسىنداعى ۆياتسكوە سەلوسىنا كو­شىرىلەدى... ۆياتسكوە مەكتەبىنىڭ سول كەز­دەگى مۇعالىمى ت.سۋۆوروۆانىڭ ەستەلى­گىن­دە ۆياتسكوە سەلوسى تۇرعىندارىنىڭ بالا­لاردى قالاي قارسى العانى, ولاردىڭ اراسىنداعى ءاليا تۋرالى بىلاي دەپ جازادى: ء«بىز بالالاردى اش-جالاڭاش ەكەنىن الدىن الا سەزگەنبىز. سول سەبەپتى قارسى الۋعا شىققاندا جىلى كيىمدەرمەن, تاماق الىپ شىقتىق. ولاردى ءوز كوزى­مىزبەن كورگەندە توبە شاشىمىز تىك تۇردى. بالالاردىڭ ازىپ توزعانىن, قۇر سۇلدەرى قالعانىن ايتىپ جەتكىزۋ قيىن. كەيبىر بالالار ءوز بەتىمەن جۇرە دە المايتىن. مەن ساباق بەرەتىن سىنىپتا قازاق قىزى وقىدى. سىمباتتى قىز بالا وتە پىسىق بولاتىن. قارا كوزدەرى شوق­تاي جانىپ, ەرەكشە كوزگە تۇسەتىن. بۇل ءاليا مولداعۇلوۆا ەدى. ساباققا وتە ىقىلاستى بولدى. سىنىپتا ول لي­ديا نوۆيكوۆا دەگەن قىزبەن ءبىر پارتادا وتىردى. قىزدار دوستاسىپ كەتتى, ءاليا­نىڭ دوستارى كوپ بولاتىن. بالالار وڭال­عاننان كەيىن, بوس ۋاقىتتارىندا كول­حوزشىلارعا كومەكتەسىپ, جاۋدى جە­ڭۋگە ۇلەس قوستى. ءاليا بارلىق جەردە ال­دىڭ­عى قاتاردا جۇرەتىن. جالپى, لەنين­گراد بالالارىنىڭ ەڭبەك سۇيگىشتىگى, بەل­سەندىلىگى, ادالدىعى ءبارىمىزدى سۇي­سىندىرەتىن».

مۇندا ءاليا 1942 جىلدىڭ ناۋرىز-ءساۋىر-مامىر ايلارىندا وقيدى دا 7-سى­نىپ­تى ءبىتىرىپ, بىرگە وقىعان قۇربى­لا­رىمەن بىرگە رىبينسك قالاسىنا ۇش­قىش­تار دايارلايتىن تەحنيكۋمعا وقۋعا كەتەدى.

ۆياتسكوە سەلوسى ۋحتومكا وزەنىنىڭ جاعا­سىندا, وبلىس ورتالىعى ياروسلاۆل قالاسىنان 38 شاقىرىم جەردە ورنا­لاسقان. سەلو ۇلكەن تارماقتالعان مۋزەي ورتالىعى بولىپ سانالادى. ءبىر جەردە 12 مۋزەي بار, 30-دان استام ەسكەرتكىش قايتا جوندەۋدەن وتكەن.

ۆياتسكوە حالقى سوناۋ قيىن كەزدە وزدەرىنەن پانا تاپقان, كەيىن كەڭەس ودا­عىنىڭ باتىرى اتانعان قازاقتىڭ قار­شاداي قىزى – ءاليانىڭ ەسىمىن ماق­تان تۇتادى, ارداقتايدى. 1942 جىلى باتىر قىز وقىعان مەكتەپ قازىر ءدال سول كۇيىندە ساقتالعان. وسى اۋىلدىڭ بالالارى وتكەن جىلعا دەيىن سول مەكتەپتە وقىعان. بيىلدان باستاپ باسقا مەكتەپكە كوشىپتى. ءاليا وقىعان مەكتەپ قاس­قايىپ ءالى تۇر. مەكتەپكە 2018 جىلى ءاليا­نىڭ سۋرەتى بەينەلەنگەن ەسكەرتكىش تاقتا ورناتىلعان. ول تاقتادا «اليا مولداگۋلوۆا, سلاۆنايا دوچ كازاحسكوگو نارودا, ۋچيلاس ۆ ۆياتسكوي شكولە س مارتا پو ماي 1942 گ. گەرويچەسكي پوگيبلا ۆ بوياح زا رودينۋ» دەگەن جازۋ بار. ەسكەرت­كىش تاق­تا 2018 جىلى سالتاناتتى تۇردە اشىلعان.

ال 2019 جىلدان باستاپ ۆياتسكوە ورتا مەكتەبىندە ءاليا مولداعۇلوۆانى ەسكە الۋ ماقساتىندا نەكراسوۆ اۋدانىنا قاراستى بارلىق مەكتەپ وقۋشىلارى ارا­سىندا پنەۆماتيكالىق ۆينتوۆكامەن كوزدەپ اتۋدان تۋرنير وتكىزۋ داستۇرگە اينالعان. 2019 جىلى ءى اشىق ءتۋرنيرى وتكىزىلسە, ءىى اشىق تۋرنير 2020 جىلدىڭ 28 اقپانىندا ۇيىمداستىرىلدى جانە وسى كۇنى مەكتەپتىڭ ىشىنەن ءا.مولداعۇلوۆاعا ارنالعان مۋزەي اشىلدى. «ونا ۋچيلاس ۆ ناشەي شكولە» دەپ اتالعان بۇل ءىس-شاراعا قازاقستاندىقتار اتىنان مەن جانە ءاليا مولداعۇلوۆا اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ مۇعالىمى ءجاميلا مۇحامبەتالى قاتىس­تى. قازاقستاننان بارعان ءبىزدى نەكرا­سوۆ اۋدا­نىنىڭ باسشىسى الەكسەي نيكولاە­ۆيچ كو­روتاەۆتىڭ ءوزى باس بولىپ قارسى الدى.

مەكتەپكە كىرگەن بويدا وقۋشىلار ارا­سىندا ءاليانىڭ جەرلەستەرى كەلدى دەگەن سوزدەر ەستىلىپ جاتتى. مەكتەپتىڭ سال­تانات زالىندا شارانىڭ اشىلۋى ءوتتى, الياعا ارنالعان ادەبي مۋزىكالىق كومپوزيتسيا كورسەتىلىپ, اندەر شىرقالدى. قويىلىمدار كەزىندە ءار وقۋشىنىڭ ءاليا­نى جانىنداي جاقسى كورەتىنى, جانىنا جاقىن ەكەنى سەزىلەدى, كەۋدەڭدە ماقتانىش سەزىمى ورنايدى. وسىلايشا سول كۇنى سوناۋ رەسەيدىڭ ءبىر بۇرىشىندا جات­قان ۆياتسكوە مەكتەبىندە تەك عانا ءاليا تۋرالى اندەر ورىندالىپ, الياعا ارنال­عان جىرلار وقىلدى.

ءىس-شاراعا جينالعان حالىق مەكتەپ ىشىندەگى الياعا ارنالعان مۋزەيدىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىستى. مۋزەيدىڭ اشىلۋ سالتاناتى دا وتە جوعارى دارەجەدە ءوتتى. جينالعان حالىق جاڭادان تۇساۋى كەسىلگەن مۋزەيگە كىردى. جەرلەستەرى اتىنان مۋ­زەيگە قازاق قىزىنىڭ ۇلتتىق كيىمى, باتىردىڭ كىندىك قانى تامعان بۇلاق اۋى­لىنىڭ توپىراعى جانە «اليا – ۆە­ليكايا دوچ كازاحسكوگو نارودا» دەگەن تا­قىرىپپەن جاسالىنعان ستەند تابىستالدى. بۇل ستەندتە قازاقستان جانە رەسەي جەرىندەگى ءاليا ەسىمىمەن اتالىناتىن وقۋ ورىندار, مۋزەيلەر, كوشەلەر, ەسكەرت­كىشتەر, تۋما-تۋىستارىنىڭ سۋ­رەت­­تەرى بەرىلىپ, ەكى ەل اراسىنداعى باي­لا­نىس تۋرالى ماعلۇمات ۇسىنىلعان. تور­دەن ورىن العان قازاق قىزىنىڭ كيىمى مۋزەي ءسانىن كەلتىرىپ-اق كەتتى. ەلدەن بارعان ستەند تە, تۋعان جەرىنىڭ توپىراعى دا ءوز ورىندارىن تاۋىپ ورنالاستى.

نەگىزى, ۇيىمداستىرۋشىلار ءاليا مۋزەيىن اشپاس بۇرىن كوپ ىزدەنىپتى. جەر­گىلىكتى سۋرەتشىلەردىڭ قولدارىنان شىق­قان ءاليانىڭ پورترەتى ىلىنگەن, ءومىر­بايانى جازىلعان. 1944 جىلدىڭ 14 قاڭتارى كۇنگى ءاليا قۇرامىندا بولعان 54-اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ جاۋعا قار­سى شابۋىلىنىڭ سحەماسى ۇلكەيتىلىپ ىلىن­گەن. مەكتەپتىڭ ارحيۆىندە ءاليا مولداعۇلوۆانىڭ 7-سى­نىپتى بىتىرگەن كەزدەگى ورىس ءتىلى, ورىس ادەبيەتى, گەومەت­ريا, الگەبرا پان­دەرى­نەن ەمتيحان تاپ­سىرعانى تۋرالى حاتتامالاردىڭ تۇپ­نۇسقاسى ساقتالعان. ەكى جا­عى كورتونمەن قاپتالعان, تىگىلگەن, شاقپاق جازۋ داپ­تەرىنىڭ بەتىنە قولمەن جا­زىلعان 7 «ب» سىنىبىنىڭ گەومەتريا پانىنەن ەمتيحان قورىتىندىسى تۋرالى پروتوكولىندا 24 وقۋشىنىڭ ءتىزىمى تۇر. ءا.مولداعۇلوۆا ءبىرىنشى تۇر. جانىندا «وتليچنو» دەگەن جازۋ بار. الگەبرا پانىنەن تولتىرىلعان حاتتامادان عانا «حوروشو», ال قالعان پاندەردە تەك «وتليچنو» دەگەن جازۋدى كورەسىڭ. بەتتەرى ابدەن سارعايعان, ساقتال­عانىنا 78 جىل وتكەن حاتتامالار 1942 جىلدىڭ 25 مامىرى كۇنى تول­تىرىلعان ەكەن. بۇل تۇپنۇسقانى ولار كوزدەرىنىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ وتىر, ونىڭ دالەلى – مۋزەيگە تەك كوشىرمەلەرى عانا ىلىنگەن, ال تۇپنۇقسا كىلتپەن جا­بىلعان قوبديشادا ساقتالىنادى ەكەن.

مۋزەيدە ءاليانىڭ بالالار ۇيىندە ءوز قاتارلارىمەن پيونەرلىك جيىندا تۇس­كەن ساپتا تۇرعان سۋرەتى ىلىنگەن (ول سۋرەتتە 8-ءشى تۇرعان ءاليا دەپ جازىلعان). سۋ­رەت­كە جا­قىنىراق قاراساڭىز, ءاليانى ءدال تا­نيسىز جانە لەنينگرادتاعى بالالار ءۇيىنىڭ باسشىلىعىنا ارناپ ءوز قول­دارىمەن جازعان 1942 جىلعى جاڭا جىل­دىق قۇتتىقتاۋىن كورەسىز. ول قۇت­تىق­تىقتاۋدىڭ سوڭعى جاعىندا قۇت­تىق­تاۋ­شىلاردىڭ اتىنان بەس وقۋشىنىڭ اتى-ءجونى جازىلعان. ءۇشىنشى بولىپ ءاليا مولداعۇلوۆانىڭ ەسىمى تۇر.

مۋزەي سورەلەرىنە قازاقتىڭ ۇلتتىق تاقياسى, دومبىرا, قازاقستان جالاۋ­شاسى, قازاقستاننىڭ تالدىقورعان وب­لىسىنان 1970 جىلدارى مەكتەپ وقۋ­شىلارى جازعان حاتى جانە رەسەيلىك داريا الەكساندروۆنا تيموشەنكونىڭ «پوس­لەدني بوي الي مولداگۋلوۆوي» اتتى كىتابى قويىلعان. ايتا كەتۋ كەرەك, 2018 جىلى د.ا.تيموشەنكونىڭ «پوس­لەدني بوي الي مولداگۋلوۆوي» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى وسى ءاليا وقىعان ۆياتسكوە ورتا مەكتەبىندە وتكەن بولاتىن. سوعىس دالاسىنان تابىلعان كوپتەگەن زات وسى مۋزەيگە قويىلعان. مۋ­زەي وتە جاقسى جابدىقتالعان. قا­زاق­ستاننان وتە الىستا جاتقان وسى ءبىر سەلونىڭ تۇرعىندارىنا جانە ۇيىمداس­تىرۋشىلارعا العىستان باسقا ايتارىمىز جوق. ءبىز ۇيىمداستىرۋشىلارعا ءاليا جەرلەستەرىنىڭ قاشان دا مۋزەي جا­دىگەر­لەرىن تولىقتىرۋعا كومەكتەسۋگە دا­يىن ەكەنىن جەتكىزدىك. وسى مۋزەي ىشىندە اقتوبە وبلىستىق ءاليا پاتريوتتىق تار­بيە بەرۋ ورتالىعى مەن ۆياتسكوە ورتا مەك­­تەبى اراسىندا الداعى ۋاقىتتا ءوزارا قارىم-قاتىناستا بولۋ ءۇشىن مەموران­دۋمعا قول قويىلدى.

الياعا ارنالعان شارانىڭ ەكىنشى ءبولىمى – ءتۋرنيردىڭ اشىلۋ سالتاناتى مەكتەپ سپورت زالىندا ءوتتى. ياروسلاۆل وبلىسىنا قاراستى اۋدانداردان 13 كوماندا جينالىپتى. تاعى دا ءبىر ماقتانىشپەن ايتاتىن جايت, وسى 13 كوماندانىڭ ءبىرى ياروسلاۆل وبلىسىنىڭ رىبينسك قالا­سىنداعى اۆياتسيا كوللەدجىنىڭ سايىپ­قىراندارى. بۇل – 1942 جىلى ءاليا مولداعۇلوۆا وقىعان ۇشقىشتار دايارلايتىن تەحنيكۋم. بۇل جەردە ۆياتسكوە مەكتەبىنىڭ سوعىس جىلدارىندا ءاليا وقىعان رىبينسك قالاسىنداعى ۇشقىشتار دايارلاعان وقۋ ورنىمەن قازىرگى تاڭدا تىعىز بايلانىستا ەكەنى كورىنىپ تۇر.

تۋرنير وتەتىن زالدا «تۋرنير پو سترەلبە يز پنەۆماتيچەسكوي ۆينتوۆكي, پوسۆياششەننىي پامياتي گەرويا سوۆەتسكوگو سويۋزا مولداگۋلوۆوي الي» دەگەن سوز­دەر جوعارىعا ىلىنگەن. قازاقستان مەن رەسەي­دىڭ تۋلارى قاتار قويىلىپتى. ەكى ەلدىڭ گيمنى قاتار ورىندالدى. مۇ­نىڭ دا رەسەي حالقىنىڭ قازاقتىڭ باتىر قىزىنا دەگەن قۇرمەتى ەكەنى انىق. 13 كومان­داعا العاشقى اسكەري ءتارتىپ بە­رىلىپ, شارا ەرەجەسىمەن تانىستىرىلدى. شا­رانىڭ باس قولباسشىسىنا ءار كوماندا كومان­ديرى اسكەري راپورت بەرىپ, راپورت سوڭىندا ءوز وتانىمىزعا ءالياداي قىزمەت جاسايمىز دەپ ۋادەلەرىن بەرىپ جاتتى. تۋر­­نيرگە قاتىسۋشى 13 كومانداعا قو­يى­لاتىن تالاپتاردىڭ ىشىندە ءاليا مول­داعۇلوۆانىڭ ومىرىنە قاتىستى سۇراق­تارعا جاۋاپ بەرۋ دە بار ەكەنىن ايتا كەت­كەنىمىز ءجون.

جارىستى باقىلاۋ جانە باعالاۋ ءۇشىن شاقىرىلعان قوناقتار دا جاي ما­ماندار بولمادى. تۋرنيرگە بارلىق كومان­دانىڭ ۇلكەن دايىندىقپەن كەلگەنى ولاردىڭ ءاربىر جاساعان قيمىلدارىنان جانە ءاليا مولداعۇلوۆا تۋرالى بەرىلگەن سۇراقتارعا ەش مۇدىرمەستەن جاۋاپ بەرگەنىنەن اڭعارىلىپ تۇردى. وسى ءىس-شارانى ۇيىم­­داس­تىرۋشىلاردىڭ ءبىرى, ءاليا مۋ­زەيى­نىڭ مەڭگەرۋشىسى, وسى ۆياتسكوە مەك­تە­بىنىڭ تۇلەگى, مەك­تەپتىڭ ورىس ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانى­نىڭ مۇعالىمى ليۋبوۆ ابرا­موۆا بىزگە: «مەن وسى سەلونىڭ تۇر­عىنى, ۆياتسكوە ورتا مەكتەبىنىڭ تۇ­لەگى رەتىندە بىلە­تىنىم, بۇل جەردىڭ ءاربىر تۇرعىنى ءاليا مولداعۇلوۆا تۋرالى جاقسى بىلە­دى. ءبىز مەكتەپتە وقىپ جۇرگەن كەزى­مىزدە مۇعالىمدەرىمىز ءاليا تۋرالى كوپ ايتاتىن. ءبىزدىڭ مەكتەپتە ءاليا مول­داعۇلوۆانىڭ وقىعانى ءبىز ءۇشىن ماقتانىش. ەندىگى ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – كەلەر ۇرپاققا ءاليا ەسىمىن جەتكىزۋ جانە الياعا ارنالعان وسىنداي شارالار وتكىزۋ ارقىلى جاس ۇرپاقتى ءوز وتانىن شىن سۇيۋگە تاربيەلەۋ. ۆياتسكوە مەكتەبىنىڭ كوپتەن بەرگى جوسپارى ءاليا مۋزەيىن اشۋ بولاتىن. مىنە, بۇگىن ءاليا مۋزەيى اشىلدى, ەندى جاستار ءاليا ومىرىمەن تولىعىراق تانىساتىن بولدى. بۇل مەنىڭ دە جەكە ارمانىم ەدى. ويتكەنى ءاليا مەنىڭ جانىما بالا كۇنىمنەن جاقىن. مەن ءاليا تۋرالى ولەڭدەر شىعارامىن, ءاليا وقىعان مەكتەپ ورنالاسقان كوشەدە تۇرامىن, قىزمەتىم دە ءاليا ومىرىمەن بايلانىستى. ەندىگى جوسپارىم – وسى مەكتەپتى قازاقستانمەن بايلانىستىرۋ. ءاليا ءۇشىن قىزمەت جاساۋعا ارقاشان دايىنمىن», دەپ اعىنان جارىلدى.

ال ءتۋرنيردى قورىتىندىلاۋ ءسوزىندى ۆياتسكوە ورتا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى ۆاسي­لي گريگورەۆيچ پەتروۆ وسىنداي ءىس-شارالاردى قازاقستانمەن بىرگە وت­كىز­سەك, ءتىپتى جاقسى بولاتىنىن ايتا كە­لىپ, ء«اليا مولداعۇلوۆا – ۆياتسكوە مەكتەبىنىڭ تۇلەكتەرىنىڭ ىشىندەگى جال­عىز كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى. باتىر وقىعان مەكتەپتە قىزمەت ەتۋ ۇلكەن جاۋاپ­كەر­شىلىكتى تالاپ ەتەدى. ءبىز مەكتەپ ۇجىمى ءاليا مول­داعۇلوۆانىڭ تۋعان جەرى قازاق­ستان­مەن بايلانىس جاساۋعا دايىنبىز. وسى شاراعا ءاليانىڭ قازاقستاننان كەلىپ قاتىسىپ وتىرعان جەرلەستەرىنە العىس ايتامىز. ءتۋرنيردى قورىتىندىلاۋ وڭايعا تۇسكەن جوق, ويتكەنى جارىسقا قاتىسۋشى ءاربىر ورەن كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى ءاليا مولداعۇلوۆاداي بولامىن دەپ, بار كۇش-جىگەرلەرىن سالدى», دەدى.

ءىس-شارا اياقتالىسىمەن سەلونى ارالا­دىق. مىنە, 1942 جىلى ءاليا مولدا­عۇلوۆا وقىعان مەكتەپ قاسقايىپ ءالى تۇر. مەكتەپ ورنالاسقان كوشە وتە جاقسى اباتتاندىرىلعان. سول كوشەگە باتىرلار اللەياسى ورنالاستىرىلعان. وندا ءاليا مولداعۇلوۆانىڭ ۇلكەن سۋرەتى تۇر. كوشە باسىندا, مەكتەپكە جاقىن ماڭدا ەسكى قۇدىق بار ەكەن. تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل قۇدىقتى حالىق سوعىس جىلدارىندا دا پايدالانعان. مەكتەپ تە وسى قۇدىقتان سۋ العان. ءاليانىڭ دا وسى قۇدىقتىڭ سۋىن ءىشىپ, وسى كوشە بويىندا جۇگىرگەنى انىق... سۋ قۇبىرى جۇرگىزىلگەننەن كەيىن بۇل قۇدىقتان سۋ الاتىندار ازايعان. سوڭعى جىلدارى قۇدىقتىڭ سىرتى جاڭارتىلىپتى. ءبىز وسى قۇدىققا شەلەك سالىپ, سۋ الىپ ىشتىك. سول ساتتە: ء«بىر كەزدەرى ءبىز تۇرعان جەردە ءاليا دا تۇرىپ, وسى قۇدىقتىڭ سۋىن ءىشتى عوي...» دەپ ويلادىق. ۆياتسكوە سەلوسى بىزگە وتە ىستىق كورىندى. ويتكەنى بۇل جەردە ءاليانىڭ ءىزى قالعان. بۇل جەرگە ءاليا جەرلەستەرى ءالى تالاي كەلىپ تاعزىم ەتەتىنى ءسوزسىز.

تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, ءاليا وقىعان وسى مەكتەپكە جاقىندا قىر­عىز ەلىنىڭ تانىمال ءمۇسىنشىسى, رەسەيدەگى, قىرعىزستانداعى بىرنەشە ەسكەرت­كىش­تەردىڭ اۆتورى, ماسكەۋ قالاسىنىڭ تۇر­عىنى ازامات اكمات ۇلى اسانباەۆ ارنايى بارىپ مەكتەپپەن تانىسىپتى جانە ءا.مولداعۇلوۆانىڭ 95 جىلدىعىنا ارناپ وسى مەكتەپكە ءاليانىڭ ءمۇسىنىن جاساپ بەرۋگە ۋادە بەرگەن. ءتىپتى العاشقى جۇمىستارى باستالىپ تا كەتىپتى. مەكتەپ ۇجىمى ءاليا ءمۇسىنىن مەكتەپ الدىنا ورنالاستىرۋدى جوسپارلاۋدا.

باعداش تۋپەنوۆا,

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت قايراتكەرى,

اقتوبە وبلىستىق ءاليا پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى

اقتوبە وبلىسى,

قوبدا اۋدانى,

ءاليا اۋىلىف