ادامزات كوش-كەرۋەنى الەم-تاپىرىق. اقىل التاۋ, وي جەتەۋ. جەرگە كىرگىر مىناۋ ىندەتتىڭ بەتى جامان. شىعىس دانالىعىندا ايتىلاتىنداي: ء«شول قىسقان ادام قۇمىرانىڭ اسەمدىگىن كورمەيدى». بۇگىن اقىل-وي مەن ىزگى امالداردىڭ كەزەڭى. جاقىنىڭا جاناشىر بولار شاق. وسەك, وتىرىك, بايبالامنىڭ ۋاقىتى ەمەس.
ءار پەندەنىڭ بويىندا ادامشىلىقتىڭ قارىزى بار. ول قارىز – ءوزىڭنىڭ, ۇرپاعىڭنىڭ, وتانىڭنىڭ الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىككە باستايدى. ء«وزىڭ ءۇشىن ەڭبەك قىلساڭ, ءوزى ءۇشىن وتتاعان حايۋاننىڭ ءبىرى بولاسىڭ; ادامشىلىقتىڭ قارىزى ءۇشىن ەڭبەك قىل», دەمەي مە ۇلى اباي. ادامزاتتىڭ قارىزى – ازاماتتىق پارىزىڭ. سول قارىز بەن پارىز سىنعا تۇسەر ساتتە ءدارى باعاسىن اسپانداتىپ, «ب ۇلىنگەننەن بۇلدىرگى العىسى كەلەتىن» بەزبۇيرەك پيعىلداردى كورىپ جانىڭ شوشيدى. «اۋرۋىن جاسىرعان ولەدى» دەيتىن دە قازاق. دەرتكە ۇرىنعانداردىڭ, باقيعا اتتانعانداردىڭ ستاتيستيكاسىن جاريا ەتۋ جونىندە ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ جاقسى ايتتى. بۇل جاۋىردى جابا توقيتىن كەزەڭ ەمەس. قاي ەلدە بولسىن ەڭ باستى قۇندىلىق – ادام, ادام ءومىرى. وسى كۇندەردە قانشا تانىستارىمىزدان, تۋىستارىمىزدان, قالامداس, قاناتتاستارىمىزدان ايىرىلدىق. ءار ءولىم جان-جۇرەگىمىزدىڭ قىل پەرنەلەرىن ءبىر-بىرلەپ سۋىرىپ جاتقانداي.
قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءار سوزىندە حالىق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتى موينىنا الىپ, قاراشاعا قاراتا جۇرەك ءسوزىن ايتىپ كەلەدى. «قازاق ەلىنىڭ تاعدىرى تاريح تارازىسىندا تۇر», دەدى ول. بۇدان ارتىق قالاي ايتۋعا بولادى؟ ەلدىڭ سول تاعدىرىنا پرەزيدەنت قالاي جاۋاپتى بولسا, ءسىز دە, مەن دە سولاي جاۋاپتىمىز.
...كەشە تۋعان اۋىلىم جاڭاارقادان دوستارىم بەينەبايان جىبەرىپتى. اۋىل-اۋىل بولىپ برەندكە اينالعان جاڭاارقا قىمىزىن توننالاپ اۋرۋحانالارعا جونەلتىپ جاتىر. ەستافەتانى كەلەسى اۋىلدارعا بەرەدى ەكەن. جالپىحالىقتىق قوزعالىس. ەل اناسىنا اينالعان جەڭگەلەرىمنىڭ بەينەسىن تانىدىم, كوزىمە جاس ىركىلدى. ولار بۇل ەڭبەگىنە ءبىر تيىن اقى دامەتپەيدى, دەرتكە ءدارۋ بولسىن دەگەن اق نيەت قانا...
قاي ۋاقىتتا دا نەبىر قيىندىقتى, زۇلماتتى بەرەكە مەن بىرلىك جەڭگەن.
...قارلاگ تۇتقىنى گەرترۋدا پلاتايستىڭ ەستەلىگىن وقىعانىم بار. «نەتكەن عاجاپ حالىق ەدى قازاقتار. «جالاڭاشكولگە» كۇزدىڭ قارا سۋىعىندا ايداۋىلدار ايداپ بارا جاتقان بىزدەرگە قازاق انالارى بالالارىنىڭ قولىمەن قۇرت, ىرىمشىك لاقتىرتتى ەمەس پە؟ سول سۋرەت كوز الدىما كەلسە, ءالى كۇنگە كوزىمە جاس ىركىلەدى», دەپتى نەمىس ارۋى. قازاقتارعا مىڭ مارتە العىس جاۋدىرعان.
سول الاشتىڭ ارلى جۇرتىندا, تەكتىلىكتىڭ تامىر جايعان القابىندا قازاقستان دەگەن مەملەكەت بار. گەرترۋدا قىزدىڭ جازباسىن وقىپ, قارلاگ تۋرالى «قارا ورامال» پوەماسىندا:
...جۇلدىزداردىڭ ىشىندەگى
ۇركەرى,
مىنا دالا
تەكتىلەردىڭ جۇرتى ەدى.
سۇلامادان الىپ قالعان
سۇلاتپاي
انالارىم قولدان سىققان
قۇرت ەدى.
مەيىرىمگە مولدىرەگەن
بۇلاقتاي
گەرترۋدا قىز كوزدىڭ جاسىن
ىركەدى...
– دەپ جىرلاپپىن. بۇگىن دە ەلگە ىزگى امالدار, مەيىرىم مەن پەيىل, بەرەكە مەن بىرلىك قاجەت. زيالى قاۋىمنىڭ ايتار ويى وسىعان سايادى.
امان بول, قازاق ەلى, ءبىز سىزبەن بىرگەمىز, قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى!
مىناۋ پاندەميانىڭ بەتى قايتپاعان جاعدايدا ەلدى مەكەندەردە, ايماقتاردا توتەنشە جۇمىس توپتارىن قۇرسا دەگەن ۇسىنىس بار. ەلدى سابىرعا شاقىرىپ, ناقتى ىسكە ارالاساتىن, كەلىپ جاتقان ءتۇرلى كومەكتى ەڭ ءزارۋ جەرلەرگە جەتكىزۋ ءۇشىن دە ۋاقىتشا وسىنداي قۇرىلىم كەرەك شىعار. ونداي جاعدايدا ەل ىشىندە بولۋعا ءبىز دە ءازىرمىز.
«...بابالاردىڭ باعىپ تۇر كوزى
الىستان,
بالالاردىڭ سيقى اناۋ...
بوزا قۇسقان.
ءوزىم كورىپ كەلەمىن ءوز كۇنىمدى,
وزەگىمنەن تەپپەشى,
قازاقستان!»
دەپ جازىپ ەدى مەنىڭ دوسىم شاھيزادا شايىر ابدىكارىموۆ انا ءبىر جىلى. ءيا, «بابالاردىڭ باعىپ تۇر كوزى الىستان». جاقسى كۇندە جولىعايىق!
عالىم جايلىباي,
اقىن, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى