الەم جۇرتىن ۇرەي مەن ءۇمىتتىڭ ارناسىنا توعىستىرعان ىندەتتىڭ ءىزى ءوشتى دەۋگە ءالى ەرتە. دەگەنمەن ەلىمىزدەگى ەپيدەميالىق جاعداي ءبىرشاما تۇراقتالۋ دەڭگەيىنە شىققانىن اتاپ وتكەن ءجون. كورىنبەيتىن دۇشپانمەن ءجۇرىپ جاتقان كۇردەلى كۇرەستە كۇنى-ءتۇنى كوز ىلمەي, ەلەۋلى ەرلىك كورسەتكەن اق حالاتتى جانداردىڭ ەڭبەگى ەرەن. سونىمەن قاتار كارانتين تالاپتارىن قاتاڭ ۇستانىپ, سىرتقا شىعىپ, سىرقات كوبەيتپەي, سىن ساعاتتا سابىرلىق تانىتىپ, وشاعىندا وتىرعان وتانداستارىمىزدىڭ دا ورنى بولەك. جۇرت بولىپ جۇمىلساق, جۇقپالى دەرتتىڭ دە الەگى باسىلعالى تۇر.
ەلىمىزدە توتەنشە جاعداي رەجىمىنىڭ توقتاعانى قاۋىپتى ىندەت جويىلعانداي قابىلدانىپ, بارلىق جەردە قاننەن قاپەرسىز قالىپتى تىرشىلىك قايتا جانداندى. سونىڭ سالدارىنان ىندەت كەڭ ەتەك الىپ, ازاماتتاردىڭ اماندىعىنا ۇلكەن زاردابىن تيگىزە باستادى. ۆيرۋس مەڭدەپ, تالاي جاقىنىمىزدان كوز جازىپ قالدىق. اينالامىزدا بۇل بالەكەتكە ۇشىراماعان اعايىن كەمدە-كەم. احۋالدىڭ بۇلاي ۋشىعۋى باسقا دا ماسەلەلەردى كوبەيتىپ جىبەردى. اۋرۋحانالاردا ورىن جەتپەي, دارىگەرلەر ۇلگەرمەي, جەدەل جاردەم ۋاقىتىندا كومەك بەرە الماي حالىق ابدەن ابىگەر بولدى. بۇل ازداي ءدارىحانالار الدىندا دۇربەلەڭ تۋىپ, شاعىمدانعان جۇرتتىڭ قاراسى كوبەيدى. ىزدەگەن ءدارى-دارمەك تابىلماي, تابىلسا دا قۇنى قالتا كوتەرمەي ءبىراز قينادى. جىعىلعانعا جۇدىرىق بولىپ, الىپساتارلار دا ءدارى-دارمەك تاپشىلىعىن تۋدىرىپ, باعانى تىم شارىقتاتىپ جىبەردى.
وسىلايشا ىندەتتىڭ ورشۋىمەن قانشاما ماسەلە ۋشىعىپ كەتتى. بۇل جاعدايدىڭ وڭالۋىنا پرەزيدەنت باس-كوز بولىپ, ۇكىمەتكە قاتاڭ تاپسىرما جۇكتەدى. جاعدايدى باقىلاۋدان شىعارىپ العان اكىم-قارالار سوگىس الدى. سودان كەيىن جوعارىدا اتالعان ماسەلەلەردى رەتتەۋ ءۇشىن ءبىراز شارۋا قولعا الىندى. ناتيجەسىندە احۋال ءبىرشاما تۇراقتانعان سىڭايلى. بۇل جونىندە ۇكىمەتتىڭ سەلەكتورلىق وتىرىسىندا ءمالىم بولدى.
جيىندا قازاقستاندا ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ تۇراقتالۋ دەڭگەيىنە شىققانى اتالىپ ءوتتى. رەسپۋبليكا بويىنشا كوروناۆيرۋس جۇقتىرعانداردىڭ ءوسىمى 2,1%-دى قۇرايدى. ەڭ تومەنگى ءوسىم تاۋلىگىنە شىمكەنتتە – 1%, قىزىلوردا وبلىسىندا – 0,9%, تۇركىستان وبلىسىندا – 0,8%, اقتوبە وبلىسىندا 0,5% تىركەلىپ وتىر.
جالپى توسەكتىك ورىن قورى 30,4 مىڭنان 49,7 مىڭ توسەكتىك ورىنعا دەيىن ۇلعايتىلدى. پروۆيزورلىق توسەكتىك ورىننىڭ بوس بولماۋى 20%-عا (89%-دان 69%-عا دەيىن) جانە رەانيماتسيالىق توسەكتىك ورىننىڭ بوس بولماۋى 6%-عا (73%-دان 67%-عا دەيىن) ازايدى. Covid-تەن ساۋىعىپ كەتكەندەردىڭ سانى 60%-عا كوبەيدى, جەدەل جاردەمدى شاقىرۋلار 23%-عا تومەندەدى.
ىندەتكە بايلانىستى احۋالدىڭ قالىپقا كەلە باستاۋى تۋرالى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى الەكسەي تسوي ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا دا ايتىپ بەردى. سونىڭ ءبىرى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا قارسى ۆاكتسينانىڭ قاشان قولدانىلا باستايتىنى جونىندە بولدى.
«قازاقستان قازىرگى ۋاقىتتا ءارتۇرلى مەملەكەتتەردىڭ ۆاكتسيناسىن زەرتتەپ جاتىر. بۇعان دەيىن ايتىلعانداي الەم ەلدەرىنىڭ ۆاكتسينالارى ءارتۇرلى كلينيكالىق زەرتتەۋلەردەن وتەدى. رەسەيلىك ۆاكتسيناعا قاتىستى ايتار بولساق, ارىپتەستەرىمىزبەن سەرىكتەسە جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىرمىز. ۆاكتسينا كلينيكالىق زەرتتەۋلەردىڭ بارىنەن ءوتىپ, جاپپاي ەل ىشىندە قولدانىلا باستاعانى تۋرالى رەسمي مالىمدەمە جاسالعاننان كەيىن عانا ونى ەلگە اكەلە باستايمىز», دەدى ا.تسوي.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستانعا ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە ۆاكتسينالار بويىنشا زەرتتەۋدىڭ ناقتى ناتيجەلەرى كەرەك. مينيستر ۆاكتسينانىڭ تيىمدىلىگى راستالعان جاعدايدا رەسەيلىك ارىپتەستەرمەن قازاقستانعا الدىڭعى كەزەكتە جەتكىزۋ ماسەلەسى كەلىسىلگەنىن جەتكىزدى.
«ۆاكتسينا شىعارۋشى باسقا مەملەكەتتەرمەن دە كەلىسىمگە كەلىپ وتىرمىز. ونىڭ ىشىندە قىتايدا جاسالاتىن ۆاكتسينالار بار. قىتايلىق ماماندار ءباا-مەن بىرگە كلينيكالىق سىناقتار وتكىزۋدە. باسقا دا ۆاكتسينالار قازىر كلينيكالىق دەڭگەيدە زەرتتەلىپ, سىناق جۇمىستارى اياقتالۋعا جاقىن قالدى. جالپى, بارىمەن بايلانىستامىز. ناتيجە شىعاتىن ناقتى ۋاقىتتى كۇتىپ وتىرمىز. الەمدىك قاۋىمداستىق بۇل تۋرالى مىندەتتى تۇردە حابارلايدى. وسىدان كەيىن عانا ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە قانداي ۆاكتسينانى الاتىنىمىز تۋرالى ناقتى شەشىم قابىلدانادى», دەدى مينيستر.
سونداي-اق ول ەلىمىزدە شەكتەۋ شارالارى الىنىپ تاستالعان كەزدە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى ەشقايدا جوعالىپ كەتپەگەنىن ەستەن شىعارماۋ كەرەك ەكەنىن ايتتى.
ء«بىز وعان ۇيرەنىپ, كۇرەسىپ, ءومىر ءسۇرۋىمىز كەرەك. ءومىر جالعاسادى. ءار ادام اۋا رايىنا بەيىمدەلەدى. جاڭبىر جاۋسا, ءبىز قولشاتىر الىپ, ءوزىمىزدى سۋدان قورعايمىز. كۇن سۋىسا جىلى كيىم كيەمىز. مۇندايدا ءتىپتى ويلانبايمىز, ءبارى قالىپتى جاعداي. قانداي شارا بولسىن ءبارى قاشىقتان ءوتۋى كەرەك. ەگەر ينفەكتسيا بولسا, قانداي دا ءبىر ەپيدەميالىق كەزەڭ باستالسا نەمەسە اۋا ارقىلى ينفەكتسيا تاراسا, ماسكا تاعۋ, جاقىندارىڭىزدى قورعاۋ, الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاۋ قالىپتى جاعدايعا اينالۋى كەرەك. ەگەر قانداي دا ءبىر شارا بولسا, ادامدار ءبىر-بىرىنەن الشاقتاپ, الىستاپ وتىرۋى كەرەك. قازىر ينفەكتسيا قاتتى ءورشىپ كەتەدى دەپ كۇتپەسەك تە, بۇل ءبىزدىڭ قالىپتى ومىرىمىزگە اينالۋى ءتيىس», دەدى ا.تسوي.