كۇندەلىكتى بىرنەشە جامانات, قايعىلى حابار ەستىپ, قابىرعامىز قايىسىپ جاتىر. اۋرۋحانالاردا ورىن جوق, ءدارىحانالاردا ءدارى جەتىسپەيدى. ال اۋرۋ قارقىن الىپ, قاھارىنا ءمىنىپ تۇر. ۆيرۋس جوق, بۇل ساياسات دەگەندەرازايدى, سەنبەگەندەردىڭ وزدەرى دە اۋىرىپ جاتىر, نەمەسەجاقىندارى قايتىس بولعانىن كوردى, - دەپ جازادى Egemen.kz
جەدەل جاردەم شاقىرساڭ كەلمەيدى, ويتكەنى شاقىرۋشى كوپ, ال اپارعان ادامدى اۋرۋحانا قابىلداي المايدى, سەبەبى ورىن جوق. دارىگەرلەردىڭ وزدەرى دە اۋىرىپ جاتىر. بارا-باراەمدەيتىن دارىگەر تابا الماي قالامىز با دەگەن قاۋىپ كوڭىلگە ۇيالايدى. ابدىراعان حالىق ءبىرىن ءبىرى ەمدەپ, كەڭەس بەرىپ, ءتىپتى ورنىنان تۇرا الماي جاتقان ادامعا ءدارى اپارىپ بەرەتىن رەسمي ەمەس جەدەل جاردەمگە اينالۋدا. وتاندىق مەديتسينانىڭ ء«بارى باقىلاۋدا» دەگەن اتى دارداي الگوريتمدەرى, «ا», «ب» دەگەن جوسپارلارىنىڭ جەلى شىعىپ, پىشتاي بولىپ قالدى. اۋرۋ باقىلاۋدان بوسانىپ, اۋا جايىلىپ كەتتى. ورىس حالقىنىڭ«وتكەل ۇستىندە ات اۋىستىرمايدى» دەگەن ماقالىن بىلگەنىمىزبەن دە ءمينيستردى وزگەرتتىك.جاڭا كەلگەن باسشىنىڭ ۇلتتىق تاماعىن كەلەكە ەتتىك, بىرەۋدىڭ ءداستۇرلى اسىنا كۇلۋ دەگەننىڭ ۇيات, ەرسى قىلىق ەكەنى دە ەستە جوق. وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن ەلىمىزگە كەلىپ, اسىلعان ەتتى ءتۇسىرىپ, جىلقىنىڭ قارتاسىنىڭ نە ەكەنىن بىلمەي «كونسكي چلەن» دەپ بۇكىل الەمگە كورسەتىپ, كۇلگەن ورەسىز, تاياز, سورلى ءجۋرناليستىڭ كەيىپىن تۇتاس حالىق كيىپ كەتكەندەي كورىندى.
ەندى ۆيرۋستى اۋەدەن اۋاعا تاراتىپ جاتىر دەپ بايبالام سالۋشىلار شىقتى. لوگيكاعا, قيسىنعا سالىپ ويلاپكورەيىكشى. اۋاعا جىبەرسە ول اۋانى سول تاراتۋشىلاردىڭ وزدەرى دە, جاقىندارى دا جۇتپاي ما؟ الدە ولار باسقا اۋامەندەمالادى ما؟ ال ۆيرۋستىڭ اينالادا بار ەكەنى انىق. ونى ساپىرلىسقان جۇرت ءارلى-بەرلى تاسىپ ءجۇر. قوناقتان تيىلماي, ساداقاعا, تويعا بارىپ, اۋلاسىنا توپىرلاتىپ حالىق جيىپ, كەلىن ءتۇسىرىپ, بەتىن اشىپ جاتىر. انا قالادان مىنا قالاعا, اناۋ ۇيدەن مىناۋ ۇيگە, اناۋ كوشەدەن مىناۋ كوشەگە, اناكافەدەن ايالداماعا, ودان اۆتوبۋس ارقىلى ەلگە تاراتىپ, ۆيرۋسقا كەڭ جول اشىپ ءجۇرمىز. ەندى ول ۆيرۋس اۋرۋ تاراتۋشىنىڭ جۇرگەن جولىندا, وتىرعان ورنىندا, تىنىستاعان اۋاسىندا قالماي ما؟ اۋاعا تاراتىپ جاتقان ءوزىم دەۋ كەرەك ودان دا.نەشە اي بولدى نەمەرەلەردى كورە الماي جۇرگەنىمىزگە. كەشە تۇركيادان ءبىرىنشى كۋرسىن اياقتاپ اقنۇرىم كەلگەندە, اۋلەت بولىپ تۇمشامىزدى كيىپ, ءبىر-بىرىمىزگە جاقىنداماي, بالانىكوشەدەن كورىپ, ءار وتباسى كولىگىمىزگە وتىرىپ, سول كوشەدەن ءۇيدى ۇيىمىزگە تاراستىق. سەبەبى, قاي ءۇي دە قاجەتى ءۇشىن سىرتقا شىعادى, كوبى قاشىقتان ىستەگەنىمەن اراسىندا جۇمىسقا باراتىنى بار, ايتەۋىر ۆيرۋس تىرناعىنا ءىلىنۋ قاۋىپى جوق ەمەس. سوندىقتان جۇقسا سول وتباسىنىڭ اۋقىمىندا عانا قالسىن, وزگە ءۇي امان بولسىن دەگەن جاناشىرلىقپەن قيماي-قيماي كەتە باردىق.
قايتىس بولعان جاقىندارىمىزعا باتانى كاسپيگولدپەن اۋدارىپ, كەيىن اۋرۋ تىيىلعاندا قۇران وقىپ كىرىپ شىعامىز دەدىك. ءسوزىمىز وتەر تۋىس-تۋعان, جورا-جولداسقا «وزىڭە دە, جاقىندارىڭا دا جاساعان جاقسىلىعىڭ بولسىن, ازىرشە شاقىرىستى قويايىق, تيىلۋ كەرەك», دەدىك. بىرەۋ تىڭداپ, بىرەۋ وي نە بولدى سونشا, اجال كەلىپ تۇرسا قارامايدى», دەيدى. ال قاسيەتتى قۇراندا دا ىندەت بولعان جەرگە بارماۋ قاجەتتىگى, ال ەگەر سونداي جەردە بولساڭ وزگەگە تاراتپاۋ ءۇشىن سول ورتادانكەتپەۋ جازىلعان ەكەن.وسى ىندەت ءبىزدىڭ ۇلتتىق سانا, دەڭگەيىمىزدىڭ تايازدىعىن, الدە ناداندىعىمىز دەۋ كەرەك پە سونىڭ بەتىن اشىپ بەرگەندەي. توي جاساپ, بارماعان جاندى «كورشىنىڭ تويىنا كەلمەدى, ءبارىمىز اۋىرىپ, سول عانا امان قالامىن دەي مە ەكەن»دەپ كۇستانالايدى عوي تاعى. كوپ ادام جيناۋعا رۇقسات بولماعان سوڭ, ۇلكەن كوتتەدج جالداپ, حالىق جيىپ توي وتكىزىپ, قۇدايى-ساداقا بەرۋ سىندى قىلىقتى ءدال وسىنداي ىندەتكەزىندە بارىپ تۇرعان ناداندىق نەمەسە ۇلتقا جاسالعان قاستاندىق دەسە ارتىق ەمەس.
اۋەلدە اۋرۋ جوق, كىمنىڭ تۋىسى, تانىسى اۋىردى دەگەن سەنبەستىكتىڭ اياعى ىندەتتىڭ ورشۋىنە الىپ كەلدى. الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ بەتىندە جەر جۇزىندە ءتۇرلى دەرتتەردەن جىلىنا قانشا ادامنىڭ دۇنيە سالاتىنىنىڭ ستاتيستيكاسى كەلتىردى.ءسويتىپ سالىستىرىپ, مىنا تاجالدان قايتىس بولعان ادامداردىڭ سانى سولاردان از, سوندىقتان قورقاتىن دانەمە جوق, ءبىز اۋىرمايمىز, قورىقپايمىز, كۇندەلىكتى تىنىسىمىزدان جاڭىلمايمىز, ءباز باياعىداي تىرشىلىك ەتەمىز دەپ, حالىقتى بەيعامدىققا ۇندەگەن ءتۇرلى اقپاراتتاردى جارىسا تاراتتى.
سوندا يا, ستاتيستيكا شىن ايتادى, بىراق تۋبەركۋلەز, ونكولوگيا, ديابەت, ءتۇرلى اۋتويممۋندى اۋرۋلاردان كوز جۇماتىن ادامدار كوپ بولعانىمەن, ولاردىڭ بارلىعى مۇنداي كەنەت جۇعىپ, باس اياعى ءبىر ايدىڭ ىشىندە باقيعا الىپ كەتىپجاتقان جوق. ولاردىڭ كوپشىلىگى ادامعا «عۇمىرلىق سەرىك»سوزىلمالى دەرتتەر, اراسىندا ەمدەلەتىنى دە, ۋاقىتىلى ءدارى-دارمەگىن الىپ ۇزاق جىل كادىمگىدەي ساپالى ءومىر سۇرۋگە بولاتىنى بار. ال مىنا ىندەتتىڭ ءجونى بولەك, از ۋاقىتتا باۋداي ءتۇسىرىپ, الەمدى ابىگەرگە سالىپ, ادامزات بالاسىن ۇلكەن قاۋىپكە تىرەپ قويدى. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى پاندەميانى بەكەرگە جاريالامايدى, مۇنداي جاعداي وتە سيرەكبولادى. تۇتاس ەلگە توتەنشە جاعداي جاريالاۋ ەرىككەننىڭ ەرمەگى ەمەس, الايدا قانشا قيىندىق تۋاتىنىن بىلە تۇرا حالىقتىڭ اماندىعى ءۇشىن وسىنداي قادامعا بارۋدى باعالاپ, ءار ازامات قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتى كورسەتەتىن شاق تۋدى. ال جوعارىداعىداي اقپارات تاراتۋشىلار, ەگەر سول اقپاراتتىڭ زيانى, ءسىلتىسى حالىققا تيسە قايتەسىز؟ ارىڭىزدىڭ الدىندا قالاي جاۋاپ بەرەسىز؟ كەيىن وكىنىپ, بارماعىڭىزدى شايناپ جۇرمەڭىز, دەپ جازدىق. قۇلاق اسقان جان بولمادى.كارانتين بىتكەن كۇنى كوشەگە ءورىپ كەتتىك. اۋرۋ ءورشىدى.
قازىر جۇقپالى اۋرۋدىڭ بارلىعىنا كوزدەرى جەتتى. بىراق«حالىقتىڭ ءبارى تويعا بارىپ ىندەتتى ۋشىقتىردى - دەگەنگە شىنىمەن سەنەسىڭدەر مە؟» دەگەندەي زياندى جازبالاردىڭ جاريالانۋى تولاستاماي وتىر. ال ەلىمىزدە ىندەتتىڭ قارپۋىنىڭ قاتتى بولۋىنا وسىنداي جانداردىڭ تىكەلەيقاتىسى بار. ويتكەنى سونداي جازبالارعا: «سەنبەيمىز, تويدىڭ جازىعى جوق, قولدان تاراتىپ, اۋادان ۆيرۋس جىبەرىپ جاتىر»,دەپ ەلدى اداستىرۋشىلار قاتارى ءبىراز ەكەن.
«اۋ قازاقتار, نەشە جەردەن حالقىنا قاس, جاۋىز ۇكىمەت بولسا دا ولاي جاسامايدى. نە دەگەن كورسوقىرلىق بۇل. اۋاعا تاراتسا, ودان ەشكىم ساۋ قالمايدى, ەگەر بۋنكەردە وتىرماسا. سوندا قازاقستاندا از عانا توپ بۋنكەردە وتىرىپ, قالعان 99 پايىزدى ۋلاپ جاتىر دەيسىزدەر مە؟ مي قايدا, باستى شايقاپ-شايقاپ كىشكەنە قوزعاپ, قويۋ كەرەك پە؟», دەگەن اۋىر سوزدەر دە اسەر ەتەر ەمەس.سونداي جابالارمەن حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنا زيانىن تيگىزىپ, ەلدى ىشتەن ءىرىتىپ, مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىنە زيانتيگىزەتىندەردى جاۋاپقا تارتۋ كەرەك دەپ سانايمىن.باس پروكۋراتۋرا, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى مىناداي جونسىزدىككە توسقاۋىل بولا الا ما, الماي ما؟