ماڭعىستاۋدا قىز-كەلىنشەكتەر اراسىندا جاپىراق كەڭەسحانقىزىن تانىمايتىن ادام جوق. قازاقى مىنەزدى, كەڭ دە كىشىپەيىل ول الدىنا كەلگەن ايەل-انانىڭ ايتارىنا قۇلاق ءتۇرىپ, شەشىلە سويلەسۋدى ءوزىنىڭ ازاماتتىق, دارىگەرلىك مىندەتى سانايدى.
– دارىگەردىڭ ءىسى تىنىمسىز, قاۋىرت ىستەرگە تولى. كەي كەزدە وتا, اۋىر جاعدايداعى انا مەن بالا, جينالىس, وزگە دە قىم-قۋىت شارۋالارعا اسىعىپ ءجۇرىپ, كەيبىر نارسەلەرگە ءمان بەرمەي قالاتىنىمىز بار. جاسىراق كەزىمدە وسى سىندى ىستەرمەن قاربالاسىپ جۇرگەن بولۋىم كەرەك, دالىزدە وتىرعان ءبىر ايەلدىڭ وتىنىشىنە نەمقۇرايدى جاۋاپ بەرىپ وتە شىعىپپىن. ارتىنشا اكەم حابارلاسىپ: «اينالايىن, مەن سەنى دارىگەر بولعاندا حالقىڭا قاتال بولسىن دەگەنىم جوق, كەرىسىنشە ولارمەن بىرگە جىلاپ, بىرگە كۇلەتىن, ولاردىڭ اۋىرىن جەڭىلدەتىپ, جانىنا اراشا تۇسەر ازامات بولسىن دەدىم. سەن دارىگەر رەتىندە ەندى ەل الدىندا جۇرەسىڭ, ءاربىر ءجۇرىس-تۇرىسىڭ, ءىس-ارەكەتىڭ جۇرتتىڭ كوز الدىندا بولادى. كەشە عانا دوسىمنىڭ ءبىر قىزىنا سالعىرت قاراپ وتە شىعىپسىڭ, اكەسى ماعان ايتقاندا قاتتى ۇيالدىم. سويلەسىپ, ونى تىڭداعاندا نەڭ كەتەدى؟ ەكىنشى رەت مۇنداي جاعدايعا جول بەرمە», دەگەندە ويلانىپ قالدىم. وسى وقيعا اكەمنىڭ بۇيرىعى سىندى ماعان ومىرلىك ساباق, ومىرلىك ۇستانىم بولدى, – دەيدى جاپىراق كەڭەسحانقىزى.
ونىڭ الدىنا كەلگەننىڭ جان دۇنيەسىن تۇسىنۋگە ۇمتىلىپ, بارىنشا تىڭداپ, مۇمكىندىگىنشە كومەكتەسۋگە دايىن تۇراتىن ادامگەرشىلىگىنىڭ ءتۇپ تامىرى قايدان ەكەنىن وسىلاي ۇعىندىم.
1989 جىلى سەمەي قالاسىنداعى مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋىن بىتىرگەن جاپىراق ەپەنوۆا وسكەمەن قالاسىنداعى №4 قالالىق اۋرۋحانا بازاسىندا ينتەرناتۋرادان ءوتىپ, 1990 جىلى اقتاۋ قالاسىنداعى بوسانۋ ۇيىنەن قىزمەتىن باستايدى. سودان بەرى وتىز جىل بويى ءبىر مەكەمەدە تۇراقتى ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. ەڭبەك جولىنىڭ العاشقى ون جىلىندا, ياعني 1990-2000 جىلدارى مەكەمەنىڭ قابىلداۋ, دەرتتانۋ, بوسانۋ, گينەكولوگيا, انالار ءبولىمى سىندى بارلىق بولىمدەرىندە ەڭبەك ەتسە, ەكىنشى ون جىلدا – 2000-2010 جىلدارى اتالعان بولىمدەردىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ ەڭبەك ەتكەن, سودان سوڭ ءۇشىنشى ونجىلدىقتا – 2010-2020 جىلدارى ورتالىق ديرەكتورىنىڭ ەمدەۋ ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى بولىپ قىزمەت اتقاردى. ونجىلدىقتارمەن جۇيەلەنگەن جۇمىس جولى جۋىردا جاڭارىپ, 2020 جىلى مامىر ايىنان باستاپ ماڭعىستاۋ وبلىستىق پەريناتالدىق ورتالىق ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن ۋاقىتشا اتقارۋشى بولىپ تاعايىندالدى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى بالا تۋ كورسەتكىشى بويىنشا جان باسىنا شاققاندا سوڭعى جىلدارى رەسپۋبليكادا الدىڭعى ورىندا كەلەدى. وسى كورسەتكىش ىشىندە ماڭعىستاۋ وبلىستىق پەريناتالدىق ورتالىقتىڭ ۇلەسى زور. ورتالىقتا 2018 جىلى 7546 بوسانۋ بولىپ, ەگىزدەر مەن ۇشەمدەر سانىمەن ومىرگە كەلگەن بالا سانى 7693-كە جەتسە, 2019 جىلى 8 457 بالا دۇنيەگە كەلىپ, 8 313 بوسانۋ ورىن العان. بيىل بەس ايدا ورتالىق تورىنەن دۇنيە ەسىگىن اشقان بالالار سانى 4 مىڭعا جۋىقتاپ قالعان.
ماڭعىستاۋداعى ۋاقىتىنان بۇرىن بوسانۋشىلاردى, اۋىر دەڭگەيدەگى اقاۋ-اۋىتقۋى بار ايەلدەردى بوساندىراتىن ءۇشىنشى دەڭگەيدەگى ورتالىق – وبلىستاعى دارىگەرلىك عيماراتتار ىشىندە العاشقى بولىپ سۋ جاڭا عيماراتقا يە بولعان مەكەمە. ءۇش جىل بۇرىن مامان تاپشىلىعىن شەشۋ ءۇشىن ورتالىق باسشىلىعى قۇزىرلى ورىندارعا حات جازىپ, رەزيدەنتۋرانى ورتالىق بازاسىنان وقىتۋ ماسەلەسى جولعا قويىلدى. سول جىلى بەس قىز بالا كەلگەن. قازىر ولار – بولاشاق اكۋشەر-گينەكولوگتەر, ورتالىق قابىرعاسىندا ەڭبەك ەتىپ, تاجىريبە جيناپ ءجۇر. سونداي-اق جەتىسپەيتىن انەستەزيولوگ, نەوناتولوگ, رەانيماتولوگ مامانداردى شاقىرتىپ, مەكەمە ەسەبىنەن پاتەر جالداپ بەرۋمەن قاتار, ولاردى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن جوعارى ەڭبەكاقى دا قاراستىرىلعان.
– ادامدى ومىرگە اكەلۋ وڭاي ەمەس. مەن الدىمەن توعىز اي كوتەرىپ, دارىگەرلەرمەن كەڭەسە وتىرىپ ءوزىن كۇتىپ, ۇل مەن قىزدى ومىرگە اكەلىپ جۇرگەن انالارعا العىس ايتامىن. «الىپ انادان تۋادى» دەگەندەي, بولاشاق اتپال ازاماتتاردى ومىرگە اكەلەتىن انالار مىقتى. ال دارىگەرلەردىڭ ەڭبەگى – ەڭبەك. قازىرگى پاندەميا ورىن العان قيىن شاقتا 2-3 ايدان بەرى قاۋىرت جۇمىس جاساپ جاتقان ءوزىمىزدىڭ ورتالىقتىڭ قابىلداۋ بولىمىندەگى قىزمەتكەرلەرگە ريزا بولامىن. ەل ءۇشىن جاسالعان ەڭبەكتەن جان راقاتتانادى عوي, – دەيدى ج.ەپەنوۆا.
جاسىراتىنى جوق, قازىر ماڭعىستاۋدا ەكولوگيالىق جاعداي اسەرى مە, حالىقتىڭ دەنساۋلىعىندا ءارتۇرلى پروبلەمالار بار. بىراق قيىن جاعدايدا ۇرپاق ساباقتاستىعىن جوعالتپاي, ءومىردى جالعاپ جۇرگەن انالاردىڭ دا, ولارعا قامقورلىقپەن قىزمەت ەتىپ جۇرگەن اكۋشەر-گينەكولوگتەردىڭ دا ەڭبەگى زور.
بۇگىندە وتىز جىل بويى قىزمەتتە ابدەن ىسىلعان, ىستىق-سۋىقتى كورىپ, ءبىراز تاجىريبە جيناعان جاپىراق كەڭەسحانقىزى – وزىنەن كەيىنگى ارىپتەستەرىنىڭ, اسىرەسە جاس بۋىننىڭ ۇستازى. مەكەمەنى باسقارىپ قانا قويماي, جاس مامانداردى تاربيەلەۋ ىسىنە كوڭىل ءبولۋدى ماقسات ەتىپ وتىر. ول – وشاعىنىڭ ۇيىتقىسى بولىپ وتىرعان وتاناسى. جولداسى ستاموتولوگ دارىگەر بولسا, ۇلى دا وسى ماماندىق بويىنشا جوعارى وقۋ ورنىندا ءبىلىم الۋدا. وزگە ماماندىق يەسى اتانعان قىزى وتباسىندا دارىگەر اتا-اناسىنان العان تازالىق, جاۋاپكەرشىلىك قاعيداتتارىن بەرىك ۇستانىپ كەلەدى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى