"يران - ءسۇت ءوندىرۋ سالاسىنداعى ايماقتىق كوشباسشى. يراننىڭ ءسۇت ونەركاسىبى قاۋىمداستىعى ەلدە جىلىنا 7 ميلليون توننا ءسۇت وندىرىلەتىندىگىن حابارلادى. مەملەكەتتىك ساياسات ەكسپورتتى سۋبسيديالار ارقىلى قولداۋعا باعىتتالعان. 2019 جىلى شامامەن 770 ميلليون دوللارعا 450 مىڭ توننا, 2020 جىلى 1 ملرد اقش دوللارىنا ءسۇت ەكسپورتتالادى", - دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ماۋسىم ايىنىڭ باس كەزىنەن باستاپ الماتى دۇكەندەرىنىڭ سورەلەرىندە Kalleh يران ءسۇت ونىمدەرى ساۋدالانا باستادى. وتكەن جىلدان باستاپ قازاقستان, ىشكى نارىقتاعى ءسۇت ونىمدەرىنىڭ 90 پايىزىن ءوز كۇشىمەن قامتاماسىز ەتكەن.
يران ءسۇتىن قازاقستانعا جەتكىزۋمەن اينالىساتىن Mehkaz. قازاق-يران بىرىككەن كاسىپورنى. كومپانيانىڭ لوگيستيكا ءبولىمىنىڭ ديرەكتورى تەيمۋر فارادجوۆ كەشە جۋرناليستەرمەن كەزدەسكەن كەزدە العاشقى پارتيا 2019 جىلدىڭ باسىندا جەتكىزىلگەنىن ايتتى. قازاق نارىعى يران ءۇشىن زەرتتەلىپ ۇلگەرمەگەن نارىق بولعاندىقتان, 4 توننا يمپورت ءسۇت جەتكىزىلسە, قازىر ونىڭ مولشەرى 60 تونناعا جەتتى. قازىر يران ءسۇتى الماتىنىڭ بىرنەشە ساۋدا ورىندارىندا, شىمكەنتتە ساتىلىپ جاتىر.
قازاقستان ءسۇت وداعىنىڭ ساراپشىسى دىنمۇحامەد ايساۋتوۆ يران ءسۇتى يمپورت دەڭگەيىنە اسەر ەتە المايتىنىن, ول نارىقتاعى جاڭا ويىنشى ەكەنىن ايتتى. بىراق بۇل نازاردان تىس قالماۋ كەرەك. 2019 جىلى 4 توننادان باستالعان يمپورتتىڭ قازىرگى كولەمى – 60 توننا. ەگەر, يمپورت دەڭگەيى وسە بەرسە, قازاق كاسىپكەرلەرىنە تاعى ءبىر مىقتى باسەكەلەس دەپ تانۋعا بولادى.
ايساۋىتوۆ قازاقستاننىڭ ءسۇت ونىمدەرى نارىعىنا الەمدىك تۇتىنۋشىلار نارىعىنىڭ تالابىنا تەز بەيىمدەلە الاتىن سيپاتى بار دەپ باعا بەردى. قازاقستان ءسۇت وداعىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, بۇگىندە ەلىمىزدە ساتىلاتىن 1,5 ملن توننا ءسۇتتىڭ 77% -ىن ۇساق شارۋاشىلىقتار وندىرەدى. ەگەر ۇلكەن قوجالىقتاردان الىناتىن سۇتكە ەشقانداي شاعىم بولماسا, جەكە مال ۇستايتىندارعا ايتىلاتىنى جەتكىلىكتى. شيكىزات ساپاسىنا اۋىل اراسىنىڭ الشاقتىعى, ءسۇت جيناۋ جەلىسىنىڭ دامىماۋى, ماماندار تاپشىلىعى, اقىر اياعى جەكەمەنشىكتە انتيسانيتارلىق جاعدايدا دايىندالعان ءسۇت ساپاسى كەرى اسەر ەتەدى.
قازاقستان ءسۇت وداعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ۆلاديمير كوجەۆنيكوۆتىڭ ايتۋىنشا, تاعى ءبىر ۇلكەن ماسەلە – جازدا ءسۇت زاۋىتتارىنا ءسۇت ارتىعىمەن جەتكىزىلسە, قىستا ولار شيكىزاتتان قىسىلادى. ناتيجەسىندە زاۋىتتار قۇرعاق ءسۇت ۇنتاعىنا تاۋەلدى, ونىڭ 90 پايىزى شەتەلدەن جەتكىزىلەدى.
سوڭعى مالىمەتتەر ءسۇت ونىمدەرى يمپورتىندا ۇنەمى وزگەرىستەر بار ەكەنىن ايتادى. ماسەلەن, 2014 جىلى قازاقستانعا ءسۇتتىڭ نەگىزگى يمپورتتاۋشىلارى رەسەي (جالپى يمپورتتىڭ 60%), ۋكراينا (13%), بەلارۋس (10%), قىرعىزستان (8%), فرانتسيا, ليتۆا جانە پولشا ارقايسىسى 3% جەتكىزدى. 2018 جىلدان باستاپ بەلارۋسسيا كوشباسشى بولدى (55%), رەسەي ءوز ۇلەسىن 24%, قىرعىزستان - 4%, ۋكراينا - 7% دەيىن ازايتتى. ەو ءوز ۇلەسىن 9% دەڭگەيىندە ساقتاپ قالدى. 1% "باسقا جەتكىزۋشىلەرگە", سونىڭ ىشىندە يراندىق وندىرۋشىلەرگە تيەسىلى. سونىمەن قاتار, ءسۇت ونىمدەرىنىڭ جالپى يمپورتىنداعى اۋىز ءسۇتتىڭ ۇلەسى 5% قۇرايدى.
يراننىڭ ءسۇت ونەركاسىبىندە تابيعي شەكتەۋلەر بار: سۋ مەن جەمشوپتىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, بۇل قاتال كليماتقا بايلانىستى. اۋىلشارۋاشىلىق مينيسترلىگى ۇسىنعان دەرەكتەردە ساۋىن سيىرلاردىڭ سانى 9 ميلليون دەپ كورسەتىلگەن. ورتاشا ءسۇت ونىمدىلىگى جىلىنا 10 مىڭ ليتردەن اسادى, ال ءسۇتتىڭ مايلىلىعى 3,1–3,2% قۇرايدى.
يران ءسۇتى تاياۋ شىعىس جانە ورتا ازيا نارىقتارىنا جەتكىزىلەدى. نەگىزگى ساتىپ الۋشىلار - يراك پەن اۋعانستان. 2016 جىلدان باستاپ رەسەي نەگىزگى ساۋدا سەرىكتەستەرىنىڭ بىرىنە اينالدى.
ءسۇت ەكسپورتتاۋشىلارىنا مەملەكەتتىك سۋبسيديالار قولداۋ كورسەتىلەدى.