كيەلى ماماندىق
جالعاندا ۇستاز كورمەگەن, يا مۇعالىمنىڭ الدىندا وقۋشى بولماعان تۇلعا كەمدە-كەم شىعار. ال وسىناۋ ماماندىقتىڭ ىستىعىنا كۇيىپ, سۋىعىنا توڭىپ جۇرگەن ابزال جاندارعا دەگەن العىس-ريزاشىلىق شەكسىز.
«ۇستاز بولۋ – جۇرەكتىڭ باتىرلىعى,
ۇستاز بولۋ – سەزىمنىڭ اقىلدىعى.
ۇستاز بولۋ – مىنەزدىڭ كۇن شۋاعى,
ۇستاز بولۋ – ادامنىڭ اسىلدىعى», – دەگەن عافۋ قايىربەكوۆتىڭ ولەڭ جولدارى سوعان دالەل بولسا كەرەك.
ءبىز دە مۇعالىم بولىپ كوكتەن تۇسە سالمادىق. ءبىزدى دە ۇستازدار بارىن بەرىپ, ءنارىن تاتقىزىپ باۋلىدى, ءومىر جولىنا سالدى. ونداي اسىل جاندى تۇلعالاردى استە ۇمىتۋعا بولا ما؟! جوق!
ءيا, ۇستاز – ماقتان تۇتار ماماندىق. ادام اتا ءھام حاۋا انادان بەرى جۇمىر باستى پەندەنى العا جەتەلەپ كەلە جاتقان – كيەلى ماماندىق.
كيەلى ماماندىق
جالعاندا ۇستاز كورمەگەن, يا مۇعالىمنىڭ الدىندا وقۋشى بولماعان تۇلعا كەمدە-كەم شىعار. ال وسىناۋ ماماندىقتىڭ ىستىعىنا كۇيىپ, سۋىعىنا توڭىپ جۇرگەن ابزال جاندارعا دەگەن العىس-ريزاشىلىق شەكسىز.
«ۇستاز بولۋ – جۇرەكتىڭ باتىرلىعى,
ۇستاز بولۋ – سەزىمنىڭ اقىلدىعى.
ۇستاز بولۋ – مىنەزدىڭ كۇن شۋاعى,
ۇستاز بولۋ – ادامنىڭ اسىلدىعى», – دەگەن عافۋ قايىربەكوۆتىڭ ولەڭ جولدارى سوعان دالەل بولسا كەرەك.
ءبىز دە مۇعالىم بولىپ كوكتەن تۇسە سالمادىق. ءبىزدى دە ۇستازدار بارىن بەرىپ, ءنارىن تاتقىزىپ باۋلىدى, ءومىر جولىنا سالدى. ونداي اسىل جاندى تۇلعالاردى استە ۇمىتۋعا بولا ما؟! جوق!
ءيا, ۇستاز – ماقتان تۇتار ماماندىق. ادام اتا ءھام حاۋا انادان بەرى جۇمىر باستى پەندەنى العا جەتەلەپ كەلە جاتقان – كيەلى ماماندىق.
ومىردەگى كوپ ماماندىقتاردىڭ ىشىندە جان-جاقتى بىلىمدىلىكتى, يكەمدىلىكتى, شەبەرلىكتى, مەيىرىمدىلىكتى قاجەت ەتەتىن ۇستازدىق ماماندىق.
ۇستازعا ۇستاز بولا بىلگەن ادام ەڭ باقىتتى ادام دەر ەدىم. مەن ءۇشىن شوقتىعى بيىك سونداي ۇستاز – مارقۇم تەمىربولات دايكەنوۆ.
«ۇستازى جاقسىنىڭ ۇستامى جاقسى» دەمەكشى, شاكىرت بويىنداعى ۇستامدىلىق پەن تاربيەلىلىك كوبىنە ۇستازعا كەلىپ تىرەلەدى. ەسكەندىر زۇلقارنايىن: «داڭق پەن ابىرويعا كەنەلۋىمدە مەن ءبىر ادامعا قارىزدارمىن, ول – ۇستازىم اريستوتەل», دەسە, ابىلايحان تولە ءبيدى, شاكارىم ۇلى اقىن ابايدى ۇستازىم دەپ, شەكسىز قۇرمەتتەپ وتكەن ەكەن. ارينە, بۇرىنعى قازاق دالاسىنداعى اعارتۋشىلىق قىزمەت بالاعا جازۋ-سىزۋ, وقۋدى ۇيرەتۋمەن شەكتەلسە, بۇگىنگى ۇستاز شاكىرتىنە عىلىم نەگىزدەرىنەن مالىمەت بەرىپ قانا قويماي, ونى دۇنيەجۇزىلىك ءبىلىم, اقپارات, ەكونوميكا كەڭىستىگىنە شىعۋعا, ياعني قاتاڭ باسەكە جاعدايىندا ءومىر سۇرۋگە تاربيەلەيدى. بۇل – ناعىز ۇستازدىڭ عانا قولىنان كەلەدى.
ال ءححى عاسىردىڭ ناعىز ۇستازى قانداي بولماق كەرەك؟ ارينە, ول ءوز كاسىبىنىڭ بىلگىرى, رۋحاني كۇش-جىگەرى مىقتى, پاراسات-قۋاتى بيىك بولۋى ءتيىس.
«ۇستاز» ءسوزىنىڭ ەكى ءتۇرلى سيپاتى بار. ءبىرى – بەلگىلى پاننەن ساباق بەرەتىن وقىتۋشى دا, ەكىنشىسى – جوعارى بەدەلدى ادامدارعا ىقپال ەتۋشى دانا ادام. مەكتەپتەگى ۇستاز – بالانىڭ ەكىنشى اتا-اناسى, بولاشاققا ايقىن جول سىلتەر اقىلشىسى. ونىڭ بويىنداعى ءبىلىم مەن اقىل, ويىنىڭ قۋاتى تالاي «تەنتەكتى» جۋاسىتىپ, نەبىر ەركەنى ساباسىنا تۇسىرەدى, تارتىپكە باۋلىپ, ەسەيتىپ, ەرجەتكىزەدى. سوندىقتان ءاربىر شاكىرت وزىنە ۇلگى-ونەگە بولعان سۇيىكتى مۇعالىمىن ۇستازىم دەپ اتايدى. دانىشپان ابايدىڭ: «اقىرىن ءجۇرىپ, انىق باس, ەڭبەگىڭ كەتپەس دالاعا. ۇستازدىق ەتكەن جالىقپاس, ۇيرەتۋدەن بالاعا», – دەگەن ولەڭ جولدارى وسىندايدا ويعا ورالادى.
ۇستازدىق جولدا تەگەۋرىندى تالپىنىس جاساپ جۇرگەن ءھام تاجىريبەلى مۇعالىمدەر ءبىزدىڭ ارامىزدا دا از ەمەس. سولاردىڭ قاتارىندا ب.قۇسمانوۆا, گ.قادىرحانوۆا, م.وسپانوۆا, ن.ەلەۋسىزوۆا, ت.ب. بار.
قازىرگى جاس بۋىن – ەلىمىزدىڭ كەلەر كۇنگى كەلبەتى. بۇل جونىندە ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ: «عاسىرلار ماقساتى – ساياسي-ەكونوميكالىق جانە رۋحاني داعدارىستاردى جەڭىپ شىعا الاتىن, ىزگىلەنگەن ءححى عاسىردى قۇرۋشى ىسكەر, ومىرگە يكەمدەلگەن, جان-جاقتى جەكە تۇلعانى تاربيەلەپ قالىپتاستىرۋ», - دەگەن تۇجىرىم جاسادى. ول ءۇشىن بۇگىنگى وقۋ ۇدەرىسىنە ساي پەداگوگيكالىق شەبەرلىك قاجەت. «پەداگوگتىك شەبەرلىك – دارىندى تالانت ەمەس, ۇيرەنۋ, ىزدەنۋدىڭ ءناتيجەسى. مۇعالىم شەبەرلىگى جايلى جازىلعان دايىن قاعيدا جوق, بولۋى دا مۇمكىن ەمەس. بارلىعى دا وزىمىزگە بايلانىستى» دەگەن ەكەن ءبىر دانا كەزىندە.
ۇستاز ءوزىن ءوزى قاي ۋاقىتتا تانيدى؟ ول الدىنداعى شاكىرتىنىڭ قياعا قانات قاعىپ, ەلىنىڭ ازاماتى بولعان ساتىنەن تانيدى. ەندەشە, بۇگىنگى ءبىلىم مەن بىلىك باسەكەلەس زاماندا ۇلانداردىڭ بيىكتەن كورىنۋىنە كۇندەلىكتى ىستەگى جاڭاشىلدىق, جان-جاقتى بەرگەن تاربيە ارقىلى قول جەتكىزۋگە بولادى. ونى مۇلتىكسىز اتقاراتىن – تەك ءوز ىسىنە شىن بەرىلگەن كيەلى ماماندىق يەلەرى عانا.
بەگىمحان كەرىمحان ۇلى,
بەسقاراعاي مەكتەبى ديرەكتورىنىڭ
وقۋ ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى.
پاۆلودار وبلىسى,
لەبياجى اۋدانى.
تالاپقا ساي تالپىنىس
تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ: «ءوز وتانىنىڭ پاتريوتى بولۋ دەگەنىمىز – قازاقستاندى جان ءجۇرەگىڭمەن سۇيە ءبىلۋ», دەگەن ەدى. شىنىندا, وتان دەگەن ۇلى ۇعىمدى ارداقتاپ, ەگەمەن ەلدىڭ ەرتەڭىنە يە بولاتىن جاستارعا ءبىلىم بەرىپ, تاربيە ۇيرەتۋ مۇعالىمدەر قاۋىمىنا جۇكتەلگەن. ارينە, بالاعا ساباق بەرەتىن مۇعالىم از ەمەس. بىراق سولاردىڭ ىشىنەن ەرەكشە كوزگە تۇسكەندەرىن جۇرت ۇستاز دەپ ارداقتايدى. بۇل اقيقات باعا. ءبىزدىڭ ۇجىمدا دا سونداي ۇستازىمىز بولعان. ول 22 جىل بويى ءبىلىم وردامىزدى باسقارعان جاقىپ بايمۇقانوۆ بولاتىن. ول كىسى وسى جىلدىڭ باسىندا ومىردەن وزدى. سول ۇستازىمىزدىڭ ۇلگىسىن جالعاپ, ابزال ءىسىن ىلگەرى دامىتۋدامىز.
مەكتەبىمىزدە وتكەن جىلى 546 وقۋشى وقىسا, بيىل ونىڭ سانى 621-گە كوبەيدى. تالاپكەرلەر ءبىلىم ۇياسىنداعى وقۋىمەن قاتار, حالىقارالىق وليمپيادالارعا دا اتسالىسىپ كەلەدى. مىسالى, «اقبوتا» ينتەللەكتۋالدىق سايىسىندا – 13, ال «رۋسسكي مەدۆەجەنوك» سايىسىندا – 2, «بريتانسكي بۋلدوگ» سايىسىنان – 1, «كەنگۋرۋ» ماتەماتيكا سايىسىنان – 6 وقۋشى جۇلدەلى ورىندارعا يە بولدى. اۋداندىق ءپان وليمپيادالارىنا 23 ۇمىتكەر قاتىسىپ, 14-ءى وزاتتار قاتارىنان تابىلدى. وقۋشىلارعا 52 مۇعالىم ءبىلىم بەرەدى. ولاردىڭ 11-ءى جوعارى ساناتتى بولسا, 19-ى ءبىرىنشى, 13-ءى ەكىنشى ساناتتى ۇستازدار قاتارىندا. وزدەرىنىڭ ءبىلىم بىلىگىمەن تانىلعان مۇعالىمدەردى ايتار بولسام ا.كيكاەۆا, ب.ءسۇلەيمەنوۆا, ج.ساعالوۆا, ب.قۋاندىقوۆا, گ.گيلمانوۆا, ش.جەكسەنوۆا, تاعى باسقالار بار. ءبىزدىڭ اۋىلدىڭ اتا-انالارى مەكتەبىمىزدىڭ بارلىق جۇمىستارىنا اتسالىسىپ, ۇل-قىزدارىنىڭ ءبىلىمى مەن تاربيەسىنە ەرەكشە كوڭىل اۋدارىپ وتىرادى. ءبىز وسىنداي زامان تالابىنا ساي تالپىنىس جاساۋدىڭ ءناتيجەسىندە ۇلدارىمىزدى ۇلاعاتتى, قىزدارىمىزدى ىزەتتى ەتىپ ءوسىرىپ, ءبىلىم بەرۋ ءۇردىسىن جالعاستىرۋدى ماقسات ەتۋدەمىز. مۇعالىم ونەگەلى بولسا, وقۋشى بىلىمنەن كەم, ءتاربيەدەن كەش قالمايدى. مۇنى ءارقايسىمىز جانىمىزعا بويتۇمارداي تۇيۋگە مىندەتتىمىز.
گۇلايىم بالقىبەكوۆا,
№14 مەكتەپتىڭ ديرەكتورى.
الماتى وبلىسى,
ىلە اۋدانى,
قوسوزەن اۋىلى.
جۇزدەن – جۇيرىك
ارعى عاسىرداعى ۇلى بابالارىنىڭ ۇلىلىعىن كەشەگى حح عاسىردا جاڭعىرتىپ, قازاق توبىر دا, وبىر دا ەمەس قالىبىن بۇزباعان حالىق, تانى, ءبىل دەپ سونى باتىرلىعىمەن, باتىلدىعىمەن تانىتقان باۋىرجان مومىش ۇلى: «ۇستازدىق – ۇلى قۇرمەت. سەبەبى, ۇرپاقتاردى ۇستاز تاربيەلەيدى, بولاشاقتىڭ باسشىسىن دا, داناسىن دا, عالىمىن دا, ەڭبەكقور ەگىنشىسىن دە, كەنشىسىن دە ۇستاز وسىرەدى... ومىرگە ۇرپاق بەرگەن انالاردى قالاي ارداقتاساق, سول ۇرپاقتى تاربيەلەيتىن ۇستازداردى دا سونداي ارداقتاۋعا مىندەتتىمىز» دەگەن ەكەن. مۇعالىمدەر كۇنى ەلوردا تورىندەگى «شابىت» شىعارماشىلىق سارايىندا ەرەكشە اتالىپ ءوتتى. ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسلان ءسارىنجىپوۆ ءسوز الىپ, «ۇستاز بالالارعا ەڭ باستىسى جانە ەڭ قىمبات بايلىق – ءبىلىم بەرەدى. ەلىمىزدى وركەنيەتكە باستار جولدىڭ باستاۋى – مەكتەپ دەسەك, مەكتەپتىڭ باستى تۇلعاسى, جۇرەگى – مۇعالىم», دەپ ۇرپاق ءتاربيەسىندەگى ۇستاز ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ول سونىمەن قاتار, ەلباسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا كورسەتىلگەن ناقتى تاپسىرمالارعا توقتالىپ, وتانىمىزداعى جالپى ءبىلىم بەرەتىن 7402 مەكتەپتىڭ 78 پايىزى (5776) اۋىلدا, 21 پايىزى (1626) قالادا ەكەنىن العا تارتتى. كەلەشەكتە جۇمىس جوسپارلى دا, جۇيەلى جۇرەتىنىن, جاس ۇرپاقتى باسەكەگە قابىلەتتى ەتىپ تاربيەلەۋ جولىندا ءبىلىمنىڭ ورنى ەرەكشە بولاتىنىن, بۇل ءۇشىن مۇعالىمدەر ءبىلىمدى دە, بىلىكتى, شىعارماشىلىقپەن ءىس اتقارۋى ءتيىس ەكەنىن ەسكە سالدى.
«قازاقتىڭ قانى ءبىر, جانى ءبىر جولباسشىسى – مۇعالىم. ەلىمىزدىڭ ازعانا جىلدىق ويانۋ داۋىرىنە باعا بەرۋ ءۇشىن التى الاشتىڭ بالاسى باس قوسسا, قادىرلى ورىن – مۇعالىمدىكى», دەپ ۇلى ماعجان ايتپاقشى, سول قادىرلى ورىننىڭ يەلەرىنە كورسەتىلگەن قۇرمەت تە بۇل جولى ەرەكشە بولدى. سوڭعى ەكى جىلدان بەرى «ۇزدىك ۇستاز» رەسپۋبليكالىق كونكۋرسى وتكىزىلىپ كەلە جاتقانى بەلگىلى. بيىل دا بۇل جارىسقا ەلىمىز بويىنشا 5532 مۇعالىم مەن تاربيەشى قاتىسىپتى. سولاردىڭ اراسىنان 48-ءى جۇزدەن جۇيرىك, مىڭنان تۇلپار دەپ تانىلىپتى. ۇزدىكتەردىڭ ارقايسىسىنا مينيستر 100 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش كولەمىندەگى, ياعني 1 ملن. 731 مىڭ تەڭگە سىياقىنى تاپسىردى. ولاردىڭ قاتارىندا: م.ابدىقادىروۆا (جامبىل وبلىسى), ي.يباتۋللين (الماتى), ن.داۋموۆ (اتىراۋ), ا.بايشاعىروۆا (استانا), گ.تاسقارينا (ورال), ا.جانۇل (جەزقازعان), ت.ب. بار.
بۇل كۇنى بۇكىل سانالى ءومىرىن بالا تاربيەسىنە ارناعان ارداگەرلەرگە دە قۇرمەت كورسەتىلدى.
سۇلەيمەن مامەت,
«ەگەمەن قازاقستان».
استانا.
سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ.
زامزاگۇل
ەلباسى «قازاقستان-2050» ستراتەگيالىق باعدارلاماسىندا ءبىلىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ الدىنا جاس ۇرپاققا ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭا مىندەتتەرىن بەلگىلەپ بەردى. سونىڭ ىشىندە وقۋشىلارعا ماتەماتيكا, فيزيكا, حيميا پاندەرىن تەرەڭ وقىتۋدى تاپسىردى. ويتكەنى, بۇل پاندەردى جان-جاقتى يگەرمەيىنشە زامان تالاپ ەتىپ وتىرعان جاڭا تەحنولوگيالاردى ءبىلۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنى بەلگىلى بولا باستادى. سوعان بايلانىستى شالعاي اۋداننىڭ بالالارى دا بۇل پاندەرگە دەن قويدى. ولارعا وسى ساباقتار بويىنشا ساپالى ءبىلىم بەرىپ جۇرگەن ۇستازدار جەتكىلىكتى.
سولاردىڭ قاتارىندا قازتالوۆ مەكتەبىنىڭ ماتەماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى زامزاگۇل مەڭدىحانوۆانى دا اتاۋعا بولادى. 2005 جىلدان بەرى زامزاگۇل وقۋشىلارعا ماتەماتيكادان تياناقتى ءبىلىم بەرىپ كەلەدى.
زامزاگۇل ورال قالاسىنداعى ساكەن سەيفۋللين اتىنداعى دارىندى بالالار وقيتىن مەكتەپتە ءبىلىم العان. بۇل مەكتەپتىڭ تاريحىنا كوز جىبەرسەك, حالقىمىزدىڭ كەيبىر ايتۋلى ۇل-قىزدارى وسى مەكتەپتىڭ تۇلەكتەرى ەكەن.
زامزاگۇل دە ولاردىڭ جولىن جالعاپ ۇزدىك وقىعان. اسىرەسە, ماتەماتيكاعا جۇيرىك بولعان. زامزاگۇلدىڭ بولاشاقتا ماتەماتيك بولىپ قالىپتاسۋىنا ۇستازى سەرىك قازيحانوۆتىڭ كوپ ەڭبەگى سىڭگەن.
مەكتەپ بىتىرگەننەن كەيىن زامزاگۇل م. وتەمىسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماتەماتيكا بولىمىنە وقۋعا ءتۇسىپ, ونى ويداعىداي ءبىتىرىپ شىقتى. وقۋ بىتىرگەننەن كەيىن قازتالوۆ اۋىلىنىڭ ەرلان ەسىمدى ازاماتىمەن كوڭىل قوسىپ, شولەيتتى اۋدانعا كەلىن بولىپ ءتۇستى. ىزەتتى كەلىن اتانعان زامزاگۇل مەكتەپتە دە, وقۋشىلار اراسىندا دا قۇرمەتكە بولەندى. ال قۇرمەت ەڭبەكپەن كەلەتىنى بەلگىلى.
زامزاگۇل وقىتقان وقۋشىلار ماتەماتيكانى جاقسى مەڭگەرىپ, ونىڭ ءىزىن باسىپ جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الىپ ءجۇر. زامزاگۇلدىڭ سونداي شاكىرتتەرى نۇرحات شامۇراتوۆ, نۇربولات سيسەنوۆ, راۋان تالاپوۆتار.
– ماتەماتيكا دالدىكتى قاجەت ەتەدى. سوندىقتان وقۋشىلارعا ساباق بەرگەندە قورىتىندىسى دالدىكپەن ولشەنەدى. وقۋشىلارعا ماتەماتيكانى وقىتقاندا ساباعىمدى ومىرمەن بايلانىستىرىپ, الدىڭعى تولقىننىڭ ءتاجىريبەسىن قولدانىپ, كورنەكى وقۋ – قۇرالدارىن ۇنەمى پايدالانىپ وتىرامىن, – دەيدى ول.
قازىرگى كۇندە جاس ۇستاز 10 – 11-ءىنشى سىنىپتارعا ساباق بەرۋدە. جوعارى سىنىپتارعا ساباق بەرۋ وڭاي ەمەس. بىلگەن ۇستازدارعا اۋىر جۇك ارقالاتاتىنى بەلگىلى. وقۋشىلار كۇنى ەرتەڭ مەملەكەتتىك سىناق تاپسىرادى. مۇعالىم ەڭبەگى وسى جەردە كورىنەدى. مۇنى سەرگەك سەزىنە بىلگەن زامزاگۇل ساباقتان تىس ۋاقىتتا دا وقۋشىلارىنا ماتەماتيكادان قوسىمشا ءدارىس بەرۋدى ەستەن شىعارعان ەمەس.
مىنە, وسىلاي زامزاگۇل شالعايداعى اۋىلدا ەرتەڭگى ەل يەسىنە, جەر يەسىنە ءبىلىم بەرىپ تاربيە ۇيرەتىپ ءجۇر.
گۇلفيا كوشباەۆا.
باتىس قازاقستان وبلىسى,
قازتالوۆ اۋدانى.
ەڭبەك ناتيجەسى ەلەۋلى
وسكەمەن قالاسىنداعى №1 ورتا مەكتەپتىڭ فيزيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى, جوعارى ساناتتى ۇستاز گۇلبارشىن بەركىنباەۆا وقۋشىلاردى بۇگىنگى زامان تالابىنا ساي تەرەڭ بىلىممەن سۋسىنداتىپ جۇرگەن ۇلاعاتتى ۇستاز. ول م.جانپەيىسوۆانىڭ «مودۋلدىك وقىتۋ تەحنولوگياسىن» ءتيىمدى پايدالانا وتىرىپ وقۋشىلاردىڭ ويلاۋ, شىعارماشىلىق قابىلەتىن دامىتۋ, وقۋشى تانىمى مەن پانگە قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋدا كوپتەگەن جەتىستىكتەرگە جەتۋ ۇستىندە. «زەردەلى ۇستازدىڭ شاكىرتى زەرەك» دەگەندەي, 2011-2012 وقۋ جىلى قالالىق عىلىمي جوبالار جانە «زەردە» سايىسىنا 13 وقۋشى دايارلاپ, ونىڭ جەتەۋى 1-3 ورىندارعا يە بولدى.
گۇلبارشىن مەكتەپ تۇلەكتەرىن ۇبت-عا دايارلاۋدا جوعارى ناتيجەگە جەتىپ كەلەدى. ءار جىل سايىن فيزيكا ءپانى بويىنشا ورتا كورسەتكىشى 20 بالعا جەتۋدە. سونىڭ ناتيجەسىندە «جىل مۇعالىمى-2009» سايىسىندا «شىعارماشىل ۇستاز» دەپ تانىلدى.
تالماي ىزدەنىس پەن شىعارماشىلىق جولىندا ەڭبەك ەتىپ جاتقان گۇلبارشىن ساحانقىزى ءپاندى عىلىمي جاعىنان نەگىزدەۋگە كوڭىل اۋدارادى, ىزدەنىس, زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋمەن قاتار ينتەراكتيۆتى تاقتا مۇمكىندىگىن ءتيىمدى پايدالانا بىلەدى. 10-سىنىپتارعا «ەلەكتر توگى» تاراۋىنا ارناپ جاساعان ەلەكتروندىق وقۋلىعىن جارىققا شىعاردى. قالالىق شىعارماشىل ۇستازداردىڭ «ەلەكتروندىق پورتفوليو» سايىسىندا جۇلدەلى 2-ورىن يەلەنۋى وسىنداي ناتيجەلى ەڭبەكتىڭ جەمىسى.
وسى رەتتە ءوزى قىزمەت ەتەتىن مەكتەپتىڭ بارلىق ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن تولىق قامتاماسىز ەتىپ, وقىتۋشى مەن وقۋشىعا ءۇلكەن جاعداي جاساپ وتىرعان مەكتەپ ديرەكتورى رايحان يسانوۆا مەن وقۋ-تاربيە جۇمىستارىنىڭ ادىسكەرلەرىنىڭ كەڭەستەرىنە ءدان ريزا.
سۇڭعات ءالىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
شىعىس قازاقستان وبلىسى.
مەرەكە مەرەيىمدى ءوسىردى
مەن كورىكتى كوكشەتاۋ ءوڭىرىنىڭ قىزىمىن. مەكتەپتى بىتىرگەننەن كەيىن قىزىلجار قالاسى م.قوزىباەۆ اتىنداعى سولتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ حيميا جانە بيولوگيا فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇسكەن ەدىم. ونى اياقتاعان سوڭ قىزىلجار اۋدانىنداعى «پاراسات» ليتسەي-مەكتەبىنە مۇعالىمدىك جۇمىسقا بارۋعا بەل بايلادىم. ونداعى ماقساتىم – قازاقتىڭ التىن دىڭگەگى سانالاتىن اۋىلداعى ۇل مەن قىزعا ءبىلىم بەرۋ بولاتىن. شىنىندا, قازاقتىڭ بايتاق دالاسىن بوس قالدىرىپ, قالاعا توپتاسا بەرۋ ىسىنە مەن كوپ جاعدايدا كەلىسە بەرمەيتىنىم بار. سەبەبى, ىشەر اس, كيەر كيىم – ءبارى دە اۋىلدان. ەندەشە, سول اۋىلدى كوركەيتۋ ءبىز سەكىلدى جاستاردىڭ قولىندا ەكەنى انىق.
ەلدە قىزمەت ەتكەن 10 جىلعا تاياۋ ۋاقىت ىشىندە جۇزدەگەن شاكىرتكە ءبىلىم ۇيرەتتىم. تاعىلىم بەرە الساڭ تالپىنبايتىن بالا جوق. وقىتۋمەن عانا شەكتەلىپ قويماي, ولاردى اۋدان, وبلىس, رەسپۋبليكا كولەمىندەگى جارىستارعا قاتىستىرىپ ءجۇرمىن. ءۇمىتىم اقتالىپ, جۇلدەگەر دەپ تانىلعان وقۋشىلار بارشىلىق. سوڭعى جىلدارى ساباق بەرۋدەگى تاجىريبەمدى ەلگە تانىتۋ ماقساتىندا دا ءبىراز جۇمىستار اتقاردىم. ءتۇرلى كونكۋرستاردا باعىمدى سىناپ كوردىم. بيىل 6 مىڭعا تاياۋ جارىسقا قاتىسقان پەداگوگتاردىڭ اراسىنان ۇزدىكتەر قاتارىنان كورىندىم. بۇل مەرەكە قارساڭىندا مەرەيىمدى ءوسىردى. ءبىلىم مەن بىلىك جارىسى ادامدى شىڭدايدى, ۇمتىلدىرادى ەكەن. ءوزىم سەكىلدى ۇزدىكتەرمەن بىرگە ەلورداعا كەلىپ, 2 ميلليونعا تاياۋ تەڭگە الىپ, ميلليونەر بولۋ مەن ءۇشىن عانا ەمەس, وبلىس, اۋدان, ۇجىمىما دا زور جەتىستىك بولدى دەپ ويلايمىن.
باقىت الدابەرگەنوۆا.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
ەل مۇعالىمدەرى ەسەپ شىعارۋدا
وسىدان ەكى جىل بۇرىن ەلىمىزدىڭ ماتەماتيكا ءپانى مۇعالىمدەرىنىڭ ءبىرىنشى سەزىندە قازاقستان ماتەماتيكتەرىنىڭ اسسوتسياتسياسىن قۇرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان-دى. بيىل وسى قۇرىلىم 26-28 قىركۇيەك ارالىعىندا رمفمومي بازاسىندا ماتەماتيكا مۇعالىمدەرىنىڭ العاشقى شىعارماشىلىق كونكۋرسىن وتكىزدى.
بايقاۋعا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن 60-تان استام مۇعالىم قاتىستى. جاس ەرەكشەلىكتەرى مەن تاجىريبەلەرى ءارتۇرلى بۇل مۇعالىمدەردى ماتەماتيكاعا دەگەن شەكسىز ماحاببات, ەسەپ شىعارۋعا دەگەن ىنتىزارلىق پەن جەڭىسكە قول جەتكىزۋگە دەگەن ۇمتىلىستارى توعىستىردى دەسەك قاتەلەسپەيمىز.
بايقاۋ فورماتى ەرەكشە ءارى قاراپايىم بولدى. اشىق ساباقتار دا, مۇعالىم پورتفولياسى دا قاجەت ەمەس. قاتىسۋشىلارعا تاپسىرمانىڭ ەكى بلوگى ۇسىنىلدى.
اسسوتسياتسيانىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى, رمفمومي ديرەكتورى, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى قايروش ماقىشەۆ بايقاۋعا دايىندىق ءساۋىر ايىنان باستاپ جۇرگىزىلىپ, وعان ماسكەۋ ۇزدىكسىز ماتەماتيكالىق ءبىلىم بەرۋ ورتالىعىنىڭ وكىلى, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ا.بلينكوۆ ادىستەمەلىك كومەك كورسەتكەنىن ايتادى. سول سياقتى, قازىلار القاسى قاتارىنا بولگاريا ماتەماتيكا ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى س.گروزدەۆ جانە جوو ۇزدىك ماتەماتيك-عالىمدارى, رھD دوكتورلارى, حالىقارالىق ماتەماتيكا وليمپيادالارىنىڭ قاتىسۋشىلارى, جاس عالىمدار تارتىلعان. قازىلار القاسىنا قر ۇعا اكادەميگى ا.جۇمادىلداەۆ توراعالىق ەتتى.
بايقاۋعا قازاقستاننىڭ بارلىق تيپتەگى مەكتەپتەرىنىڭ مۇعالىمدەرى قاتىستى. ولاردىڭ ىشىندە فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتتارى دا, اسپيرانت-مۇعالىمدەر دە, لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى مەن ءنوۆوسىبىر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مەحمات فاكۋلتەتىنىڭ جانە قىتاي ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەكتەرى دە بولدى.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن بەرسىنبەك سارسەنوۆ.