مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ العاشقى وتىرىسىندا يگەرىلمەگەن جايىلىمداردى بىرتىندەپ مەملەكەتكە قايتارۋ ماسەلەسىن كوتەرگەن بولاتىن. پرەزيدەنت عارىشتان مونيتورينگ جۇرگىزۋ ارقىلى بىرنەشە وبلىستا, ونىڭ ىشىندە اگرارلى ايماق سانالاتىن اقمولا وڭىرىندە بوس جاتقان جەرلەردىڭ يگەرىلە باستاعانىن تىلگە تيەك ەتتى.
ماسەلەن, وبلىس اۋماعىندا جىل باسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى 1,5 ملن گەكتارعا جۋىق جەردىڭ پايدالانىلماي جاتقانى انىقتالعان. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان وكىلدەرى مەن وبلىستىق جەر كوميتەتى بۇل باعىتتا شارۋالارمەن جالعا الۋ تۋرالى كەلىسىم-شارتتاردى بۇزۋ, جەردى مەملەكەتكە قايتارۋ سياقتى شارالاردى قولعا الدى. ناتيجەسىندە 898 مىڭ گەكتارعا جۋىق جەر اينالىمعا قوسىلدى.
وبلىس اۋماعىنداعى 380 مىڭ گەكتار ەگىستىك جەرى, 1 ميلليوننان اسا جايىلىمدىق جەر پايدالانىلماي بوس جاتىر. قازىردە ونىڭ 898 مىڭ گەكتارى اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىندا اينالىمعا تارتىلدى. بۇل «قولداۋ» ۆەب-پورتالىنىڭ عارىشتىق مونيتورينگى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن تسيفرلاندىرۋدىڭ ناتيجەسىندە جۇزەگە اسىرىلۋدا.
– قالعان 600 گەكتار پايدالانىلماي جاتقان جەرمەن جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. ول كوبىنەسە جايىلىمدىق جەرلەر. قازىرگى ۋاقىتتا تەكسەرۋگە موراتوري جاريالانعان. ايتكەنمەن, جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن پايدالانبايتىندارعا سالىق 10 ەسە كوبەيتىلدى. جاڭا ەرەجەنىڭ دە اسەرى بار. جەر يەلەرى مەملەكەتكە ءوز ەرىكتەرىمەن قايتارىپ جاتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە وبلىس بيۋدجەتىنە 150 ميلليون تەڭگە ءتۇستى,–دەيدى وبلىستىق جەردىڭ پايدالانىلۋى مەن قورعالۋىن باقىلاۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى رۇستەم توكەنوۆ.
وبلىستىق جەر كوميتەتىنىڭ ماماندارى جۋىردا عانا 16 اۋدانعا جۇمىس ساپارىمەن شىعىپ, جەرگىلىكتى ينسپەكتورلارعا پايدالانىلماي جاتقان جەرلەردى قايتارۋ بويىنشا ادىستەمەلىك جانە پراكتيكالىق كومەك كورسەتتى. ناتيجە جامان ەمەس.
– پايدالانىلماي جاتقان جەر اتباسار, اقكول جانە ءبىرجان سال اۋداندارىندا كەزدەستى. اتباسار اۋدانى 231 مىڭ پايدالانىلماي جاتقان اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن يگەرۋگە كىرىستى. اقكول اۋدانىندا 107 مىڭ پايدالانىلماعان جەر انىقتالدى. ونىڭ 73 مىڭ گەكتارى مەملەكەتكە قايتارىلدى,–دەيدى وبلىستىق جەردىڭ پايدالانىلۋى مەن قورعالۋىن باقىلاۋ باسقارماسىنىڭ باس مامانى گۇلجان جاتاەۆا.
بۇدان بىلاي پايدالانىلماي جاتقان اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن مەملەكەتكە قايتارۋ مەرزىمى قىسقارتىلماق. زاڭ جوباسى بۇگىندە تالقىلاۋدا. پايدالانىلماي جاتقان جەر تەك سوت ارقىلى الىناتىندىقتان, وعان 2-3 جىل ۋاقىت كەتەدى. سوندىقتان, ەگەر جەر پايدالانىلماسا, وندا جالعا الۋ كەلىسىم-شارتىن بىرجاقتى رەتتە بۇزۋ تۋرالى ۇسىنىستار ەنگىزىلۋدە.