الەمدە جايلاعان ىندەت بيىل العاش رەت ناۋرىزدان باستاپ ەلىمىزدەگى بۇكىل ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن قاشىقتان وقىتۋعا كوشىردى. ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىن ۇسىنۋ فورماتىنداعى اۋقىمدى وزگەرىستەر دۇنيەجۇزىنە عانا ەمەس, قازاقستانعا دا قاتىستى بولدى. ناتيجەسىندە پاندەميا جانە كارانتين جاعدايىندا 2019-2020 وقۋ جىلىنىڭ ءتورتىنشى شيرەگى, ياعني «كۇندەلىك» جۇيەسى قازاقستاننىڭ ساندىق ءبىلىم بەرۋ پلاتفورمالارىنا قاتىسۋىنىڭ كۇرت وسكەنىن كورسەتتى.
سونىمەن, «كۇندەلىك» ااج ەلەكتروندىق جۋرنالدار مەن كۇندەلىكتەر جۇيەسى (https://kundelik.kz) قازاقستان مەكتەپتەرىنە 2020 جىلدىڭ ءساۋىر-مامىر ايلارىندا تاۋلىگىنە شامامەن ورتاشا 1 ملن ادامنىڭ «ساباققا بارعانىن» تىركەدى, بۇل 2019 جىلعى ءساۋىر مەن مامىر ايلارىنىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 2 ەسە كوپ دەگەن ءسوز. بۇل كورسەتكىشتىڭ تاريحي شىڭى 6 ساۋىردە تىركەلىپ, ءبىر تاۋلىكتە جۇيەنى پايدالانعاندار سانى 2 ملن بولدى. وقۋ جىلىنىڭ سوڭعى توقسانىنىڭ بارلىق كەزەڭىندە ورتاشا العاندا, سايت پاراقشالارى مەن فۋنكتسيونالىن تاۋلىك ىشىندە قاراۋ 21 ميلليوندى (6 ساۋىردە تاريحي شىڭى تاۋلىگىنە – 49 ملن قاراۋ, كۇنىنە 3,2 ملن ادام كىرىپ) قۇرادى.
جۇيەدە 330 مىڭنان استام مۇعالىم بەلسەندى جۇمىس ىستەدى, ولار سوڭعى توقساندا 134 ميلليونعا جۋىق باعا قويىپ, 20 ميلليونداي ءۇي تاپسىرماسىن تاراتقان. 2,8 ملن وقۋشى ءۇي تاپسىرماسىن ورىنداپ, جۇيەگە فايلداردى قوسىپ, 2,1 ميلليوننان استام اتا-انا ءوز بالاسىنىڭ نەمەسە بالالارىنىڭ ۇلگەرىمىن كورە الدى.
جالپى العاندا «كۇندەلىك» ااج جۇيەسىندە 5.5 ميلليوننان استام پايدالانۋشى تىركەلگەن, ولاردىڭ 95% -ى جۇيەنى بەلسەندى قولدانىپتى.
ەگەر اقيقاتىن ايتار بولساق, قاشىقتان وقىتۋ فورماتى ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارىنا: مۇعالىمدەر, وقۋشىلار مەن اتا-انالارعا بىراق قيىندىقتار الىپ كەلدى. قارىم-قاتىناس بىركەلكى ەمەس, الا-قۇلا بولدى. جالپى العاندا, مەكتەپتىڭ ورتا جانە جوعارى سىنىپتارىندا اقپاراتتى قاشىقتىقتان قابىلداۋعا كوشۋ جانە قارىم-قاتىناس وڭ بولعانىمەن, بىراق باستاۋىش سىنىپتار اراسىندا وقىتۋ پروتسەسى كۇردەلى بولدى.
بجب جانە تجب كەزەڭىندە «كۇندەلىك» ااج قىزمەتتەرىنە قاجەتتىلىك بۇرىنعىعا قاراعاندا كۇرت ءوستى. ويتكەنى, باقىلاۋ سۇراقتارىن ۇسىنۋ جانە فايل تۇرىندە تىركەلگەن وقۋشىلاردىڭ جاۋاپتارىن الۋ, ءبىلىم ناتيجەلەرىن باعالاۋ ونلاين رەجيمگە كوشكەنى بەلگىلى. وقۋشىلارمەن كەرى بايلانىس قىزمەتى قاشىقتان ءبىلىم بەرۋ فورماتىندا ەڭ تانىمال بولدى. ءۇي تاپسىرمالارى, بجب جانە تجب تۇرىندەگى باقىلاۋ, تەست سۇراقتارى بويىنشا اتالمىش فۋنكتسيونالدى پايدالانۋ كورسەتكىشتەرى وسى ارالىقتا 2019-2020 وقۋجىلىنىڭ 3 توقسانىمەن سالىستىرعاندا 119 ەسە جوعارى بولدى.
«كۇندەلىك» ااج جۇيەسى قاشىقتان ءبىلىم بەرۋدە ەڭ ۇزدىك ءبىلىم باعدارلامالارى, جوبالارى ەنگىزىلگەن «مەكتەپ Online», الماتى قالاسىنداعى رەسپۋبليكالىق فيزيكا-ماتەماتيكالىق مەكتەبى, ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسى (تجت مەن تجب ەتالوندىق مىسالدارى), سونداي-اق الماتى قالاسى ءبىلىم باسقارماسىنىڭ ءبىلىم بەرۋ كونتەنتى, «Daryn.Online» سياقتى قازاقستانداعى بازالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ ونلاين پلاتفورماسىنا اينالدى.
قاشىقتىقتان ءبىلىم بەرۋ فورماتى قازاقستاندا ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىن ۇسىناتىن ءتۇرلى مەملەكەتتىك جانە كوممەرتسيالىق ۇيىمدار اراسىنداعى ءوزارا تابىستى ءوزارا ىنتىماقتاستىققا جول اشىپ بەردى.
سوڭعى ۋاقىتتا مەملەكەتىمىز ساندىق رەسۋرستاردى پايدالانۋشىلاردى قولداۋدا بۇرىن-سوڭدى بولماعان شارالار قابىلدادى. قازاقستاننىڭ بارلىق ءبىلىم بەرۋ جوبالارى ءۇشىن ءتاريفسىز, ياعني شىعىندالمايتىن ينتەرنەت ارناسى بەرىلدى, وسىلايشا پايدالانۋشىلار «كۇندەلىك» ااج سياقتى رەسۋرستارعا كىرىپ, وزدەرىنىڭ ينتەرنەت توپتامالارىنداعى مەگابايتتارىن ۇنەمدەدى. توتەنشە جاعداي كەزىندە, الىققا بۇل دا ۇلكەن كومەك بولعانى ايتۋ كەرەك.
كۇندەلىك جۇيەسى ءتورتىنشى توقساندا ەكى مينيسترلىكتىڭ: قر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى مەن قر تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيا جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىنىڭ جۇمىسى ارقاسىندا بولىنگەن كەڭجولاقتى ينتەرنەت-ارناسىن نىڭ كەڭەيتتى. بۇل شارا جوعارى جۇكتەمە كەزىندە ساپالى جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەردى.
بىراق ءالى دە ينتەرنەت جەلىسىمەن قامتۋ جىلدامدىعى ءالسىز – سوڭعى ميل (lastmile) پروبلەماسى – بۇل ەلدىڭ تەلەكوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمىن جولعا قويۋ ماسەلەسىن ودان ءارى پىسىقتاۋدى جانە ونى شەشۋدى تالاپ ەتەتىن مىندەت. وسىعان بايلانىستى, قازاقستان پرەزيدەنتى ق.توقاەۆ حالىقتىڭ ينتەرنەتكە قولجەتىمدىلىگىن جاقسارتۋ, ءومىردىڭ بارلىق سالالارىندا تسيفرلىق شەشىمدەردى كەڭىنەن ەنگىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى وسى باعىتتا ءبىرىنشى بولىپ, كارانتيننىڭ العاشقى كۇنىنەن باستاپ قازاقستاننىڭ 7 مىڭنان استام مەكتەبىن قاشىقتان وقىتۋدى باستادى.
مىنە, ءۇش جىل قاتارىنان قازاقستاندا «كۇندەلىك» ااج تولىققاندى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. بيىلعى وقۋ جىلىن اتالمىش جۇيە جاقسى كورسەتكىشتەرمەن اياقتادى. وسىناۋ بۇل جەتىستىكتەردى حالىقارالىق رەيتينگتەر ايعاقتايدى. قازاقستاننىڭ دا ء بىلىم بەرۋ سالاسىندا الەمدىك رەيتينگتەرگە ەنگەن Learning Management System (LMS) سياقتى ءوزىنىڭ جەكە جۇيەسى بار. مىسالى, Similar Web جانە Alexa ينتەرنەتىنىڭ الەمدىك ءىرى ەسەپتەۋىشتەرى ءبىلىم بەرۋ جۇيەلەرى اراسىندا رەيتينگتەردى انىقتايدى. ءوز كەزەگىندە «كۇندەلىك» ااج الەمنىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى توپ 50 رەسۋرسىنىڭ قاتارىنا كوتەرىلدى (41 ورىن). ەگەر Amazon دەرەكتەرى بويىنشا ەلدەگى ستاتيستيكانى قارايتىن بولساق, «كۇندەلىك» ااج تەك Google مەن YouTube-قا عانا جول بەرىپ, الەمدەگى تانىمال ونلاين رەسۋرستاردى ارتتا قالدىرادى.
الماتى