امىرە
گي دە موپاسسان ايگىلى ەيفەل مۇراسىن ۇناتپاپتى. سويتە تۇرا اتاقتى جازۋشى سول ءساندى قۇرىلىستىڭ ەكىنشى قاباتىنداعى مەيرامحانادان عانا تۇستەنەدى ەكەن. سەبەبى, سول جەردە وتىرعاندا عانا اتالعان عاسىر قۇرىلىسى قالامگەردىڭ كوزىنە ءتۇسىپ, كوڭىلىن تۇسىرمەيدى ەكەن.
بۇل ارينە, شىندىققا بەرگىسىز قاۋەسەت.
جالپى, وسى تاقىلەتتەس اپەندى اڭگىمەلەر ءتىپتى جوق دەۋىمىزگە كەلمەيدى. قازاقشا ايتقاندا «جەل سوقپاسا ءشوپتىڭ باسى قيمىلدامايدى».
1938 جىلى جازۋشى فرانتسۋا دەنەنىڭ «فرانتسۋز وركەنيەتىنىڭ ايناسى» اتتى شىعارماسىندا تۋرا وسىنداي ديالوگ بار. كەيىپكەر اتالعان قۇرىلىستى كورسە كوڭىلى نىلدەي بۇزىلاتىن بولعاندىقتان, سول عيماراتتىڭ ءبىرىنشى قاباتىندا عانا وتىرىپ كوفە سوراپتايدى ەكەن.
جالپى بۇل اڭگىمەنى ءارى قاراي ىندەتسەك, ەيفەلدى «جەك كورۋشىلىك» انگليادان باستاۋ الاتىن دا سياقتى. پاريجگە كەلگەن سوڭعى ساپارىندا جازۋشى ۋيليام مورريس ەيفەل مۇناراسىنىڭ ىشىندە اس ءىشىپتى. اڭگىمە الگىندەگىدەي.
نە دەسەك تە موپاسسان مەن ەيفەل مۇناراسى تۋرالى اڭىز بەكەردەن-بەكەر تۋعان جوق. ەيفەل مۇناراسى 1889 جىلعى پاريجدەگى دۇنيەجۇزىلىك كورمە ءۇشىن سالىندى, ال 1890 جىلى موپاسساننىڭ «قايىرشىنىڭ ءومىرى» اتتى ەسسەسى جارىق كوردى. اتالعان ەڭبەكتىڭ «شارشاۋ» تاراۋىندا موپاسسان بىلاي دەيدى: «مەن پاريجعا, ءتىپتى فرانتسياعا «تويدىم», ويتكەنى ەيفەل مۇناراسىنان قاتتى شارشادىم. ول ءار جەردەن كورىنىپ قانا قويمايدى, ءتىپتى اياق باسقان سايىن كەزدەسەدى: ول كەز كەلگەن جەردە ءسىزدى ءتۇرلى سورەدەن باقىلاپ, قىر سوڭىڭىزدان قالمايدى. ىلعي كورەتىن قورقىنىشتى ءتۇس سياقتى ءتىپتى».
ال, سول موپاسساننىڭ ءوزى بولسىن, كەيىپكەرى بولسىن تاپسىرىس بەرىپ تۇسكى اسقا جايعاسقان ۇستەلدە قىردىڭ قازاعى وتىرىپ ءان سالعان بولسا شە؟
اتاقتى رومەن روللان, مۇستافا شوقاي, امىرە قاشاۋباي ۇلى ۇشەۋى ەيفەل مۇناراسىنا كوتەرىلىپ, اڭگىمە-دۇكەن قۇرىپتى-مىس. «مەن شىعىستا ءانشىسىن بۇلبۇل قۇسقا نەگە تەڭەيتىنىن ەندى ءتۇسىندىم, وندا انشىلىك قابىلەت وتە عاجاپ» دەدى قالامگەر... امىرە اتالعان ونەر جارمەڭكەسىندە شىرقاعان ءانى ءۇشىن كۇمىس مەدال يەلەنىپ قايتتى.
گ.پوتانين اقساقالدىڭ «ماعان بۇكىل قازاق دالاسى ءان سالىپ تۇرعانداي بولىپ كورىنەدى» دەگەنىندەي, ۇلى دالادان قىزىل ارشا دومبىراسىن ارقالاپ كارى قۇرلىقتىڭ تورىندە الەمدى اۋزىنا قاراتقان ايگىلى امىرە شىن مانىندە قازاقتىڭ كۇمىس كومەي ءانشىسى ەدى.
ديماش
تورتكۇل دۇنيە كوز تىككەن اتاقتى «Singer-2017» جوباسى ءان سۇيەر جۇرتشىلىقتىڭ ەسىنەن ءالى كەتە قويعان جوق.
كەي جوبالار تانىلماي تاسا جۇرگەن تانىسى جوق تالانتتاردىڭ باعىن اشىپ جاتسا, كەي جوبالاردىڭ باعىن عاسىردا ءبىر عانا تۋاتىن عالامات قۇبىلىستار ارتتىرىپ كەتەدى.
ديماشتىڭ دارا جولى سونداي قۇبىلىس دەسەك ارتىق ايتقاندىق ەمەس. ايتپەسە ەكى ميلليارد كورەرمەن كوز تىككەن, ونىڭ سىرتىندا باسقا قۇرلىقتان كەلىپ باعىن سىناپ جاتقان جۇلدىزداردىڭ جانكۇيەرلەرى تاماشالاپ وتىرعان تاڭداۋلى جوبانى بۇعان دەيىن ءبىز دە ايتىپ, قاراپ جۇرگەن بولار ەدىك.
ۇلت ماقتانىشى, قازاقتىڭ اسقاق اتىن التى قۇرلىققا پاش ەتكەن دارا ديماش! قۇدايبەرگەن اقساقالدىڭ بىزگە قۇداي بەرە سالعان نەمەرەسى سوناۋ جۇڭعونىڭ كەڭ ساحاراسىندا دوداعا ءتۇسىپ, امىرە باباسى سياقتى ەكىنشى ورىن يەلەنىپ, كۇن استى ەلىنىڭ كۇمىس مەدالىن مىسە تۇتىپ تۇرعاندا وسىلاي دەدىك.
جالپى قازاقتىڭ داۋىسىندا ۇلى بايتاقتىڭ كەڭدىگى, ەرجۇرەك بابالاردىڭ اسىل مۇراتى, نەبىر قيلى-قيلى زامانالاردىڭ كوز جاسى, الاش ارىستارى اڭساپ كەتكەن ازاتتىقتىڭ ءۇنى تىنىس الىپ تۇرعانداي.
سول داۋىس ءدۇلدۇل ديماشتىڭ كومەيىنە قۇيىلىپ, كەۋدەسىنەن جانارتاۋ بولىپ اتقىدى. بۋلىققان داۋىستا بوداندىق كەگى, بوستاندىق جىرى اتوي سالىپ جاتتى.
ديماش داڭقىندا قازاقتىڭ مىڭداعان عاسىرلار بويى ءجۇرىپ وتكەن عيبراتتى جولى مەن ەلدىك ماقسات تۋ كوتەرىپ تۇر.
ەرجان ماكسيم
قارا دومالاق قازاق بالاسىنىڭ داۋىسى ەۋروپا ءتورىن تاعى دۋمانعا بولەپ شاپالاققا كومىپ كەتتى. قازىلار قاقشيىپ تۇرىپ تامسانا قول سوقتى. قارشاداي عانا قارا بالانىڭ قارلىقپاي تىك كوتەرىلگەن زور داۋىسى ءبىز ەستىپ ۇلگەرمەس يىرىمدەردى يگەرىپ بارىپ ءزاۋ بيىككە بىراق قوندى. ەل ەلەڭدەپ ەكرانعا ءۇڭىلدى.
ءيا, ەرجان ماكسيم بالامىزدىڭ وسىدان بىرەر جىل بۇرىن پولشانىڭ گليۆيتسە قالاسىندا وتكەن «Junior Eurovision – 2019» بايقاۋىندا ەكىنشى ورىن العان ەلەۋلى جەڭىسىن ايتىپ وتىرمىز.
ەرجانىمىز دا امىرە اتاسى ءان سالعان ەۋروپا تورىندە شالقىپ, كۇمىس مەدالدى ك ۇلىمدەپ تۇرىپ مويىنىنا تاقتى.
ە, ەرجان ۇلدىڭ ەكىنشى ورىنعا ەرىكسىز تۇراقتاعان تاعى ءبىر وقيعاسى بار ەدى عوي. رەسەيدە وتكەن «بالالار داۋىسى» بايقاۋىندا «توقپاعى مىقتى بولسا كيىز قازىق جەرگە كىرەدى» دەمەكشى, بەلگىلى ءانشى السۋدىڭ كىشى قىزى ميكەللا ابراموۆاعا دجەنتەلمەن جىگىتىمىز جول بەرگەن بولاتىن.
داۋىسى التى قىردىڭ استىنا تالماي جەتكەن كەشەگى سال-سەرىلەردىڭ جالعاسى وسى ەرجاندار. زامانىندا ءبىرجان سالدىڭ داۋىسىن جۇرت قوزىكوش جەردەن انىق ەستيدى ەكەن. «كومەكەي كوك قابىسىن انمەن اشاتىن» اسەت نايمانباي ۇلىنىڭ دا داۋىسى تالايلاردى تاڭداي قاقتىرىپتى. اسەت ءان سالعاندا باسىنا ورامال تارتاتىنى – كەۋدەدەن كەڭ تىنىسپەن اتىلعان الاپات داۋىسقا شەكە تامىرلارى شىدامايدى ەكەن.
بۇل جەردە داۋىستىڭ قۋاتى — ۇلتتىڭ مىنەزى دەپ قابىلداعان ءجون.
انشىلىكتە دە اۋليەلىك بار, ۇلتقا قىزمەت تەك ۇرانداپ ۇرىسقا بەت قويۋ ەمەس, دارا داۋىس ارقىلى دا داڭقتى بابالاردىڭ ءىسىن جالعاۋعا بولادى دەگىمىز كەلەدى.