ءجاي ۆاسيا. جاس جىگىت. مۇرنى شۋىلداق, كوزى ءىرىڭ, اياعى شۋاش, كيىمى كونەتوز, جاماۋ-جاسقاۋ, سورپانى قورپىلداتىپ ءىشىپ, تاماقتى وبىرلانىپ جەيدى. سۋدى كەسەسىمەن ءبىر-اق توڭكەرە سالادى. تاماق ىشكەندە قاراپ وتىرماي, ارسىزدىعىمەن جانىنداعىلاردىڭ بەرەكەسىن الا وتىرادى.
داۋسى شاڭقىلداعان قاتتى نە شىڭكىلدەگەن جىڭىشكە بولۋى مۇمكىن. ماسەلە مۇندا ەمەس. ماسەلە ونىڭ ەكى ءسوزىنىڭ ءبىرى بوقتىققا (شاتا دەگەن سياقتى), ءۇش سويلەمىنىڭ ءبىرى قارعىسقا («سايتان العىردان» باستاپ «قولىڭ سىنعىر», «جەلكەڭ ۇزىلگىر», «كورىڭدە وكىرگىرگە» دەيىن), جالپى, اڭگىمەسىنىڭ ۇزىن-ىرعاسى ءمان-ماعىناسىز وسەك-اياڭعا, «كىنالىلەردى» ىزدەۋگە قۇرىلاتىنىندا. سول ۆاسيا عايىپتان تايىپ باق قونىپ, ون شاقتى جىلدان سوڭ ۆاسيلي ماركوۆيچكە اينالۋى دا مۇمكىن. دەگەنمەن بۇل ەكى ادامنىڭ اراسىندا اناۋ ايتقانداي ايىرماشىلىق بولمايدى. ماڭايىنداعى سىپايى ادامدار, قىمبات كيىمدەر, داستارقان تولى اس ونى وزگەرتۋى ءتيىس ەدى. بىراق ول وزگەرمەيدى. كيىمى تۇزەلگەنمەن, ادەبى تۇزەلمەيدى. ونىڭ كوزى دە, ءوزى دە تويمايدى. باياعى بوقتىق, باياعى قارعاپ-سىلەۋ, ءمانسىز وسەك-اياڭمەن كۇن ولتىرەتىن بولمىسى دا سول قالپىندا.
ورىستىڭ كلاسسيكالىق ادەبيەتىندە بۇل سياقتى رۋحاني تاياز ادامنىڭ تيپتىك بەينەسى وتە كوپ. اسىرەسە, ءبۋنيننىڭ, چەحوۆتىڭ شىعارمالارىندا قىرلانىپ-سىرلانعان, قاشالعان, ابدەن جەتىلگەن كۇيىندە كەزدەسەدى. ول بىردە باس كەيىپكەردىڭ قالىڭدىعىنا قىرىنداپ ءجۇر, بىردە اكەسىنىڭ دوسى, بىردە كورشىسى, بىردە جاۋى, ت.ب وسىلاي كەتە بەرەدى. بىلاي قاراساڭ, ناعىز جەكسۇرىن بەينە. بىراق جەك كورمەيسىڭ. ونىڭ مىنەز-قۇلقى, ءوزىن ءوزى ۇستاۋى, مانەرى ورىس ادامىنا ءتان اشىقتىقتىڭ ۇلگىسى. بەلگىلى ءبىر ۇلتقا ءتان اشىقتىق دەگەننەن شىعادى عوي, تۋرگەنەۆتىڭ ءبىر كەيىپكەرى بار ەدى, اكەسىن قارعاعا ۇقساتاتىنىن اشىق ايتاتىن. «مەنىڭ اكەم قارعاعا ۇقسايتىن» دەپ باستالادى سول اڭگىمە. بىراق ول جەردەگى قارعا-اكە نەگىزىنەن قاتىگەز, سۇمىرايلىعىمەن ەستە. ال ۆاسيا سياقتى تيپتىك بەينەلەرگە ورتاق قاسيەت – ارسىزدىق, وبىرلىق. وسى ارسىزدىعىمەن, وبىرلىعىمەن ول قوعامعا اناۋ ايتقانداي زيان دا كەلتىرمەيدى. قايتا داراقى كۇلكى, وسپادارسىز قالجىڭ, ءجون-جوسىقسىز بوقتىق قادىرىن كەتىرىپ, ءوزى زيان شەگىپ جاتادى.
ەندى ءبىر كەيىپكەر شارتتى تۇردە اركادي پەتروۆيچ. كەدەيلەنگەن اقسۇيەك تۇقىمىنان شىققان جىگىت. مۇنتازداي كيىنگەن, ساقال-مۇرتى باستىرىلعان, بەت-اۋزى تاپ-تازا, تاماق ىشكەندە مىندەتتى تۇردە موينىنا الجاپقىش بايلايدى. تاماقتى اقىرىن, وزىنە نازار اۋدارتپاي ىشەدى. ول ۇيدەگى قىزمەتشىلەرگە دەيىن سىپايى سويلەيدى. ءتاڭىر جارىلقاعىر, كوگەرشىنىم, ارداقتىم, قىمباتتىم دەگەندى ول جاساندىلىقپەن ايتپايدى. سولاي تاربيەلەنگەن. ءسوز سولاي سىڭگەن. بۇل كەيىپكەردىڭ ىشكى مادەنيەتى بوقتاۋعا, قارعاۋعا, وسەك-وتىرىك ايتۋعا جىبەرمەيدى. بۇل كەيىپكەر ءتىپتى ءومىر بويى قوڭىر توبەل تىرشىلىگىمەن كۇن كورە بەرەدى. ارسىزدىقپەن بىرەۋگە جاعىمپازدانبايدى, ءبىردى بىرگە ايداپ سالمايدى. ەڭ باستىسى – بۇل جاعىمدى بەينە. ورىس كلاسسيكالىق ادەبيەتىندەگى باس كەيىپكەردىڭ تيپتىك بەينەسى كوبىندە وسىلاي جاسالادى.
ءحىح عاسىرداعى ورىس كلاسسيكالىق ادەبيەتىنىڭ وكىلدەرى ادامنىڭ ءتۋابىتتى بولمىسىن سۋرەتتەۋدە اسقان شەبەر. ولار ادام جاراتىلىسىنداعى ەرەكشەلىكتى قىراعىلىقپەن ايقىنداپ بەرەدى. اسىرەسە ءوز ۇلتىنا ءتان ەرەكشەلىكتەردى بۇكپەسىز باياندايدى. ول شىعارمالاردى وقىعان سوڭ سەن سول ۇلتتى ءبىرشاما تانيسىڭ. ولاردىڭ دۇنيەتانىمىنا جاقىنداي تۇسەسىڭ. ارتىقشىلىعى مەن كەمشىلىگىن سالماقتايسىڭ. جوعارىدا مىسالعا كەلتىرگەن تيپتىك بەينەلەر ادام جاراتىلىسىنىڭ جارقىن ۇلگىسى. «تورعايدى قانشا جەردەن كونسەرۆاتوريادا وقىتساڭ دا, ول بۇلبۇل بولىپ سايراي المايدى» دەيتىن تامسىلگە سايكەس, ارسىزعا باق قونعانىمەن, تەكتىلىك قونبايتىنىنا, ال تەكتى قانشا جەردەن كەدەيلەنسە دە, قاسيەتىن جوعالتپايتىنىنا مەڭزەيدى.