دۇيسەنالى الىماقىن:...مەنى ەرتىپ كەتتى ساعىنىش

مەن. ول

قوشتاسىپ قايتىپ بارادى ول,

جۇرەگى – كوكتەم, جانى – قىس.

ونى ەرتىپ كەتتى قارا جول,

مەنى ەرتىپ كەتتى ساعىنىش.

 

ساعىنىش حاتىم سارعايدى,

جانىمدى بىرەۋ ۇققان با؟!

سىرىمدى ايتتىم ول جايلى,

قاراشا قايتقان قۇستارعا.

 

سوزىمە مەنىڭ ءب ۇلىنىپ,

سامارقاۋ جانى جۇدەگەن.

ونى ەرتىپ كەتتى ءبىر ءۇمىت,

مەنى ەرتىپ كەتتى ءبىر ولەڭ.

 

ورتەدى, مۇڭى ورتەدى,

جىراققا تاستاپ بارلىعىن.

ونى ەرتىپ كەتتى ەرتەڭى,

مەنى ەرتىپ كەتتى تاعدىرىم.

 

 

جۇرەك-داپتەرىندەگى جالعىز ءسوز

 

بيلەي الماي بۇل عۇمىردى بەس كۇندىك，

ءبىز ماڭدايعا قاتەلىكتى كوپ سىزدىق.

ادامداردىڭ اراسىنان ءبولىپ اپ，

مەنى قايدا اپاراسىڭ, شەكسىزدىك？

 

جان مەن ءتانىم ءبىرىن-ءبىرى جەك كورىپ，

«قىلمىستارىن» جاتىر انە تەكسەرىپ.

تالاي تۇننەن ماعان قالعان ەستەلىك，

ۋىسىندا ۋاقىتتىڭ كەتتى ءولىپ.

 

سەنسىڭ بە，ۇمىت，اناۋ جۇلدىز قۇلاعان，

سەنسىڭ بە，ارمان，اناۋ ءسابي جىلاعان.

تىم بولماسا گانگا وزەنى جوق بىزدە，

ءار تاڭ سايىن ارىلار ەك كۇنادان.

 

ءار ءتۇن سايىن جاڭا جۇلدىز تۋا ما？

بۇنىڭ ءبارى，بۇنىڭ ءبارى قيال ءا...

ەليوتتىڭ وسيەتىن ورىنداپ，

مەن قانىمدى اينالدىرام سياعا.

 

ايتشى بارىن，جالعىز ءۇمىت-ولەڭىم...

سەن نە دەسەڭ，ەندى سوعان سەنەمىن.

مەنىڭ مىناۋ ب ۇلىكقۇمار جۇرەگىم，

بىلۋگە ىنتىق اسپاننىڭ نە دەگەنىن.

 

باياعىداي وتىرسا ەكەن حاق توردە，

سونى عانا ارماندايدى جاس كەۋدە.

«وتان» دەگەن جالعىز ءسوزدى, قالامىم，

باس ارىپپەن جازشى جۇرەك-داپتەرگە. 

 

 

قىزىل قار

 

تارازىسى كىمنىڭ ولشەگەن,

جۇرەككە تۇسكەن ازاپتى ءار.

سەزەم دە سونى تەڭسەلەم...

ىشقىنا سوققان مىنا جەل,

جەل ەمەس, بىلە بىلسەڭىز

ەڭىرەپ تۇرعان قازاقتار.

 

كوزىڭدى نەمەن سۇرتەرسىڭ,

قاس-ساقتىڭ شەمەن عاسىرى.

جارتاستى سوققان بۇل تولقىن,

تولقىن ەمەس, بىلسەڭىز

كەۋدەمنىڭ ىزا-اشۋى.

 

ەسىرىك داۋىل جول قاماي,

قىزىل قار جاۋدى قىس كۇنى.

وت بيشىك اتقان نايزاعاي,

نايزاعاي ەمەس, بىلسەڭىز

جانىمنىڭ جالعىز ۇشقىنى.

 

شوق قارىپ مۇڭلى جانارىن,

قايعىرار ۋاقىت – توتى قۇس.

سازارىپ باتقان انا كۇن,

كۇن ەمەس, بىلە بىلسەڭىز

قازا بولعان وكىنىش.

 

جايۋلى قۇشاق, الاقان

سوندا دا ءالى بار مۇڭى.

اعارىپ اتقان انا تاڭ,

تاڭ ەمەس, بىلە بىلسەڭىز

ۇلتىمنىڭ عازيز تاعدىرى.

 

الماتى ءھام اقىن سونەتى

 

ۇيىقتامايدى الماتى, ۇيىقتامايدى اقىندار,

سەكۋندتىڭ تىلىمەن اۋناقشيدى عاسىرلار.

 

كوردىم تاعى جاس جىگىت گۇل اپ بارا جاتقانىن,

كوردىم تاعى ءبىر ءۇمىت قۇلاپ بارا جاتقانىن.

 

جىلايدى اسپان, جىلايدى, باتپاق كەشكەن انا دا,

بىرەۋ تىكەن شاشقان با, ءبىزدىڭ مىناۋ قالاعا؟

 

تۇلكى قۇرساق سابيلەر ىڭىرسيدى تۇنىمەن,

قازاق ءالى سويلەپ ءجۇر رەسەيدىڭ تىلىمەن.

 

كۇلكى دەگەن نەمەنە, كوبىك پە ەكەن, سۋ ما ەكەن؟

سونىڭ سىرىن بىلە الماي, سەندەلەكتەپ ءجۇر كوكەم.

 

وتان دەگەن نەمەنە, وتتان ىستىق سەزىم بە؟

وندا نەگە كۇيمەدىم, وتتاي ىستىق كەزىمدە؟

 

ءۇمىت دەگەن نەمەنە, جازىلماعان ولەڭ بە؟

تاعدىر دەگەن نەمەنە, قۇلاعى تاس كەرەڭ بە؟

 

اقىن ويىن قۇرسايدى, ءدال وسىنداي مىڭ ساۋال...

ال, الماتى ءتۇنىن كەپ كوزسىز تۇمان تۇمشالار.

 

ۇيىقتامايدى الماتى, ۇيىقتاتپايدى مۇڭ ونى,

ۇيىقتامايدى اقىن دا, الديلەيدى جىر ونى.

 

اداسۋ. ورالۋ

كاپىر پاتشا جىلان كورىپ تۇسىندە， ويانعانداي تۇنگى ساعات ۇشىندە. اداسامىز قاراشىقتار تورىندا， مىنا سوقىر قاراڭعىلىق ىشىندە.

ول ءاداستى，تاڭىر جاققان شىراقتان， جول اداستى，ونى مەزگىل جۇباتقان. سەن جاڭىلدىڭ باعزىداعى جوسىننان， مەن اداستىم قاسيەتتى كىتاپتان. 

قاي جۇرەكتە ماحابباتتىڭ تۇنىعى？ قايسى قولدا عاداۋاتتىڭ قۇرىعى？ سۇلاپ جاتقان تىنىشتىقتى وياتتى， جىلاپ جاتقان ادامداردىڭ شۋىلى. 

تاس كالەندار جەرگە قۇلاپ جىرتىلدى. قاي دانىشپان دالەلدەيدى بۇل سىردى？ قۇلازۋعا قۇمارتپايتىن ادامدار， جالعىزدىققا عاشىق بولعان كۇن تۋدى.

مەن – مىلقاۋمىن，سەن – تىنىشسىڭ，ول – ءۇنسىز， كالا, كوشە, كافە, ءبارى, ءبارى ءۇنسىز. ازاتتىققا شاقىرادى گۇلدەردى， جاڭبىر عانا جاۋىپ تۇرعان دامىلسىز.

مىنا كۇننىڭ ساندىراعى تىم ۇزاق， مىنا ءتۇننىڭ ۋىلدەيدى ءۇنى جات.  ارالايدى جان مەن ءتاننىڭ اراسىن， ءبىر جالعىزدىق جۇرەگىمە كىرىپ اپ. 

حاقتىڭ حاق ەكەنىن دە تانىدىم， اقتىڭ اق ەكەنىن دە تانىدىم. مىنا ادامدار قايتقان كەزدە وزىنە， مەن دە ساعان قايتا ورالام, جارىعىم！ 

ماعان جەتكەن，ساعان جەتكەن مۇنار بۇل، ءالى-اق ك ۇلىپ شىعىسىڭنان تۋار كۇن. ۇزاپ بارا جاتقان قۇداي ەلەسى， قايتا ارتىنا بۇرىلعانى شىعار بۇل.

 

***

حان كوشەلەردەن, بۇرىلىستاردان,

اق ارماندارىم قاشادى.

مەنىڭ اق قالقام گ ۇلىن ۇستاعان,

جۇرەگىن كۇنگە توسادى.

 

قولىن بەرەدى ول اق ساعىم نۇرعا,

سوڭىنا سونىڭ ىلەسىپ.

دەگەندەي بەينە باستادىم دۋعا,

ۇشىپ-اق كەتتى پىر ەتىپ.

 

ەندى جۇرت ونى قۇس دەيتىن بولدى,

جۇرەگىم سوعان شىدار ما؟

ەندى ەشكىم مەنى كۇتپەيتىن بولدى,

كۇتپەيتىن بولدى «تۇراندا».

 

الگى ءبىر حاتتار كەلمەيتىن بولدى,

كەلمەيتىن بولدى تۇندەردە.

داياشى قىزدار سەنبەيتىن بولدى,

بارلارعا جالعىز كىرگەندە.

 

«اعا-وۋ...» دەپ شىققان ەركەلىك ءۇندى,

ەستيمىن قاشان كىم ءبىلسىن؟!

عۇمىردى ءبىزدىڭ ەرتەگى قىلدى,

سول اق قالقا, ءبۇلدىرشىن.

 

***

كوكتەم-قۇستىڭ قاباعىنا مۇڭ ۇيىپ,

ساعات ءتىلى تۋرالاندى نەشەگە؟

كەلە جاتام ءۇنسىز عانا جىميىپ,

سەن جۇرەتىن ءجۇزى جارىق كوشەدە.

 

كوشە – قۇرجا, شىراق – اجال, قالا – اڭعار,

سايتان عۇمىر جەتەگىنە كىم ەردى؟

ارى-بەرى قايشالىسقان ادامدار,

ەلەسىڭدى اداستىرىپ جىبەردى.

 

ءتۇن كۇلەدى ەمەن جارقىن سەن كۇلسەڭ,

العاۋسىزداۋ ويىمنىڭ جوق شاتاعى.

قارسى الدىمنان سەن كەزىگەر دەپ جۇرسەم,

ال سوڭىمان ىمىرت كەلە جاتادى.

 

           

            جۇپار

ماحاببات. شىرقادىم مەن تىلسىم ءاندى. مەن بىرەۋگە روزا گ ۇلىن بەردىم， ساۋساعىمدا سول گۇلدىڭ ءيىسى قالدى.

             نالا

ءار تاڭ تۋسا，ىڭگالار ارمانىم كوپ. وسى مەن اقىن ەمەس شىعارمىن-اۋ， ويتكەنى，ميف تۋدىرا العانىم جوق.

 

       دوسسىز يمپەراتور

بۇل ءوزى سان عاسىرلىق دەرەك ەدى. ناپولەون «مەندە ناعىز دوس جوق»,– دەپتى， سوعىسقانشا دوس ىزدەۋ كەرەك ەدى.

 

             قۇس ۇقساتۋ

ۇقسايدى قيقۋى دا，ۇشقانى دا. الماتىعا توپ ەتىپ قونا قالعان， مىنالار ءبىزدىڭ اۋىل قۇستارى ما؟!

 

         ساعىنىش. HOMESICK

مىڭ ساعىنىش جانە دە مىڭ اڭساۋ بار. ء«بىزدىڭ بالا اۋىلدى ۇمىتتى»,-دەپ， شاقشاسىنا تۇكىرىپ تۇر-اۋ شالدار.