اكەمنىڭ سوڭعى ماراپاتى

پاپاما ۇلى جەڭىستىڭ 40-جىلدىعىنا ارناپ مەدال مەن قول ساعات سىيلادى. اكەمدى ءبىز پاپا دەپ وستىك. پاپام توسەكتە جاتقان. ەكى-ءۇش ايعا سوزىلعان اۋىر ناۋقاستان اكەمىز توسەك تارتىپ قالعان بولاتىن. مايور جىگىت اسكەري سالت بويىنشا:  پاپاما ۇلى جەڭىستىڭ 40-جىلدىعىنا ارناپ مەدال مەن قول ساعات سىيلادى. اكەمدى ءبىز پاپا دەپ وستىك. پاپام توسەكتە جاتقان. ەكى-ءۇش ايعا سوزىلعان اۋىر ناۋقاستان اكەمىز توسەك تارتىپ قالعان بولاتىن. مايور جىگىت اسكەري سالت بويىنشا:  

«قاتارداعى گۆارديا جاۋىنگەرى تەمەنوۆ جولداس! سىزگە ۇلى جەڭىستىڭ 40-جىلدىعىنا ارنالعان سىيلىقتى تابىستاۋعا رۇقسات ەتىڭىز!». ول قولىن شەكەسىنە قويىپ ورىسشا تاق-تاق ەتەدى.  پاپامىز دىرىلدەگەن ساۋساقتارىمەن ساعات پەن مەدالدى قولىنا الدى.  كىشكەنە قوراپتاعى جارقىراعان سارى مەدال جارق ەتە قالدى.  اكەم ساعاتتى جاستىعىنىڭ جانىنا قويدى دا,  مەدالعا ۇزاق قارادى.  ءبىر ءسات كوزى جاساۋراپ,  يەگى كەمسەڭدەپ كەتتى.    «راحمەت.  راحمەت اينالايىندار!»  - دەگەن. 

بۇل اكەمىزدىڭ كوزى تىرىسىندە العان سوڭعى ماراپاتى بولاتىن.  4 كۇننەن كەيىن اكەمىز دۇنيەدەن ءوتتى.    دۇنيە جۇزىلىك ۇلى وتان سوعىسىندا 70 ميلليون ادام قازا تاپسا,  سونىڭ ىشىندە سوۆەت وداعىنان 24 ميلليوننان استام سولدات شەيىت بولعان ەكەن.  سونىڭ ىشىندەگى سوراقىسى گەرمانيادا سوعىسقا نەمىستەردىڭ 12-اق پايىزى قاتىسسا,  قازاقستاننان 24 پايىز قاتىسقان.  ياعني ءاربىر ءتورتىنشى قازاقستاندىق اسكەرگە الىنعان ەكەن.  ستاليندىك جۇيە كىم-كىمدى دە اياعان جوق.  اسىرەسە ورتا ازيادا,  سونىڭ ىشىندەگى قازاقتاردى اياۋسىز وق پەن ورتكە ايداپ سالدى. سوعىسقا كەتكەن 1,5 ميلليون قازاقتىڭ تەڭ جارتىسى ورالعان جوق.  جانە كىمنىڭ قالاي,  قاي جەردە جەرلەنگەنى ءالى كۇنگە بەلگىسىز.  ءيا, 100 گە جۋىق قازاق سوۆەت وداعىنىڭ باتىرى بولدى.  ال بەلگىسىز باتىرلار قانشاما؟! ول تەك كوك اسپان مەن اللاعا عانا ايان.  اكەمىز دوسىمعالي ءتورت اعايىندى ەدى. ولاردىڭ ۇشەۋى سوعىسقا قاتىستى.  ەڭ ۇلكەن اعاسى قاسىم سوعىستان كەلگەن جوق.  ءىز-ءتۇزسىز. ءتىپتى قارا قاعاز دا كەلمەگەن.  ال اكەمىز مايداننان مۇگەدەك بوپ ورالدى.  ءبىر كوزى,  ەكى ساۋساعى جوق.  سوسىن باسىندا شۇيدەسىنە تامان تىرتىعى بولاتىن.  كونتۋزيا العان.  ال كىشى ءىنىسى نۋري سوعىستى پولكوۆنيك دارەجەسىندە اياقتاپ,  1945 جىلدان باستاپ ۋكرايناداعى يۆانو-فرانكوۆسك قالاسىندا 25 جىل بويى اسكەري كومەندانت بوپ ىستەگەن بولاتىن. وتكەن عاسىردىڭ 70 جىلدارى قازاقستانعا كەلىپ, كەيىن وسىندا دۇنيە سالدى. بىزدە نە كوپ, مەيرام كوپ... جاڭا جىل, 8-مارت, حالىقارالىق ايەلدەر كۇنى, 23-فەۆرال سوۆەت ارمياسىنىڭ كۇنى, 1 ماي, 7 قاراشا ت.ت. الايدا پاپامىز ءۇشىن ەڭ ۇلكەن مەيرام 9-ماي جەڭىس كۇنى بولاتىن. سول كۇنى پاپامىز اق كويلەك, قارا گالستۋك, قارا كوستيۋم-شالبارىن كيىپ, كەۋدەسىنە وردەن-مەدالدارىن تاعىپ, اۋدان ورتالىعى شەلەكتەگى, قالا بەردى اۋىلداعى پارادقا قاتىساتىن. جانە سول كەزدە ءبىزدىڭ اۋىلدا سوعىسقا قاتىسقان ۇلكەن كىسىلەر كوپ بولاتىن. كلۋبتىڭ الدىنداعى مىنبەردەن ارداگەرلەر سويلەپ, مۋزىكا ويناپ, ەل-جۇرت ءماز-مايرام بولاتىن. اسىرەسە سوعىستىڭ سوڭعى سولداتتارى ءبىر جاساپ قالۋشى ەدى. سوسىن ولاردىڭ ءبىرازى, اكەمنىڭ سىيلاس-جولداستارى ءبىزدىڭ ۇيگە جينالاتىن. سەبەبى ءبىزدىڭ ءۇي ناعىز ورتالىقتا ورنالاسقان. ماي ايى-ءبىزدىڭ اۋىلدا وتە جىلى, ءتىپتى كەيدە ىستىق بولاتىن. سوندىقتان دا ولار ۇلكەن ۇيگە ەمەس, ەسىك الدىنداعى جازعى ۆەراندىدا وتىرۋشى ەدى. اپام تاماعىن دايىنداپ, باۋىرساعىن ءپىسىرىپ, ەتىن اسىپ, ابدەن ابىگەرگە ءتۇسۋشى ەدى. ولار سول كۇنى قاسقارايعانشا وتىراتىن. ۇزىن-سونار اڭگىمە-دۇكەن. سوعىستاعى كۇندەردە ەستە قالعان وقيعالار, كىم قالاي قايدا شايقاستى, كىم قالاي جاراقات الدى, ءبارى سول كۇنى ايتىلاتىن. سوسىن ولار ءان شىرقايتىن. مەن العاش رەت «ەح, دوروگي» ءانىن سول مايدانگەر كىسىلەردەن ەستىگەم. «ەح, دوروگي پىل دا تۋمان حولودا ترەۆوگي دا ستەپنوي بۋريان». العاشىندا ءبىر-ەكى داۋىسپەن جارىقشاقتانىپ شىققان ءان بىرتە-بىرتە جوعارىلاپ اشىق تا ايقىن ەستىلەتىن…

بىرەۋلەرى كوزدەرىن ءسۇرتىپ, ەستەرىنە وتكەن جاستىق شاقتارىن الىپ قامىققانداي كۇي كەشەتىن. ءيا, ولاردىڭ كوبى جىلاۋشى ەدى. ويتكەنى ءار مايدانگەردىڭ, ءار سولداتتىڭ ءوز تاريحى, ءوز تاعدىرى, ءوز قۇپيالارى بار-تىن… اكەمنىڭ قاسىنداعى بىرەۋىنىڭ اياعى جوق, بىرەۋىنىڭ قولى جوق مايدانگەرلەر اششى سۋدان تارتىپ-تارتىپ جىبەرىپ, كەلەر جىلعى 9-مايعا امان-ەسەن جەتۋ ءۇشىن كوتەرەتىن. بۇگىندە ءبىزدىڭ اۋىلدا سول مايدانگەرلەردەن ەشكىم قالعان جوق. ءبارى-ءبارى ومىردەن وتكەن. ويتكەنى سوعىستىڭ زاردابى دا, سوعىستان سوڭعى قيىن كۇندەر دە ولارعا وڭاي تيگەن جوق. ەل ىشىندەگى كەدەيشىلىك, جوقشىلىق, جەتىسپەۋشىلىكتى سول مايدانگەرلەر 70-جىلدارعا دەيىن كوردى. ول مايدانگەرلەر بەرتىن كەلە ەلمەن بىرگە ەستەرىن ءبىر-اق جيدى.  الايدا ەل قورعاعان ەسىل ەرلەردىڭ تاعدىرلارى وڭاي ەمەس.  وكىنىشكە وراي مەملەكەت ولارعا قامقور بولا المادى.  مەن 1991 جىلى امەريكاداعى گاۆاي ارالىندا كينوفەستيۆالگە بارعام.  بۇل ارالدار جەردىڭ جۇماعى دەۋگە بولادى.  تىنىق مۇحيتىنىڭ سولتۇستىك جاعىندا ورنالاسقان.  كليماتى تروپيكالىق جانعا جايلى. قاي كەزدە دە تۋريستەردىڭ راحاتتانىپ دەمالاتىن جەرى.  كوكپەڭبەك تابيعاتى,  اقشاعالا تولقىندارى,  ۇزىننان ۇزاق كوز جەتپەيتىن جاعاجايلارى ەسىڭدە ماڭگى قالادى. تۇركيا, ەگيپەت, تايلاند,  ينديا ارالدارى سياقتى جۇرت كوپ بارا بەرمەيتىن ەرەكشە مەكەن. مەن بارعان سوڭ كوپ ۇزاماي 7-جەلتوقسان كۇنى جاپونيانىڭ امەريكاعا,  ياعني پەرل-حاربورعا سوعىس اشقانىنا 50 جىل تولعان ەسكە الۋ شاراسى بولدى.  ارالدىڭ كوشەلەرىنىڭ بارىنە پوليتسەيلەر قاپتاپ,  ەكى كۇن بويى گونولۋلۋ وزگەرىپ شىعا كەلدى.  ءار كوشە, ءار ۇيدە امەريكانىڭ جالاۋى جەلبىرەيدى.  امەريكانىڭ پرەزيدەنتى دجوردج بۋشتىڭ ءوزى ارنايى ۇشىپ كەلدى.  سوندا مەنى تاڭعالدىرعانى پەرل-حاربورعا قاتىسقان مايدانگەرلەردىڭ پارادى.  بارىنە بىردەي اسكەري كيىم تىگىلگەن.  قالىڭ كوپىر حالىق,  تەلەديداردان ەستىدىك,  7000-نان استام ادام قاتىسقان ەكەن.  الدىڭعى ون قاتاردا كولياسكادا وتىرعان كارى سولداتتار,  جانە ءار قاتاردا 20-25 تەن ادام بار.  ءبارىنىڭ ۇستىندە ارنايى تىگىلگەن ەڭ جاڭا اسكەري  كيىم,  باستارىندا بەرەتكا,  قولدارىندا جالاۋى,  ارتتارىندا ولاردى يتەرىپ كەلە جاتقان,  اق-قاراسى ارالاس جاپ-جاس امەريكالىق ماتروستار.  ودان كەيىن ءتىپ-تىك اسكەري مارشپەن وتكەن مايدانگەرلەر.  كەۋدەلەرىندەگى وردەن مەدالدارى, جاپ-جاڭا فورماعا جاراسا تۇسكەن. تاڭقالدىم... قىزىقتىم... قىزىقتىم دا قىزعاندىم... مەملەكەتتىڭ ۇلىلىعى,  مايدانگەرلەرگە دەگەن قۇرمەت مىنە وسى شىعار دەدىم ىشىمنەن.  ال,  بىزدە ءبارى باسقا...  وكىنىشتەن-اق وزەگىڭ ورتەنەدى. ءيا مەنىڭ اكەم دە,  ءدال سولارداي سوعىسقا قاتىسىپ,  وق پەن ءورتتىڭ ىشىنەن جارالانسا دا,  امان ورالعان ادام. تاتار ءدام تۇزى بار ەكەن.  سوعىستان كەيىن 40 جىل ءومىر ءسۇردى.  ءۇيلى-جايلى بولدى.  ومىرگە بىزدەر كەلدىك.  قازىر ويلاپ قاراسام,  شۇكىرشىلىك ەكەن. مەن بالا كەزىمدە اكەم جايلى كەيدە قيالداپ كەتۋشى ەدىم.  اقىرى سوعىسقا بارعان ەكەن,  نەگە بەرلينگە جەتپەي كالدى؟  نەگە رەيحستاگكا مەنىڭ پاپام تۋ تىكپەدى؟  - دەۋشى ەدىم. ءيا سوعىسقا قاتىسقان سولداتتاردىڭ ءبارى,  جەڭىسپەن ورالىپ,  بەرلينگە بارعىسى كەلدى.  ءبارى دە امان-ەسەن ەلگە ورالعىسى كەلگەن.  الايدا ءومىردىڭ دە,  سوعىستىڭ دا ءوز زاڭى بار. سوعىستىڭ نەگىزگى امالى,  ماقساتى دۇشپاندى قىرىپ-جويۋ, ءولتىرۋ.  قارسى بەتتەگىنىڭ دە نيەتى وسى.  تەك ادام ءولتىرۋ. مەن مۇنى كەيىن ەسەيگەندە عانا ءبىلدىم.  سول قاندى قىرعىننان ياعني بەيبىت تۇرعىنداردى قوسقاندا 70 ميلليون ادام شەيىت بولعاندا, سول مايداننان امان-ەسەن كەلۋدىڭ ءوزى دە ەرلىكتىڭ ءبىر بەلگىسى ەكەن.  ءبىزدىڭ اۋىلدا سوڭعى 15-20 جىلدا جاقسى ءبىر ءداستۇر پايدا بولدى.  ول 9 مايدان كەيىنگى ءار جەكسەنبىدە اۋىلداعى ازاماتتار بەيىت باسىنا بارادى.  سول جەردە قوي سويىلىپ, ارۋاقتارعا قۇران باعىشتالادى.  وعان مەندە بارىپ تۇرام.  جالعىز ەمەس, اكەمنىڭ نەمەرەلەرىن بىرگە ەرتىپ بارام.  قۇران وقىتىپ,  بەت سيپاپ قايتامىز.  اكەمىز جارىقتىق سوعىس جايلى كوپ ايتا بەرمەيتىن.  ونىڭ ۇستىنە مەن ۇيدەن ەرتەرەك ون جاسىمدا ينتەرناتقا كەتتىم.  كەيىن وقۋ,  ودان سوڭ جۇمىس,  سودان تاعى موسكۆاداعى وقۋ,  سوندا قالۋ,  موسكۆادا كينو ءتۇسىرۋ.  اكەمنەن اجىراپ كەتكەن ەكەم. ەسىمدە قالعانى پاپام سوعىس جايلى 9 مايدا مايدانداس سەرىكتەستەرىمەن قالعاندا عانا ايتقان ەكەن.  وندا دا ءبىز بالالىقپەن ۇيگە ءبىر كىرىپ,  ءبىر شىعىپ اكەمنىڭ ايتقانىن دۇرىس تىڭداماپپىن دا.  بىراق ءبىر ەپيزود ەسىمدە قالىپتى.  جەڭىس كۇنىنە پاپامىزدى مەكتەپتەگى كەزدەسۋگە شاقىرعان.  مەن سول 1-ءشى 2-ءشى كلاسستامىن.  بارام دا قايتام دەگەن اكەمىز,  كەشىككەن.  ۇيگە قوناقتار كەلدى.  اپامىزدىڭ كىشى ءسىڭىلىسى  گۇلجان اپا مەن كۇيەۋى وسپان اعامدا كەلگەن بولاتىن.  اپام "تەز كەلسىن,  ۇيگە قوناقتار كەلدى" دەپ مەنى سمس قىپ جىبەرگەن.  الىپ-ۇشىپ مەكتەپكە باردىم.  مەكتەپ ءبىزدىڭ ۇيدەن الىس ەمەس. ۇزىن كوريدوردا ەشكىم جوق,  وقۋشىلار ساباقتا سياقتى. العا قاراي اكەمدى ىزدەپ جۇرە بەرگەم, ءبىر كلاستىڭ ەسىگى ءسال-ءپال اشىق,  ىشتەن تانىس داۋىس ەستىلەدى.  ەسىككە جاقىنداپ كەپ,  قۇلاعىمدى توسىپ تىڭداسام, پاپام سوعىس جايلى,  مايدانداعى بولعان وقيعالاردى ايتىپ وتىر ەكەن.  كلاسستاعى بالالار جىم-جىرت,  ءبارى ۇيىپ تىڭداعان.  اكەم سويلەپ جاتىر. 

قاسىندا مەكتەپتىڭ ديرەكتورى - شاياحمەت اعاي,  سوسىن تاعى ءبىر-ەكى مۇعالىم ۇيىپ قالعان...   «كۇن قاتتى سۋىق... باسىمنان,  ماڭدايىمنان اققان قان توقتار ەمەس. بايلاعان ءبينتىم قايتا-قايتا كوزىمە تۇسە بەرەدى. قاسىمداعى جارالى كومانديرىمدى كوتەرەيىن دەسەم,  زىلدەي اۋىر,  ايتەۋىر ءبىر كەزدە شينەلىنەن تارتىپ سۇيرەي بەردىم. قايدا بارا جاتقانىمدى دا بىلمەيمىن. ايتەۋىر دولبارلاپ ارتقا قاراي كەلگەن ىزىمىزگە قاراي جىلجي بەردىم. ءتۇن تاس قاراڭعى…» مەن دۇرىستاپ تىڭدايىن دەپ ەسىكتى ءسال اشىپ ەدىم, باجىلداۋىق ەسىك بوزداپ قويا بەردى. پاپام مەنىڭ كەلگەنىمدى بايقاپ قالدى. - نە بولدى؟ – دەدى ەسىكتى اشىپ. - اپام جىبەردى. ۇيگە قوناقتار كەلدى. وسپان اعالار. اسى – ساعادان كەپتى – دەدىم.  -قازىر. – دەپ اكەم ىشكە قايتا كىرگەن. مەن سىرتقا شىقتىم دا توسىپ تۇردىم. ءبىر كەزدە بارىپ پاپام كورىندى. ديرەكتور ايتقان سوڭ كەزدەسۋ بولدى -دەدى. -ءااا – دەدىم مەن: -سوسىن پاپا, سەن كىمدى سۇيرەپ شىقتىڭ؟ قايدان؟-دەدىم. شىن مانىندە  سوعىس جايلى ايتپايتىن اكەمنەن بىلگىم كەلدى.  - ءا..ءا – ول مەنىڭ كومانديرىم عوي.  كەرتوك دەگەن… حوحول بولاتىن – دەدى اكەم.

– ەكەۋمىزدى سودان كەيىن موسكۆاعا گوسپيتالعا جىبەردى. ءبىز موسكۆانى ۆولوكولامسكىدە قورعادىق قوي… ول قاتتى جارالاندى. موسكۆادا ونى باسقا گوسپيتالعا, مەنى باسقا گوسپيتالعا جىبەردى. بىزدەر 120 ادامنان ءۇش-تورتەۋمىز عانا قالدىق. ءبارى قىرىلىپ كەتتى… -ول كىسى قازىر بار ما؟ – دەدىم. -كىم ءبىلسىن,-دەدى پاپام كۇرسىنگەندەي. ءتىرى مە, ءولى مە؟ بار ما, جوق پا, بىلمەيمىن. بىراق ءتىرى بولسا, مەنى ىزدەر ەدى… بىراق كىم بىلەدى؟ – ءارى قاراي اكەم دە, مەن دە ۇيگە دەيىن ءۇنسىز باردىق. پاپامىز جارىقتىق اق كوڭىل, اقجارقىن, ەلگەزەك كىسى بولاتىن. ومىرىندە بىرەۋدىڭ الا ءجىبىن اتتاماعان. اپام ايتىپ وتىراتىن. سوعىستان سوڭعى قيىن جىلدار. اشتىق. پاپامىز بىردە ەسەك اربامەن ءشوپ شابۋعا بارادى. كۇنى بويى ءشوپ شاۋىپ, تۇندەلەتىپ كەلە جاتسا, ءبىر بۇتانىڭ تۇبىندە بىردەڭە اعاراڭدايدى. قاراسا ءبىر مەشوك جاڭا ورىلعان بيداي ەكەن. الگى ءبىر قاپ بيدايدى ارباعا ارتىپ اكەمىز سوۆحوزدىڭ كونتورىنا ءبىر-اق كەلگەن. ۇيىقتاپ جاتقان قاراۋىلدى وياتىپ الگى ءبىر قاپ بيدايدى كونتورعا تاستاپ كەتكەن دەيدى. مىنە, نە دەگەن ادالدىق, نە دەگەن تازالىق… مەن ۇيدەن ەرتە ون جاسىمدا كەتتىم. اكەمىز اۋىلداعى وقۋدىڭ, ءبىلىمنىڭ ساپاسىن بىلگەندىكتەن ءبىزدى, ءىنىم ابات ەكەۋىمىزدى قاراتۇرىق مەكتەپ-ينتەرناتىنا جىبەردى. ول ينتەرنات سول كەزدەگى رەسپۋبليكاداعى ەڭ وزات, ەڭ ۇلگىلى مەكتەپتەردىڭ ءبىرى ەدى. مەكتەپ ديرەكتورى – مولداش ءىزباساروۆ سوعىسقا قاتىسقان ءبىر قولى پروتەز قاتال كىسى بولاتىن. اكەم ەكەۋى اۋدانداعى پارادتا تانىسىپ كەيىن ارالاس-قۇرالاس بوپ كەتكەن.

ال, مۇعالىمدەرى – وتە ءبىلىمدى, سىپايى, ناعىز ينتەلليگەنت كىسىلەر بولاتىن. اسىرەسە كلاسس جەتەكشىمىز شاكەن ەرنازاروۆا بولسا,  حيميادان توقان شاداەۆ,  ادەبيەت پەن قازاق تىلىنەن ءدارىش بولاتحانوۆ بەردى.  ول كىسى مۇحتار اۋەزوۆتەن ءدارىس العان وتە ءبىلىمدى ۇستاز بولاتىن. ساباقتان تىس ادەبيەت پانىنەن باسقا,  بىزگە سۋرەتكە ءتۇسىرۋدى سول كىسى ۇيرەتتى.  العاشقى «فەد» «زەنيت» سەكىلدى فوتواپپاراتتتاردى سول ءدارىش اعايدان كوردىك. سول كىسىدەن ۇيرەندىك. ءومىر بار جەردە وكىنىش قاتار جۇرمەك. پاپامىز ءبىزدىڭ ەر جەتىپ ادام بولعانىمىزدى كورگەنمەن,  ازامات بولعانىمىزدى كورمەي كەتتى. اكەم قايتقاندا مەن ءالى موسكۆادا وقۋىمدى اياقتاماعان ەدىم. بىراق ءبىر وقيعا ەسىمدە. مەن العاشقى كۋرستىق ءفيلمىمدى الماتىعا كەلىپ ءتۇسىردىم.  ون مينۋتتىق «شاڭىراق»  دەگەن كينو.  كوشەدەگى ماشينالاردى تۇسىرۋگە,  ارنايى ماشينا بەرەدى. ول- چايكا.  كادىمگى پوليۋتبيۋرونىڭ مۇشەلەرى عانا مىنەتىن ماشينا. «قازاقفيلمدە» ول كەزدە 2-3 عانا چايكا بولاتىن. جۇرگەنى سەزىلمەيدى,  شايقالۋ دەگەن جوق. كامەرانى ۇستىنە قويىپ تۇسىرە بەرەسىڭ. سول «چايكانى»  بىزگە ءبىر كۇنگە بەردى. سەمكا ەرتەرەك بىتكەن,  ول كەزدە مەن «قازاقفيلمدە» جاتاقحانادا تۇرام.  گرەس جاقتا سوڭعى كادرلاردى بىتكەن سوڭ,  جولدان ۇيگە سوعىپ پاپامدى الدىم. اكەم مەن كەلگەن سوڭ قۋانىپ كەتتى.  -پاپا ءجۇر ءبىزدىڭ  ۇيگە بارايىق. ادەيى الىپ كەتۋگە كەلدىم.- دەدىم. اكەم اسىعىپ-ۇسىگىپ كيىنىپ, دالاعا شىقتى. مەن ادەيى ۇندەگەم جوق. ول مەنى تاكسي ۇستايدى دەپ ويلاعان بولار. مەن چايكانىڭ ارتقى ەسىگىن اشتىم دا " پاپا وتىر.  وسىمەن بارامىز- دەدىم.  اكەم اڭ-تاڭ. نە وتىرارىن,  نە وتىرماسىن بىلمەيدى.  - اپىرماي ا,  اپىرماي ا.  مىناۋ قوناەۆتىڭ مىنەتىن چايكاسى عوي- دەي بەردى.  -وتىر پاپا,  ەندى سەن مىنەسىڭ- دەدىم. چايكانىڭ ءىشى كەڭ,  اكەم جارىقتىق ءماز-ءمايرام بالاشا قۋانعان. تەرەزدەن دالاعا قارايدى.  ەسىنە سوناۋ ءبىر كەزدەرى تۇسكەن سەكىلدى.   بيىل ۇلى جەڭىستىڭ 75 جىلدىعى.  قازىر كارانتين,  اۋىل تۇرماق,  استانادان الماتىعا بارۋ قيىن.  الايدا وسى ۇلى جەڭىسكە مەنىڭ دە قاتىسىم بار سەكىلدى. سەبەبى مەنىڭ اكەم سول سۇراپىل سوعىسقا قاتىسقان جان. مايدانعا قاتىسىپ سولدات بولعان. مەيلى بەرلينگە بارىپ,  رەيحستاگقا تۋ تىكپەسە دە,  مەن اكەمدى ماقتان ەتەم.  ويتكەنى پاپام سول سوعىستان,  جارالانسا دا امان-ەسەن كەلگەن كىسى.  جانە اكەمىز ومىردە بىرەۋدىڭ الا ءجىبىن اتتاماعان, ادال بولاتىن. جانە ءومىر بويى جارقىن كۇندەردى اڭساۋمەن وتكەن. ءيا مەنىڭ اكەم وسىنداي, قاراپايىم عانا قاتارداعى سولدات بولاتىن... قازىر باسىنا بارا الماسام دا, ىشتەي عانا: 

-پاپا! جەڭىس كۇنى قۇتتى بولسىن دەيمىن! پاپا بۇل سەنىڭ جەڭىسىڭ عوي! وسى جەڭىس ماڭگىلىك بولعاي دەيمىن!  جەڭىس كۇنى قۇتتى بولسىن اعايىن!!!

مىنا ولەڭدى وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن جازعان ەدىم. بۇگىن سونى سىزدەرگە ۇسىنۋدى ءجون كوردىم...

سوعىس كورگەن اكەم مەنىڭ ەرتە ولگەن, 

مالىن جايىن كەتكەندەي-اق ەرتەمەن. 

قول ۇستاتقان اكەم مەنى بۇگىنمەن, 

جالعاستىرعان جانە مەنى ەرتەڭمەن.  

بالالارعا ءوزىم بۇگىن اكەمىن, 

ەركەلەتكەن دوستارىما «تاكەمىن». 

اكەم اتى شىققان كەزدە بيىكپىن, 

اكەم اتى ەستىلمەسە «پاكەمىن»  

نەمەرەسى بۇگىن ونىڭ كەكىلدى, 

نەمەرەسى اتاسىز بوپ جەتىلدى. 

ۇيگە بارىپ قونعان كەزدە كەيدە مەن, 

اكەم مەنىڭ ۇيدە جۇرگەن سەكىلدى.  

نەمەرەڭ بار, مۇرتتى بولار قياقتى, 

ءوسىپ كەلەد, ۇلدارىم بار ۇياتتى. 

جينالعاندا بالاسىنىڭ بارلىعى, 

اكەم ۇيدەن شىعىپ كەتكەن سياقتى.  

مەن دە اكەمدى ءالى كۇنگە ىزدەيمىن, 

اكە كورسەم الىمساقتان ءسىز دەيمىن. 

اتاسى بار بالالارعا قىزىعام, 

اكەلەرىن ساعىنعاندار ءبىز دەيمىن.

تالعات تەمەنوۆ