جامبىل وبلىسى: اۋدان اكىمدەرىنە ايتىلعان سىن از ەمەس

اۋدان اكىمدەرىمەن اڭگىمە كەزىندە وبلىس اكىمى بىرقاتار جوسپارلى شارالاردىڭ ويداعىداي ورىندالماي وتىرعاندىعىن اتاپ ءوتتى. باعالاردى رەتتەۋ بويىنشا ءموبيلدى توپتاردىڭ جۇمىسىنىڭ السىزدىگى ءوز الدىنا, بارلىق اۋدانداردا «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى بويىنشا جوبالار ءالى كۇنگە باستالماعان. سونداي-اق, قانت قىزىلشاسى, جۇگەرى جانە مايلى داقىلداردىڭ كەيبىر تۇرلەرىن ەگۋ بويىنشا بەلگىلەنگەن مەجەنىڭ ورىندالۋى دا ناشار. بۇل ورايدا بەردىبەك ساپارباەۆ اۋدان اكىمدەرى اعىمداعى جىلى ايماقتاعى ەگىس القابىن كەمىندە 710 مىڭ گەكتارعا جەتكىزۋدى ەسكەرۋ قاجەتتىگىن ايتتى. سونىمەن قاتار, اكىم پايدالانىلماي جاتقان جەرلەردى اۋىلشارۋاشىلىق اينالىمىنا قايتارۋ بويىنشا بەرگەن ءوز تاپسىرماسىنىڭ تيىسىنشە ورىندالماي وتىرعاندىعىن دا ايتتى. بۇدان كەيىن تاراز قالاسىنىڭ اكىمى ايتقازى قارابالاەۆ قازىرگى ۋاقىتتا قالاداعى 420 ادام تۇراتىن كوپپاتەرلى تۇرعىن ۇيلەردىڭ 15 كىرەبەرىسى جۇقتىرۋ وشاقتارى رەتىندە جابىق ەكەندىگىن جەتكىزدى. دۇيسەنبى كۇنى كارانتين كەزەڭىنىڭ اياقتالۋىنا بايلانىستى 6 كىرەبەرىستى اشۋ جوسپارلانعان. سونىمەن قاتار, بايزاق اۋدانىنىڭ اكىمى نۇرجان نۇرجىگىتوۆ 5 مامىر كۇنى ەگىن ەگۋ جۇمىستارىن اياقتاۋدى جوسپارلاپ وتىرعاندىعىن ايتسا, جامبىل اۋدانىنىڭ اكىمى ساكەن ارۋباەۆتىڭ ايتۋىنشا, «ايشا-ءبيبى» كەدەن بەكەتىنە كوروناۆيرۋستى انىقتاۋعا 700 ەكسپرەسس-تەست ءبولىنىپ, اۋدانداعى 33 كاسىپورىن بىرتىندەپ جۇمىسىن جالعاستىرا باستاعان. ال, وڭىردە كارتوپ وسىرۋمەن اتى شىققان جۋالى اۋدانىندا كارتوپ باعاسى قىمباتتاۋدا ەكەن. سونىمەن قاتار, قورداي اۋدانىندا قانتپەن قاتار پياز جانە ءسابىز باعالارى دا وسكەن. بەردىبەك ساپارباەۆ اتالعان اۋدانداردا قانت قىزىلشاسى مەن مايلى داقىلداردى ەگۋدىڭ تومەن كورسەتكىشتەرىن نەگىزگە الدى.

مەركى اۋدانىنىڭ اكىمى مەيىرحان ومىربەكوۆ 15 پاۆيلوننىڭ اشىلعاندىعىن العا تارتىپ, ناتيجەسىندە الىپساتارلاردىڭ جولى كەسىلگەندىگىن, ەت باعاسىنىڭ كەلىسى 1770 تەڭگە دەڭگەيىندە تۇراقتاعانىن اتاپ ءوتتى. كوپ ۇزاماي «مەركى-شۋ-بۋرىلبايتال» تاسجولىنداعى جول قۇرىلىسى سالدارىنان بۇزىلعان 13 ۇيگە جوندەۋ جۇمىستارى باستالاتىنىن جەتكىزدى. بىراق, بەردىبەك ساپارباەۆ مەركىدە كوكونىستەر مەن جۇگەرى ەگۋ جۇمىستارىنىڭ باياۋ ءجۇرىپ جاتقانىن ەسكەرتتى. «جەرگىلىكتى ءوندىرىس ورىندارىمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس جاساڭىز. ىرىمشىك زاۋىتتارى مەن ەت كومبيناتتارىنا, شاعىن جانە ورتا كاسىپورىندارعا ءجيى باس سۇعىڭىز», دەدى.  

ال تۇزدىڭ كوپ مولشەرى وندىرىلەتىن مويىنقۇم اۋدانىندا اتالعان ءونىم باعاسى وسسە, ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىندا باعالار تۇراقتى, تەك يمپورتتالعان قاراقۇمىقتىڭ باعاسى قىمباتتاعان. كەيبىر شارۋاشىلىقتار جۇگەرى وسىرۋدەن باس تارتىپ, ونى مايلى داقىلدارمەن الماستىرعان. سارىسۋ اۋدانىنىڭ اكىمى قاناتبەك مادىبەكتىڭ ايتۋىنشا, اۋداندا جىلجىمالى اۋىلشارۋاشىلىق جارمەڭكەلەرىن وتكىزۋ جولعا قويىلعان. سونداي-اق, تالاس اۋدانىنىڭ اكىمدىگى «اقكول» كولىندەگى دامبانى قالپىنا كەلتىرۋ, «بوگەتكولگە» قوسىمشا ىلعال تارتۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى الاڭداۋشىلىق بىلدىرۋدە. شۋ اۋدانىنىڭ اكىمى جارىلقاسىن ايتاقوۆقا سمەتانى اسىرا باعالاۋ فاكتىلەرىنە نازار اۋدارۋى تيىستىگى ايتىلدى. اۋداندا مەكتەپتى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىنا 480 ميلليون تەڭگەدەن استام قاراجات بولىنگەن.

سونىمەن قاتار, بەردىبەك ساپارباەۆ كورشى تۇركىستان وبلىسىندا تۋىنداعان توتەنشە جاعدايعا الاڭداۋشىلىق تانىتا وتىرىپ, جەرگىلىكتى سۋ قويمالارىنداعى سۋدىڭ دەڭگەيىن ۇزدىكسىز قاداعالاپ وتىرۋدى تاپسىردى. سونىمەن قاتار, اۋداندارداعى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن جانداندىرۋ كەرەكتىگىن ايتا كەلىپ, اۋدان اكىمدەرىنىڭ «ەڭبەك» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋگە ق ۇلىقسىز ەكەندىگىن سىنعا الدى. «ەگەر بولىنەتىن گرانتتار مەن  شاعىن نەسيەلەردىڭ كولەمى ويداعىداي بولماسا, كاسىپكەرلىكتى قالاي دامىتپاقپىز؟ جۇمىسسىزداردىڭ از بولىگى اقىلى قوعامدىق قىزمەتكە تارتىلعان. جاستار پراكتيكاسى ناشار دامىعان. سونداي-اق, ەلدى مەكەندەردى اباتتاندىرۋ مەن كوگالداندىرۋ شارالارى نازاردان تىس قالماۋى كەرەك. تابىسقا جەتۋدىڭ كىلتى – قارجىلىق جانە ەڭبەك ءتارتىبىن قاتاڭ ساقتاۋ, جوندەۋ جانە قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ ساپاسىنا قاتاڭ قوعامدىق باقىلاۋ. ەشكىم بىزگە قالپىنا كەلتىرۋگە ۋاقىت بەرمەيدى. بىراق بولىنگەن قاراجاتتى يگەرۋگە دەگەن تالاپ وتە جوعارى», دەدى بەردىبەك ساپارباەۆ.

جامبىل وبلىسى