اۋىلدا دا ءومىر بار. ءومىر بولعاندا قانداي! قيىندىعى, قىزىعى, قىزۋى مول, قايناعان ءومىر. اۋىلدا تۇرىپ تا بيزنەستى ورىستەتۋگە, قىزمەتتە وسۋگە بولادى. مىنە, مۇنى ناقتى ىستە دالەلدەۋمەن جۇرگەن قىز-كەلىنشەكتەرىمىز قاتارىنىڭ جىلدان-جىلعا كوبەيىپ كەلە جاتقانى قۋانتادى. كامەنكا اۋىلىنا كەلىن بولىپ تۇسكەنىنە شيرەك عاسىردان استام ۋاقىت وتكەن كاسىپكەر كەلىنشەك, قوعام بەلسەندىسى ەلميرا مىرزاگەلديەۆا وسىناۋ شوعىردان ويىپ ورىن العان.
ءتۇپتىڭ تۇبىندە تاعدىرىنىڭ تۇبەگەيلى وزگەرەتىنى, اۋىل ادامدارىمەن ەتەنە تىرلىك كەشەتىنى تارازدا تۋىپ-ءوسىپ, سونداعى №47 ورتا مەكتەپتى تامامداعان قالا قىزىنىڭ ويى تۇگىلى تۇسىنە دە كىرمەگەن. الايدا ول ءوزى كەلىن بولىپ تۇسكەن اۋلەتكە تەز ءسىڭىسىپ كەتتى. بۇگىندە قازاقى سالت-داستۇرگە ءبىر كىسىدەي جەتىك, اۋىل-ايماققا سىيلى كەلىن, ەكى بالانىڭ قامقور اناسى, تۋعان ەلىنىڭ ناعىز پاتريوتى, ىسكەر ايەل. اۋىلدا تىككەن تۋىن بيىكتە جەلبىرەتىپ كەلەدى. بۇل اۋىلدا تۋعانمەن, قالاعا كەتۋگە بۇيرەگى بۇرىپ تۇراتىن قايسىبىر قاراكوزدەرىمىز ءۇشىن ۇلگى-ونەگە ءارى ولاردىڭ نامىس-جىگەرىن جانيتىن ەرلىكپەن پارا-پار ءىس دەمەي كورىڭىز.
ونىڭ قازىر دە اۋىلدان ىرگەسىن قوزعالتقىسى جوق. «اۋىل – قازاقتىڭ التىن تامىرى عوي. ونىڭ گۇلدەنىپ, كوركەيۋىنە حال-قادەرىمىزشە ۇلەس قوسا بەرەتىن بولامىن», دەيدى ە.مىرزاگەلديەۆا اعىنان جارىلىپ. تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەلى بەرى ەلىمىزدە شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك ءىسىن دامىتۋعا ايرىقشا قولداۋ كورسەتىلىپ كەلەدى. مىنە, وسى مەملەكەتتىك قولداۋلاردىڭ باقۋاتتىلىققا باستايتىنىن جاقسى ۇعىنعان ەلميرا الەنقىزى بيزنەسىن 2000 جىلى كۇيەۋى عابيدەن ەكەۋى ءۇي اۋلاسىنا قازاقى ءۇي تىگىپ, قىمىزحانا اشۋدان باستاپتى. بۇلاردىڭ ادەمى باپتالعان بال قىمىزىنان كىمدەر ءدام تاتپادى دەسەڭىزشى! بيەنى ساۋىپ, قىمىزدى بابىنا كەلتىرەتىن دە ەلميرانىڭ ءوزى. بەرتىندە ول جەكەمەنشىك تاماقتاندىرۋ ورنىن اشتى. ە.مىرزاگەلديەۆانىڭ ۇلكەن جولدىڭ بويىندا ورنالاسقان «ديانا» ءدامحاناسى كەلۋشىلەرىنە ءمىنسىز قىزمەت كورسەتۋدە. مۇندا بەس-التى اۋىل ازاماتى جۇمىسپەن قامتىلىپ وتىر. كاسىپكەر كەلىنشەك اۋدان ورتالىعىنداعى ۇلكەن ءبىر مەيرامحانانىڭ اكىمشىسى قىزمەتىن قوسا اتقارادى.
ول اۋدان مەن وبلىس كولەمىندە وتكىزىلىپ جاتاتىن قوعامدىق جانە قايىرىمدىلىق ءىس-شارالاردىڭ بارلىعىنا دەرلىك بەلسەندى اتسالىسادى. سونداي-اق ءوزىنىڭ كاسىبي ءھام ساياسي ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگىن ۇدايى جەتىلدىرىپ وتىرۋدى دا استە ۇمىتپايدى. 2015 جىلى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە «جوعارى مەنەدجمەنتتىك باسشىلىق» باعدارلاماسى بويىنشا ءبىلىم الىپ, ەقىۇ-نىڭ سەمينار-ترەنينگىندە, كوماندا قۇرۋ جانە كوشباسشىلىق ەتۋ, «دامۋ-بيزنەس», «بيزنەس-كەڭەسشى», «بيزنەس-باستاۋ» باعدارلامالارى اياسىندا ارنايى كۋرستاردا بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرگەن.
بۇگىندە ءوڭىردى كوگالداندىرۋ جۇمىستارىنا, سونداي-اق «جاسىل ەكونوميكانىڭ» دامۋىنا وزىندىك ۇلەسىن قوسۋدا. 2015 جىلدان بەرى «اتامەكەن» ۇكپ جانىنداعى ىسكەر ايەلدەر كەڭەسى اۋداندىق فيليالىنىڭ توراعاسى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جانىنداعى انالار كەڭەسى باسقارماسىنىڭ, Nur وtاn پارتياسىنىڭ مۇشەسى, «اتامەكەن» ۇكپ كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ كوميسسياسى جۇمىس توبىنىڭ مۇشەسى رەتىندە اۋقىمدى جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋمەن كەلەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلدىڭ دامۋى مەن ەكونوميكاسىنداعى جاڭعىرۋلارعا, جالپى حالىقتىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا اتسالىسۋمەن قاتار, ەكونوميكالىق ەرىكتىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ اسا ماڭىزدى. بۇل – ادامداردىڭ تابىسى مەن تۇرمىس ساپاسىن كوتەرۋگە جانە جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ۇدەرىس. باقىتتى دا باقۋاتتى ايەل – تابىستى مەملەكەت اتانۋىمىزدىڭ دا كەپىلى.
2018 جىلى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسىنىڭ ەكىنشى كەزەڭى جۇزەگە اسىرىلعانى بەلگىلى. ساراپشىلار توبى اتاپ وتكەندەي, جوباعا قاتىسۋشىلار جەڭىمپاز اتانباسا دا, ءوز سالاسىنىڭ كاسىبي شەبەرى ءارى ەلىمىزدىڭ ايتۋلى ازاماتى بولىپ قالا بەرمەك. ەلميرا الەنقىزى – وسىناۋ جوباعا قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى. ول ءۇشىن وتكەن جىلدار وزگە دە جەتىستىكتەرىمەن ەستە قالدى. اتاپ ايتقاندا, استانادا وتكەن العاشقى اۋىل ايەلدەرىنىڭ فورۋمىندا ۇزدىك جەتەكشى رەتىندە «اتامەكەن» ۇكپ ىسكەر ايەلدەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ءلاززات رامازانوۆانىڭ قولىنان العىس حات العانى, ءسىرا, ەستەن كەتەر مە؟! وبلىس ورتالىعىندا العاش ۇيىمداستىرىلعان حالىقارالىق ايەلدەر كاسىپكەرلىگى فورۋمىنا قاتىسۋ مارتەبەسىنە دە يە بولدى. مۇنىڭ بارلىعى قاراپايىم عانا اۋىل ايەلىنىڭ زيالى قاۋىم وكىلى, بيزنەسۆۋمەن رەتىندە قالىپتاسىپ, ارىپتەستەرىن ناتيجەلى ەڭبەك پەن جاپپاي كاسىپكەرلىككە, بەرەكەلى ىسكە جۇمىلدىرۋ جولىندا جۇزەگە اسىرعان ىلكىمدى جۇمىستارىنىڭ جەمىسى ەكەنى انىق.
ە.مىرزاگەلديەۆا جەتەكشىلىك ەتەتىن اۋداندىق ىسكەر ايەلدەر كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى اۋداندا اشىلعان «دۋلات بابا» كەسەنەسى اۋماعىن اباتتاندىرۋ ماقساتىندا 50 ءتۇپ جەمىس اعاشىنىڭ كوشەتىن وتىرعىزدى. سونداي-اق رەسپۋبليكالىق «مەكتەپكە جول» اكتسياسى اياسىندا تۇرمىسى تومەن بىرقاتار وتباسى بالالارىنىڭ كەرەك-جاراعىن تۇگەندەپ, مەكتەپ فورماسىن الىپ بەرۋگە كومەك كورسەتكەن. «كاسىپكەرلىك نازىك جاندىلار ءۇشىن دە جات ەمەس. قازىردىڭ وزىندە اۋداندا وننان استام ىسكەر ايەل بار. ولار نەگىزىنەن ساۋدا, قوعامدىق تاماقتاندىرۋ, مەيرامحانا بيزنەسى, قىزمەت كورسەتۋ سالالارىندا جۇمىس ىستەيدى. ءبىز نەگىزىنەن اۋىل ايەلدەرىنىڭ جەكە كاسىبىن اشۋى ءۇشىن كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن وقىپ-ۇيرەنۋىنە ىقپال ەتەمىز. شەبەرلىك سىنىپتارىن دا ۇيىمداستىرامىز. ءبىر جىلدىڭ وزىندە «باستاۋ-بيزنەس» جوباسى بويىنشا ارنايى وقىعان 16 ايەل وزدەرىنىڭ بيزنەس-جوسپارىن ءساتتى قورعاپ, تيىسىنشە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الىپ, جەكە كاسىپ باستادى. الداعى ۋاقىتتا دا قاتارىمىز تولىعا بەرمەك», دەيدى ەلميرا.
جالپى, ءومىر, تىرشىلىك, كاسىپكەرلىك – انالارعا دا اۋىر مىندەتتەر جۇكتەۋدە. ە.مىرزاگەلديەۆا ءۇشىن دە تاعدىر سىناعى از بولماپتى. وسىدان ون جىلداي بۇرىن ويدا جوقتا وتاعاسىنان, ەسەيىپ قالعان تۇڭعىش ۇلىنان ايىرىلۋ وعان اۋىر سوققى بولىپ ءتيدى. جەكەمەنشىك يەلىكتەرىندەگى جيىرما بەس جىلقىنىڭ ءبىر كۇندە قولدى بولىپ كەتۋى دە قىمىزحانا بيزنەسىنە ەداۋىر شىعىن كەلتىردى. الايدا مۇنىڭ بارلىعى قايسار كەلىنشەكتى مويىتا المادى. وزىنە, ەڭبەگىنە سەنگەن ەڭبەكقور جان جاسىماي, قاسارىسا ىلگەرى ۇمتىلۋمەن كەلەدى. ۇلكەن اۋلەتتىڭ باس يەسى دە ءوزى. بۇگىندە ۇلى جالعاس الماتىدا, قىزى ديانا تارمۋ-دا بىلىمدەرىن جەتىلدىرۋدە. ديانا دا اناسى سەكىلدى قايسار, قيىندىققا شىدامدى, ماقساتكەر تۇلعا بولىپ قالىپتاسىپ, ءومىر مايدانىندا شار بولاتتاي شىڭدالۋدان ءوتۋدى ويلاعان بولار, اتالعان وقۋ ورنىنىڭ اسكەري كافەدراسىندا قوسىمشا وقۋدى تاڭداعان ەكەن. ەلميرا كۇنى ەرتەڭ ۇلى – اكە, قىزى – انا ورنىن باسىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى الەۋەتىن ارتتىرۋعا وزىندىك ۇلەستەرىن قوساتىنىنا نىق سەنىمدى.
بايماحانبەت احمەت,
جۋرناليست
جامبىل وبلىسى,
ت.رىسقۇلوۆ اۋدانى