شىعىستىڭ ۇلى ويشىلى ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ 1150 جىلدىعى يۋنەسكو-نىڭ اتاۋلى كۇندەر مەن وقيعالار كۇنتىزبەسىنە ەنگەن بولاتىن. وسىعان وراي 22 ءساۋىر كۇنى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحاناسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ءھام مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن, «الەمنىڭ ەكىنشى ۇستازى» ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ مەرەيتويىنا ارنالعان ء«ابۋ ناسىر ءال-فارابي مۇراسى جانە قازىرگى زامان» تاقىرىبىنداعى حالىقارالىق ونلاين كونفەرەنتسيا ءوتتى.
فارابي بابامىزدىڭ عىلىمي-شىعارماشىلىق مۇراسىنا جۇرتشىلىقتىڭ نازارىن اۋدارۋ ءھام تەڭىزدەي تەلەگەي ەڭبەكتەرىن زەرتتەۋ ماقساتىن دىتتەگەن كونفەرەنتسيا بارىسىندا ويشىلدىڭ تراكتاتتارى تالقىلانىپ, عىلىمي جۇمىستارىن زەرتتەۋ بويىنشا بىرىڭعاي دەرەكقور قۇرۋ جانە ونىڭ شىعارمالارىن ناسيحاتتاۋ ءسوز بولدى. ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحاناسىنىڭ باسشىسى ءۇمىتحان مۇڭالباەۆانىڭ مودەراتورلىعىمەن وتكەن شارادا عىلىمداعى كەلەلى ماسەلەلەر دە كوتەرىلدى.
ءال-ءفارابيدىڭ شىعىس اريستوتەليزمىنىڭ بەدەلدى وكىلى ەكەندىگىن ايتىپ وتكەن مودەراتور:
– ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحاناسى قورىندا ءال-فارابيدىڭ بىرنەشە كىتاپتارى بار. ماسەلەن, «ون تومدىق شىعارمالار جيناعى», «ادام جانە زامان», «قايىرىمدى قالا», «مۋزىكا تۋرالى ۇلكەن كىتاپ», «تاڭدامالى تراكتاتتارى» جانە ت.ب. كىتاپتاردى ەلەكتروندى تۇردە دە وقۋعا بولادى. سونداي-اق, مەرزىمدى باسىلىمداردا شىققان عالىمنىڭ ەڭبەكتەرى تۋرالى ماقالالار بار. بيىل كىتاپحانا ۇجىمى ء«ال-فارابي مۇراسى» اتتى اۋقىمدى كىتاپ كورمەسىن وتكىزگەن بولاتىن. كورمەدە قازاق جەرىندە دۇنيەگە كەلگەن ءال-ءفارابيدىڭ ءومىرى مەن قىزمەتىن جايىندا باياندايتىن 400-دەن استام كىتاپ, فوتوسۋرەتتەر, كارتالار مەن دايەكسوزدەر ۇسىنىلدى, – دەپ ءسوزىن جالعادى.
حالىقارالىق دەڭگەيدە وتكەن ونلاين كونفەرەنتسيادا ءسوز سويلەگەن امبروزيانە اكادەمياسىنىڭ پروفەسسورى, عىلىم دوكتورى ەدۋاردو كانەتتا (ميلان, يتاليا) ميلانداعى ىندەتتىڭ تارالۋىنا بايلانىستى توتەنشە جاعدايعا وكىنىش بىلدىرە وتىرىپ:
– قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ يتاليا مينيسترىمەن ميلاندا وتكەن كەزدەسۋىندە قۇراننىڭ تۇپنۇسقاسىن كورگەن ەدى. پاندەميا بىتكەن سوڭ ءال-ءفارابيدىڭ قولجازباسىن قازاقستانعا الىپ بارامىن دەپ ۋادە بەرەمىن. ەندى ورتا عاسىرداعى ۇلى مۇسىلمان مەديتسيناسى جونىندە ايتقىم كەلىپ وتىر, بۇل – مەنىڭ سوڭعى زەرتتەۋ جۇمىسىم. ءال-فارابيدىڭ ساياسات, فيلوسوفيا جانە تاعى باسقا سالالاردا ۇلى عالىم ەكەنى بارىمىزگە ايان, – دەپ ويىن تارقاتتى.
– ءال-ءفارابيدىڭ ەلدى باسقارۋدا باستى قاعيدا ەتىپ دەنساۋلىق پەن فيزيكالىق ساۋلىق دەپ ساناۋى بەكەر ەمەس. ويشىل گرەك ميفتەرىنىڭ اۋدارماسىنان جانە ۇستازدارىنان كوپتەگەن قۇندى دۇنيەلەردى ۇيرەنگەن. ۇستازدارى وعان تەك اريستوتەلدى بىلۋگە مۇمكىندىك بەرگەن جوق, ءتىپتى گالەن مەن گيپپوكراتتىڭ شىعارمالارىمەن دە تانىستى. سىزدەر ءفارابيدىڭ وتىراردان, ال اۆيتسەننانىڭ وزبەكستاننان ەكەنىن بىلەسىزدەر. بۇل عالىمدار جازىق دالانىڭ وسىمدىكتەرىنەن حاباردار بولعان سوڭ ءتۇرلى جاڭا ءشوپ-ءدارى ويلاپ تاپقان. كوپ مولشەردە دارىلەردى قابىلداۋ كەرى اسەر بەرەتىنىن دە بىلگەن. بەلگىلەرى ۇقساس بىرنەشە اۋرۋ ءتۇرىن اجىراتا بىلگەن, – دەدى يتاليالىق عالىم.
ء«ال-فارابي مۇراسى جانە اۋدارما ماسەلەسى» تاقىرىبىندا بايانداما جاساعان ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى شىعىستانۋ فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ىقتيار پالتورە:
– انىعىندا ءال-فارابي جايلى بارلىق جۇمىستار اراب تىلىندە ساقتالعان. سونىڭ ىشىندە نەگىزگى بوپ تابىلاتىن 6 دەرەككوز بار. بۇل كىتاپتاردا ۇلى ۇستازدىڭ ەڭبەكتەرى, تراكتاتتارى اتالىپ وتىلەدى. وسى جونىندە بارلىق ماعلۇماتتى ون تومدىق ء«ال-فارابي مۇراسى» كىتابىنان الا الاسىزدار. جانە مالىمەتتەردىڭ ەلەكتروندى نۇسقاسى دا بار. قازىرگى تاڭدا ءبىز قازاق, ورىس تىلىنە اۋدارىلماعان ەڭبەكتەرىن ءتارجىمالاپ جاتىرمىز», دەپ عالىم مۇرالارىنىڭ اۋدارما ماسەلەسىنە توقتالدى.
حالىقارالىق ونلاين كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا قازاقستان, قىرعىزستان, تاجىكستان, تۇركيا, يتاليا, سيريا جانە تاعى باسقا ەلدەردەن عالىمدار قاتىستى. شارا سوڭىندا ء«ال-فارابي الەمدى بىرىكتىرەدى» اتتى بىرىڭعاي ەلەكتروندى بازا مالىمەتتەرىن قۇرۋ جانە ء«ابۋ ناسىر ءال-فارابي مۇراسى جانە قازىرگى زامان», «Abu Nasr al-Farabi's legacy and modernity» اتتى عىلىمي جيناق شىعارۋ جوسپارعا الىندى.