دەنساۋلىقتى بىلاي قويعاندا, ءدال وسى كۇندەرى ىندەت وزىمەن ىلەستىرىپ اكەلگەن جاپسارلاس ماسەلەلەر جەتكىلىكتى-اق. جاھاندى ۋىسىنان قاشان شىعاراتىنى بەلگىسىز «جەندەت ۆيرۋس» جەڭىلگەنشە, ونىمەن بايلانىستى جاعىمسىز جايتتار, جالعان اقپاراتتار, تاپتاۋرىن تۇسىنىكتەر تولاستاماق ەمەس.
بۇكىل الەم ەسىگىن قىمتاپ وتىرعان كۇندەردە داۋرەنى ءجۇرىپ تۇرعان تاۋاردىڭ ءبىرى الكوگولدىك ىشىمدىكتەر ەكەنىن جاسىرۋدىڭ قاجەتى جوق. ەشقانداي الكوگول دەرتكە داۋا, ىندەتكە توسقاۋىل بولا المايتىنىن ىشكى تۇيسىكپەن تۇسىنسەك تە, ادامداردىڭ ءوزىن ءوزى الداۋى بار. كەسەلدەن قورعاماق تۇگىلى, كارانتين كۇندەرىندە وتباسىنداعى نەبىر كيكىلجىڭ, ۇرىس-كەرىسكە سەبەپ بولىپ وتىرعان دا وسى شايتاننىڭ سۋى ەكەنىن ايتۋ ءلازىم.
ەگەر اراق-شاراپ ىندەتتىڭ تارالۋى مەن جۇقتىرۋىنان قورعايتىن بولسا, ەلىمىزدەگى قۇرامىندا بىرنەشە ءىرى الكوگولدى جانە الكوگولسىز سۋسىندار شىعاراتىن زاۋىتتارى بار قازاقستانداعى AsiaWaters وندىرىستىك جانە ساۋدا كومپانياسى انتيسەپتيك شىعارۋعا كوشپەگەن بولار ەدى. ويتكەنى, قازىرگى پاندەميا جاعدايىندا ەڭ باستى قورعانىس قۇرالدارىنىڭ ءبىرى – انتيسەپتيك.
سول سياقتى, قازىرگىدەي كۇردەلى كۇندەردە قازاقستاننىڭ سىرا قايناتاتىن جەتەكشى كومپانياسى – «Efes Kazakhstan» دا ادامگەرشىلىك قاعيداتتارىنا سۇيەنىپ, كومەككە مۇقتاج جاندارعا قولۇشىن سوزا وتىرىپ, «پينتا» مەيرامحانالار جەلىسىمەن سەرىكتەستىك قۇرىپ, الماتى قالاسىنىڭ ي.س.جاكەنوۆا اتىنداعى قالالىق كلينيكالىق جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسىنىڭ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن كۇندەلىكتى ىستىق تاماقپەن قامتاماسىز ەتىپ ءجۇر.
قىسقاسى, ىشىمدىك پەن ىندەتتىڭ قاتىسىنا كەلەتىن بولساق, مەديتسينا ماماندارىنىڭ دا بۇل ماسەلەدە ءوز ۋاجدەرى بار. ادام اعزاسىنا الكوگولدىك ىشىمدىكتەردىڭ كەلتىرەتىن زيانى تۋرالى تاقىرىپ ءار كەزدە, اسىرەسە بۇكىل الەم COVID-19 پاندەمياسىنان زارداپ شەگىپ وتىرعان قازىرگى ۋاقىتتا دا وزەكتىلىگىن جويماق ەمەس.
ادامداردىڭ جەكەلەگەن توپتارى اراسىندا سپيرت پەن الكوگولدى ونىمدەر كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى سەكىلدى ادام ومىرىنە قاۋىپتى اۋرۋدان ساقتاي الادى دەگەن تەرىس پىكىر قالىپتاسقان. بۇل تۇسىنىكتەر ينفەكتسيا كەزىندە قولدى, قولمەن ۇستالاتىن زاتتاردى سپيرت ەرىتىندىسىمەن نەمەسە قۇرامىندا ءسپيرتى بار مايلىقتارمەن تازالاۋ قاجەتتىگى تۋرالى نۇسقاۋلارعا سۇيەنە وتىرىپ, الكوگول ىشىمدىكتەرىن قابىلداعان دا دۇرىس دەگەن ويعا نەگىزدەلگەن بولسا كەرەك.
ال الماتىداعى كارديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ كۇندىزگى ستاتسيونار مەڭگەرۋشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى, تەراپەۆت دارىگەر گاۋھار قوجاكەەۆانىڭ ايتۋىنشا, وسى ينفەكتسيانى ەمدەۋدە الكوگولدىڭ تيىمدىلىگى تۋرالى پىكىر قاتە. ءسپيرتتى ەرىتىندىلەر مەن قۇرامىندا ءسپيرتى بار مايلىقتار, سپيرتتىك سۇيىقتىقتار مەن مايلاردىڭ جاقسى ەرىتكىشتىك قاسيەتىنىڭ بولۋى زاتتاردى تازالاۋدا اسەرى جوعارى. ونى پايدالانۋ قورعانۋدىڭ باسقا شارالارىنا قاراعاندا تيىمدىرەك. ءسپيرتتىڭ كومەگىمەن قولمەن لاستانعان, ياعني تەرىدەن بولىنەتىن, قۇرامىندا مايى بار زاتتار جاقسى تازالانادى. ال مايلار – ميكروورگانيزمدەردىڭ كوبەيۋىنە قولايلى ورتا. سوندىقتان دا تەرىدەن بولىنەتىن مايلار سپيرتتە تەز ەريتىندىكتەن, ءتۇرلى مەديتسينالىق ارەكەت كەزىندە تەرىنى سپيرتتەلگەن مايلىقتارمەن زالالسىزداندىرىلادى. بۇگىندە قاۋىپتى ينفەكتسيانى جۇقتىرۋدان ۇرەيلەنگەن حالىقتىڭ ءبىر بولىگى الكوگول ونىمدەرىن ساتىپ الۋعا كوشكەن.
«حالىق ەمى» دەپ اتالاتىن ادىستە كوبىنە ازداعان سپيرت قولدانىلادى. بۇل ادىستەر, ادەتتە, بىرنەشە قۇرامنان تۇرادى. بىراق الكوگولدى ىشىمدىكتەر ادامدى كوروناروۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ تارالۋى مەن جۇعۋىنان ساقتاي المايدى. ماماندار ءسپيرتتىڭ قۇرامىنىڭ جوعارى بولۋى كەيبىر ۆيرۋستاردى جويا الاتىندىعىن جوققا شىعارمايدى. الايدا, بۇل ىشىمدىككە قۇمارلىقتى تۋدىرا وتىرىپ, ادام دەنساۋلىعىنا قاۋىپتى بولاتىندىعىن ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك. وسىنىڭ سالدارىنان ءتىپتى كىسى ولىمىنە دۋشار ەتىپ جاتقان جاعدايلار دا جەتكىلىكتى.
كوروناۆيرۋس سيمپتومدارى اعزانىڭ قاتتى ۋلانۋىنا اكەلسە, ىشىمدىكتى پايدالانۋ وسى ۇدەرىستى ۋشىقتىرا تۇسەدى جانە اعزانىڭ ساۋىعىپ كەتۋىنە كەرى اسەرىن بەرەدى. الكوگولدىڭ جارتىسى وكپە ارقىلى شىعارىلاتىندىقتان, كەز كەلگەن ينفەكتسيادا, ونىڭ ىشىندە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىندا ونىمەن قوسا شىلىم شەگىلەتىن بولسا, بۇل – اسا قاۋىپتى, دەيدى دارىگەرلەر. ونىڭ ۇستىنە الكوگولدى ارتىق پايدالانۋ جۇرەككە سالماق سالادى: بۇل ادام دەنساۋلىعى ءۇشىن, ونىڭ ىشىندە جۇرەكتىڭ توقتاپ قالۋىنا اكەلىپ سوقتىراتىن قاۋىپتى فاكتور ەكەندىگى الميساقتان دالەلدەنگەن. سونىمەن قاتار الكوگول باكتەريالار مەن ۆيرۋستاردىڭ تارالۋىنا قولايلى ورتا قالىپتاستىرىپ قانا قويماي, اعزانىڭ ءتۇرلى اۋرۋلارعا قارسىلاسۋىن ازايتا وتىرىپ, يممۋنيتەتتى السىرەتەدى ەكەن.