ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ عىلىم جولىندا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن مامانداردى مەرەكەسىمەن قۇتتىقتادى.
«قۇرمەتتى دوستار!بۇگىن - عىلىم كۇنى! بۇل سالادا 22 000-نان استام مامان جۇمىس ىستەيدى. عىلىمسىز, جاڭا تەحنولوگيالار مەن ءبىلىمدى ەنگىزبەستەن ەكونوميكادا دا, الەۋمەتتىك سالادا دا تابىسقا جەتۋ مۇمكىن ەمەس, سوندىقتان عىلىمنىڭ دامۋىنا ءوز ءومىرىن ارناعان جانە بارلىق كۇش-جىگەرىن جۇمسايتىن ادامداردى باعالاۋىمىز قاجەت.
كوروناۆيرۋس پاندەمياسى بۇكىل الەمدە عالىمداردىڭ ءرولى قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن كورسەتتى. ءبىزدىڭ عالىمدارىمىز, اتاپ ايتقاندا قر بعم ۇلتتىق بيوتەحنولوگيا ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرى شتامنىڭ ءوزى بولماستان, نەبارى 6 كۇن ارالىعىندا كوروناۆيرۋستى انىقتاۋعا ارنالعان بىرەگەي تەست-جۇيە ازىرلەدى.
ءبىزدىڭ پتر-جۇيە جوعارى دالدىككە يە جانە ونىڭ ۇستىنە ۋحاندا تابىلعان كوروناۆيرۋستى عانا ەمەس, SARS-CoV-2 سەكىلدى باسقا كوروناۆيرۋستىق شتامداردى دا انىقتاۋعا قابىلەتتى.قازىر بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى جونىندەگى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى مەن ۇلتتىق بيوتەحنولوگيا ورتالىعىنىڭ عالىمدارى COVID-19 كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسياعا قارسى ۆاكتسينا ازىرلەۋگە كىرىستى.
قازاقستان عىلىمى زور الەۋەتكە يە. عالىمداردىڭ ەڭبەكتەرى الەمنىڭ جەتەكشى عىلىمي جۋرنالدارىندا ءجيى جاريالانادى. 2011 جىلمەن سالىستىرعاندا “Scopus” دەرەكتەر بازاسىندا قازاقستاندىق عالىمداردىڭ جاريالانىمدارىنىڭ جالپى سانى 34,5 ەسەگە, “Web of Science” دەرەكتەر بازاسىندا - 59 ەسەگە ءوستى. سوڭعى بەس جىل ىشىندە وتاندىق عالىمداردىڭ ءاربىر بەسىنشى جاريالانىمى الەمنىڭ عىلىمي جۋرنالدارىنىڭ توپ-25%-ىنا ەندى.بۇل رەتتە سوڭعى جىلدارى عىلىمي جاريالانىمدار اۆتورلارىنىڭ سانى 3 ەسەگە ءوستى.
دەگەنمەن, عىلىمدى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن ەلەۋلى وزگەرىستەر, باسقارۋ جۇيەسى مەن قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ تالاپ ەتىلەدى. وسىعان بايلانىستى مەملەكەت باسشىسى ق. توقاەۆ ۇكىمەتكە قارجىلاندىرۋدى ايتارلىقتاي ۇلعايتۋدى تاپسىردى, بۇل رەتتە جۇيەنى ساپالى وزگەرتۋ بويىنشا تۇبەگەيلى شارالار قابىلدانىپ جاتىر.
بىرىنشىدەن, بيىل العاش رەت عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاڭارتۋعا قاراجات ءبولىندى. كەلەسى جىلى ءبىز عىلىمي ۇيىمداردىڭ جابدىقتارى مەن زەرتحانالارىن بەلسەندى تۇردە جاڭارتامىز.
ەكىنشىدەن, عىلىمي باعدارلامالاردى گرانتتىق جانە باعدارلامالىق-ماقساتتى قارجىلاندىرۋعا ارنالعان بايقاۋلار ەندى ءۇش جىلدا ءبىر رەت ەمەس, جاس عالىمدار اراسىنداعى بايقاۋلار سەكىلدى جىل سايىن وتكىزىلەدى.
ۇشىنشىدەن, قارجىنى ءبولۋ بويىنشا اشىقتىقتى ارتتىرۋ بويىنشا جۇمىس باستالدى. ءوتىنىم ساپاسىنا تالاپتار دا قاتاڭدايتىن بولادى.
تورتىنشىدەن, مينيسترلىك جوعارى وقۋ ورىندارى مەن اكادەميالىق عىلىمنىڭ ينتەگراتسياسىن جانداندىرماق. ءبىز كونكۋرستىق نەگىزدە «اكادەميالىق باسىمدىلىق ورتالىقتارى» قۇرىلاتىن ۇزدىك 10 وقۋ ورنىن ىرىكتەۋدى شەشتىك.
بەسىنشىدەن, عىلىمدى قارجىلاندىرۋ كولەمى 2020-2022 جىلدارعا ەكى ەسە ۇلعايدى. 2025 جىلعا قاراي ول جالپى ىشكى ءونىمنىڭ 1% قۇرايدى.
ءبىز سونداي-اق عالىمدارعا الەمدىك عىلىمي ورتالىقتارىندا زەرتتەۋ تاعىلىمداماسىنان ءوتۋ ءۇشىن ارنايى گرانتتار ءبولۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
قازىردىڭ وزىندە ءتىل ءبىلىمى, تاريح, فيلوسوفيا, ادەبيەت جانە ت.ب. سالادا ىرگەلى زەرتتەۋلەرمەن اينالىساتىن ءىرى ينستيتۋتتاردىڭ عىلىمي جوبالارىن تۇراقتى قارجىلاندىرۋعا كوشىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ولار گرانتتار الۋعا تاۋەلدى بولماي, تۇراقتى زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋى ءتيىس.
ءداستۇرلى گرانتتاردان باسقا گرانتتاردىڭ جاڭا تۇرلەرى ەنگىزىلۋدە: شاعىن, جەدەل گرانتتار مەن ۇجىمعا ارنالعان گرانتتار.
باعدارلامالىق-نىسانالى قارجىلاندىرۋ ناقتى عىلىمي-تەحنيكالىق مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن عانا بولىنەدى.
ۇعك قىزمەتىنىڭ اشىقتىعى ارتادى. ەگەر بۇرىن قارجىلاندىرۋ تۋرالى شەشىمدەر جاسىرىن داۋىس بەرۋ ارقىلى قابىلدانسا, ەندى اشىق داۋىس بەرۋ جانە ۇپاي قويۋ ارقىلى جۇزەگە اسادى, وتىرىستاردىڭ ونلاين ترانسلياتسياسى قامتاماسىز ەتىلدى. بىراق بۇل جەتكىلىكتى ەمەس ەكەنىن كورىپ وتىرمىز, سوندىقتان بۇل سالادا ءارى قاراي دا جۇمىس جۇرگىزىلەدى.
سونداي-اق عىلىمدى تسيفرلاندىرۋ جانە عالىمدار ءۇشىن ەسەپ بەرۋدى قىسقارتۋ بويىنشا شارالار قابىلدانۋدا. قارجىلاندىرۋدى الۋ ءۇشىن ءوتىنىم بەرۋ, ارالىق جانە قورىتىندى ەسەپتەردى تاپسىرۋ تولىعىمەن ساندىق فورماتقا اۋىستىرىلادى. قازاقستان عىلىمىن باسقارۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسى (قعببج), عالىمدار بازاسى عىلىمي دايەكسوزدەۋدىڭ قازاقستاندىق يندەكسى ازىرلەنۋدە. ءاربىر قازاقستاندىق عالىم قعببج-داعى جاريالانىم ءتىزىمى, حيرشا يندەكسى, ىسكە اسىرىلىپ جاتقان جوبالار جانە ت.ب. مالىمەتتەر كورسەتىلگەن پروفايلعا يە بولادى.
گرانتتىڭ نەمەسە باعدارلامانىڭ ماقساتىن, قارجىلاندىرۋ كولەمىن, ناتيجەلەرىن, باستاپقى ءوتىنىم مەن ەسەپتەرگە وزگەرىستەر ەنگىزۋدىڭ بارلىق كەزەڭدەرىن كورسەتە وتىرىپ, مەملەكەت قارجىلاندىرعان بارلىق جوبالاردىڭ اشىق بازاسى دا ازىرلەنەدى.
وسىلايشا, ءبىز عىلىمعا بولىنەتىن بارلىق قاراجاتتىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋدى كوزدەيمىز. بۇدان باسقا, اتالمىش بازالار ءتيىمدى باسقارۋ شەشىمدەرىن قابىلداۋ ءۇشىن قازاقستاندىق عىلىمنىڭ دامۋ جاعدايى, ۇردىستەرى مەن پروبلەمالارى تۋرالى وبەكتيۆتى اقپارات جيناۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
قۇرمەتتى عالىمدار! قىمباتتى ارىپتەستەر!سىزدەر ەلىمىزدىڭ تىرەگى جانە ءبىزدىڭ ماقتانىشىمىزسىزدار. سىزدەر - قازاقستاندى جاڭاشىلدىققا باستايتىن جانە تىڭ سەرپىلىستەرگە جەتەلەيتىن الدىڭعى قاتارلى قاۋىمنىڭ وكىلىسىزدەر. جۇمىستارىڭىزعا تابىس, بىرەگەي يدەيالار مەن زور دەنساۋلىق تىلەيمىن! مەرەكەلەرىڭىزبەن, ارداقتى اعايىن!» - دەپ جازدى مينيستر Facebook پاراشاسىندا.