قازاقستاندا COVID-19 كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسياسىنىڭ بار-جوعىن ەكسپرەسس-تەستىلەرمەن تەكسەرۋ ماقساتىندا پاتسيەنتتەردەن ساۋالناما الۋ جۇرگىزىلەدى. تەست وتكىزۋ ءراسىمىن وڭايلاتۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دسم رەسپۋبليكالىق ەلەكتروندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعىنىڭ سايتىندا پاتسيەنت دەرەكتەرى ەنگىزىلەتىن ساۋالناما ۇلگىسى جاسالدى. ەپيدەميولوگيالىق ىرىكتەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا ءبىرىنشى كەزەكتە تەست تەكسەرۋىنەن وتەتىن ازاماتتاردىڭ ساناتتارى بەلگىلەنەدى. بۇل تۋرالى دسم ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
سونىمەن, العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ تەكسەرۋدەن COVID-19 كۇمانى تۋىندايتىن پاتسيەنتتەرمەن تىكەلەي جۇمىس ىستەيتىن جەدەل جاردەم, ەمحانالار, ستاتسيونارلارلىڭ مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرى; كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋ ءىس-شارالارىنا قاتىساتىن باسقا ورگانداردىڭ قىزمەتكەرلەرى (ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جانە قورعانىس مينيسترلىگى), سونىمەن قاتار قاۋىپ توپتارىنىڭ پاتسيەنتتەرى: سوزىلمالى, جۇرەك-قانتامىر, تىنىس الۋ جۇيەلەرىنىڭ اۋرۋلارى بار تۇلعالار جانە ەگدە جاستاعى ازاماتتار وتكىزىلەدى.
COVID-19 انىقتالاتىن ەكسپرەسس-تەست وتكىزۋگە ستاتسيونارلىق كارانتيننەن شىعۋ الدىنداعى پاتسيەنتتەر, تەمپەراتۋرا, جوتەل, بۇلشىقەتتەردىڭ اۋىرۋى سياقتى ەپيدەميولوگيالاق كورسەتىلىمدەرى بار تۇلعالار, سونىمەن قاتار رەسپۋبليكامەن شەكارالاس اۋماقتاردان قازاقستانعا ساپارلاپ كەلەتىن ازاماتتار قامتىلادى.
جالپى, نۇر-سۇلتان جانە الماتى قالالارىندا 260 000 ادامعا دەيىن ەكسپرەسس-تەست تەكسەرۋىنەن وتە الادى.
COVID-19 كوروناۆيرۋسىنا تەستىلەۋ قاتاڭ تۇردە بەلگىلەنگەن بيوماتەريال جيناۋ بولىمشەلەرىندە ساۋالنامالاردى ىرىكتەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا وتكىزىلەتىن بولادى, وندا باسقا تالداۋلار قابىلدانبايدى.
سايتتا ىرىكتەۋدەن وتكەن پاتسيەنتتەر شۋلى داۋدى بولدىرماۋ ءۇشىن ەكسپرەسس-تەست تەكسەرۋىنەن وتۋگە قاتاڭ تۇردە كورسەتىلگەن ۋاقىتتا شاقىرىلادى جانە ءوز كەزەكتەرىن كوشەدە قان تاپسىرۋ بولىمشەلەرىنىڭ الدىندا ءوزارا 1,5-2 مەتر اراقاشىقتىق قاداعالاۋمەن كۇتىپ تۇرادى, ال ورىنجايعا ءبىر-بىردەن شاقىرىلادى. كىرەتىن جانە شىعاتىن پاتسيەنتتەر لەگى ەكى جاققا بولىنەدى. تەست تەكسەرۋىنەن ءوتۋدىڭ مىندەتتى شارتى – پاتسيەنت بەتپەردە تاعىپ الۋ كەرەك.
قان الۋدى جەدەل جاردەم بريگادالارى (شۇعىل شاقىرتۋلار), زەرتحانالىق قىزمەتتەردىڭ ءموبيلدى بريگادالارى, ارنايى جاساقتالعان بولىمشەلەردە (تەك شاقىرۋ بويىنشا), اۆتووتكەلدەردە (قر اۋماعىنا ساپارلاپ كەلەتىن ازاماتتار ءۇشىن), سونداي-اق ستاتسيونارلاردا (تەك مەديتسينالىق كورسەتىلىمدەر بويىنشا) جۇزەگە اسىرادى.
وسى جوبانىڭ شەڭبەرىندە پايدالانىلاتىن تەستىلەردىڭ ساپاسى جانە تيىمدىلىگى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ زەرتحانالارىندا الدىن الا ۆاليداتسيادان وتكىزىلەتىنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك.
ەكسپرەسس-تەستىنىڭ ءوزى بىرنەشە رەاگەنت جاعىندىسىمەن كىرىكتىرىلگەن تەست-جولاعى بار ءبىر رەتتىك پلاستيك قۇرىلعىدان تۇرادى. تەستىلەۋ ءۇشىن كۇردەلى قۇرىلعى قاجەت ەمەس. تالداۋعا قان ساۋساقتان الىنادى, بارلىق پايدالانىلاتىن اسپاپتار ستەريلدى جانە ءبىر رەتتىك. وسىنداي تەستىلەۋ قورىتىندىسىن 15 مينۋت ىشىندە الۋعا بولادى.
ەكسپرەسس-تەست ارقىلى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا دياگنوز قويىلمايتىنىن اتاپ ءوتۋ ماڭىزدى, ويتكەنى ول اعزاداعى ۆيرۋستى انىقتامايدى, تەك قانا ۆيرۋسقا دەگەن يممۋندىق جۇيەنىڭ رەاكتسياسىن باعالايدى.
تەست قاعيداتى قاندا SARS-CoV-2 كوروناۆيرۋسىنا (COVID-19) IgG/IgM كلاستارى انتيدەنەلەرىن انىقتاۋعا نەگىزدەلگەن. ينفەكتسيا جۇقتىرعان 7-10 كۇننەن سوڭ ءبىرىنشى بولىپ IgM كلاستى انتيدەنەلەر وندىرىلەدى. ولار اۋرۋدىڭ جەدەل ساتىدا ەكەنىن ايعاقتايدى. ارىقاراي, ينفەكتسيا جۇقتىرۋدان كەيىن 2-3 اپتا وتكەندە جۇقتىرىلعان ينفەكتسيانى جانە يممۋندىق جاۋاپ قالىپتاسۋىن بىلدىرەتىن IgG كلاستى انتيدەنەلەر وندىرىلەدى.
سونىمەن بىرگە, ەگەر ادامدا IgM كلاسىنىڭ وڭ ناتيجەلى انتيدەنەلەرى (نەمەسە IgM جانە IgG وڭ ناتيجەلى انتيدەنەلەرىنىڭ ەكى كلاسى دا) تابىلسا, وندا ينفەكتسيا 7-14 كۇنگە جۋىق ۋاقىت بۇرىن جۇقتىرىلعان. بۇل جاعدايدا, تەست-تەكسەرىلۋشى بەتپەردە تاعىپ, ءوز الدىنا وقشاۋلانۋ جانە اۋرۋحاناعا جاتۋ ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن جەدەل جاردەم شاقىرتۋ كەرەك.
ەگەر IgG كلاستى انتيدەنەلەر وڭ ناتيجەلى بولسا – بۇل وسى ادامنىڭ كوروناۆيرۋسپەن جاناسۋى بولعانىن نەمەسە يممۋندىق جاۋاپتىڭ قالىپتاسۋىمەن وسى ينفەكتسيانى وتكەرگەنىن كورسەتەدى.
وكىنىشكە وراي, تۇراقتى يممۋنيتەت قالىپتاسا ما الدە جوق پا جانە ۆيرۋستىڭ تاسىمالدانۋى قانشالىقتى ۇزاققا سوزىلادى, وسىلار جونىندە قازىرگى ۋاقىتتا ناقتى دەرەكتەر جوق, سوندىقتان وسىنداي قورىتىندىنى العاندا ەپيدەمياعا قارسى شارالاردى قاداعالاۋ جالعاسىپ, اڭقادان الىنعان جاعىندىنىڭ پتر (پوليمەرازالىق تىزبەكتى رەاكتسيا) تالداۋى تاپسىرىلۋ كەرەك.
تەرىس تەست ناتيجەسىن الۋ ينفەكتسيانىڭ جوق ەكەنىن نەمەسە ينفەكتسيا جۇقتىرۋدىڭ تاياۋدا بولىپ, ال انتيدەنەلەردىڭ ءالى ءتۇزىلىپ ۇلگەرمەگەنىن ايعاقتاي الادى. ۆيرۋستىڭ وسىلاي تاسىمالدانۋى قورشاعان قاۋىمعا قاۋىپتى بولۋى مۇمكىن, سوندىقتان ەگەر ءسىز كارانتيندە بولساڭىز, وقشاۋلانۋ تارتىبىندە قالا بەرۋ جانە بارلىق الدىن الۋ شارالارىن قاداعالاۋ كەرەك. كارانتين اياقتالعاندا ينفەكتسيا جۇقتىرىلعانىن تۇپكىلىكتى جوققا شىعارۋ ءۇشىن قايتادان تەست تەكسەرۋىنەن ءوتۋ قاجەت.
ەكسپرەسس-تەستىلەر سەنىمدىلىگىنىڭ 90%-دان اسپايتىنىن اتاپ وتەمىز, سوندىقتان جاعدايلاردىڭ 10%-نا دەيىن ءارى جالعان-وڭ, ءارى جالعان-تەرىس ناتيجە بەرۋى مۇمكىن. دياگنوزدىڭ نەگىزگى راستالۋ ءادىسى بۇرىنعىشا كوروناۆيرۋس رنق انىقتالاتىن اڭقادان الىنعان جاعىندىنىڭ پتر-تالداۋى بولىپ تابىلادى.
جوبا «Cابي» قايىرىمدىلىق قورى مەن بولات وتەمۇراتوۆ قورىنىڭ قارجىلىق قولداۋىمەن ىسكە اسىرىلىلادى جانە مەملەكەتتىك مەكەمەلەر بازاسىندا دا, «وليمپ» كلينيكالىق-دياگنوستيكالىق زەرتحانالار بازاسىندا دا جۇزەگە اساتىن بولادى.