روبوت ادامدى ەڭبەك نارىعىنان ىعىستىرۋى مۇمكىن

الداعى 20 جىلدان كەيىن قولدانىستاعى بىرقاتار ماماندىق جويىلۋى ىقتيمال. وسى ورايدا ادامزاتقا ويلاۋ قابىلەتى مەن جىلدامدىققا, سونداي-اق جاۋاپكەرشىلىك تالاپتارىنا ساي كەلەتىن روبوتتارمەن باسەكەلەسۋگە تۋرا كەلەدى.

داۆوستاعى دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمدا الەم عالىمدارى «بولاشاق ماماندىقتار» تۋراسىندا سان الۋان باياندامالار كەلتىردى. سوعان سايكەس ادام بالاسىنىڭ ەڭ تانىمال داعدىلارىنا – قيىن ساتتەردە جىلدام شەشىم قابىلداۋ, ادامدارمەن تەز ءتىل تابىسۋ, ءار ىسكە باعا بەرۋ, سىني ويلاۋ, سونداي-اق توپپەن جۇمىس ىستەۋ جانە كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋ قابىلەتى جاتادى. بۇلار كوگنيتيۆتى يكەمدىلىك.

سول سەبەپتى عالىمدار وسى قاسيەتتەردى دامىتا ءتۇسۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدى.

– البەتتە, اسا سۇرانىستاعى ماماندىقتاردى ءجۇز پايىز بولجاۋ قيىن. دەسەك تە بيوفارماكولوگتار, روبوت ديزاينەرلەرى, ۇشقىشسىز جۇرەتىن كولىك وپەراتورلارى, كليماتولوگتار, اگروپونيالىق فەرمەرلەر, IT-مەديتسينا, Iت-گەنەتيكتەر, ە-جۋرناليستيكا, مولەكۋلالىق ديەتولوگتار, ۋاقىت بروكەرلەرى (ۇيىم جانە قالالىق), قالالىق كيبەراناليتيكتەر, جاندى جۇيەلەردىڭ ەكولوگتارى مەن ساۋلەتشىلەرى (گەنەتيكالىق تۇرلەندىرىلگەن ورگانيزمدەردىڭ قاتىسۋىمەن جابىق تسيكل تەحنولوگيالارى) سىندى كاسىپ يەلەرى سۇرانىستا بولادى دەگەن بولجام بار, –دەيدى سەمەيدەگى شاكارىم اتىنداعى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشىسى ايگۇل شايحانوۆا.

مəسەلەن, Iت-گەنەتيككە توقتالساق, ول بەرىلگەن پارامەترلەر بويىنشا گەنومدى باعدارلامالاۋمەن اينالىساتىن مامان. سوڭعى ون جىلدىقتا مەديتسينادا قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان سالانىڭ ءبىرى – گەندىك تەراپيا. سول بويىنشا سىرقاتپەن كۇرەستە ادامنىڭ گەنەتيكالىق اپپاراتىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلەدى. بۇل ءادىس نەگىزىنەن جانۋارلارعا سىنالسا دا, ادامدار ءۇشىن اكەلەتىن پايداسى زور بولاتىنى داۋسىز دەپ ايتادى ماماندار.

– 2014 جىلى بريتانيادا حورودەرميامەن اۋىراتىن التى ناۋقاس وسىنداي جولمەن ەمدەلگەن. ناتيجەسىندە گەندىك تەراپيانىڭ قورىتىندىسى جاقساردى دەپ حابارلاندى. بىراق بۇل تەك ءبىرىنشى عانا قادام. كەلەسى قادام – گەنومدى موديفيكاتسيالاۋ. بۇل تاجىريبە مايمىلدارعا قولدانىلىپ, ەكى گەننىڭ ماقساتتى وزگەرىسى بار ەكەندىگى بايقالدى, - دەدى ا.شايحانوۆا.

تاپتىرماس ماماندىقتىڭ تاعى ءبىرى ە-جۋرناليستيكا. بۇل ەڭ قاجەتتى, ەلدى ەلەڭ ەتكىزەتىن ماتەريالداردى ازىرلەپ بەرۋدىڭ قالىپتاسقان داعدىلى جولى. قازىرگى رەيتينگ بويىنشا ينتەرنەت جۋرناليستيكا تەلەۆيزيادان كەيىن ەكىنشى ورىندا. الايدا جۋرناليستيكانىڭ بۇل ءتۇرىنىڭ زياندى جاعى بار ەكەنى دە ەسكەرتىلدى. ويتكەنى, قوعامعا ىشتەي ىرىتكى سالىپ, ءتۇرلى ءدىني اعىمدار مەن تەرروريستىك توپتاردى ۋشىقتىرۋعا ىقپالى ءتيىپ وتىرعانى دا باسا ايتىلدى. سوندىقتان مامان دايىنداعاندا وسى جاعىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولۋ كەرەك دەيدى ساراپشىلار.

بۇدان باسقا عالىمدار جاساندى ينتەللەكت جانە مەحاترونيكامەن بايلانىستى ماماندىقتارعا سۇرانىس ارتا تۇسەدى دەپ توپشىلاپ وتىر. تۇيىندەي كەلگەندە, كەلەشەكتەگى ەڭبەك نارىعى روبوتتەحنيكاسى جانە جاساندى ينتەللەكتپەن تىعىز بايلانىستى ەكەنىن وسىدان بايقاۋ قيىن ەمەس.