انكارادا ماعجان جۇماباەۆتىڭ شىعارمالارى تانىستىرىلدى

قازاقcتاننىڭ تابيعي كوركەمدىگىن سۋرەتتەيتىن كورمەمەن باستالعان اتالمىش شاراعا قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىسى ابزال ساپاربەك ۇلى, تۇۇم ءماجىلىس دەپۋتاتى, بۇرىنعى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى يىلدىرىم تۋعرۋل تۇركەش, كەچيورەن مۋنيتسيپاليتەتىنىڭ مەرى تۋرگۋت التىنوك, احمەت ياسساۋي اتىنداعى قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتى وكىلەتتى كەڭەسىنىڭ توراعاسى پروف. مۋسا يىلدىز, ەكوەۋرازيا توراعاسى حيكمەت ەرەن, ەۋرازيا جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى دوتس. ياكۋپ ومەروعلۋ جانە اقىن-جازۋشى الي اكباش, انكارا حادجى بايرام ءۋالي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشىسى پروف. حۋليا حاساپوعلۋ چەنگەل, عالىمدار مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى, كاسىپكەرلەر,تۇركيادا ءبىلىم الىپ جاتقان قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر مەن باق وكىلدەرى قاتىستى.

ءىس-شارا ەكوەۋرازيا قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى حيكمەت ەرەننىڭ العى سوزىمەن اشىلدى. حيكمەت ەرەن ماعجاننىڭ شىعارمالارىنداعى ويلاردىڭ ماڭىزدىلىعىن جانە قازىرگى تاڭداعى دا وزەكتىلىگىن اتاپ ءوتتى. ءوز سوزىندە, الاش قوزعالىسىنىڭ قايراتكەرى, قازاقتىڭ ۇلى زيالىسى, تۇركى الەمىنە ورتاق اقىن, تۇركىستاننىڭ كورنەكتى وكىلى سانالاتىن ماعجان جۇمابايدىڭ ونداعان جىل بويى قۋعىندا جانە تۇرمەلەردە ءومىر سۇرۋگە ءماجبۇر بولعاندىعىن اتاي وتىرىپ, ماعجاننىڭ شىعارمالارى مەن ويلارى ماڭگى ەستە ساقتالاتىندىعىن اتاپ ءوتتى. حيكمەت ەرەن, ماعجاننىڭ تۇركى حالىقتارىنىڭ تەگى ءبىر تۇتاستىعى مەن بىرلىگى تۋرالى ويلارىنىڭ استىن سىزىپ, ءسوزىن زيا گوكالپتىڭ «وتان دەگەنىمىز تۇرىكتەرگە تۇركيا ەمەس, تۇركىستان ەمەس وتانىمىز, بايتاق جانە بىرگە ماڭگى ءومىر سۇرەتىن ەلىمىز ول – تۇران» دەپ جالعاستىردى.

قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىسى ابزال ساپاربەك ۇلى العى سوزىندە قازاق حالقىنىڭكورنەكتى وكىلى, مەملەكەتتىك قايراتكەر, جارىق جۇلدىز-اقىنى ماعجان جۇمابايدىڭ «تۇركىستان», «الىستاعى باۋىرىما», «جەر جۇزىندە», «پايعامبار» ولەڭدەرىنە نازار اۋدارا وتىرىپ, تۇركى حالىقتارىنىڭ تەگى ءبىر تۇتاستىعى مەن بىرلىگىن جالىندى جۇرەگىمەن جىرلاعان تۇلعا ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. ەلشى ا.ساپاربەك ۇلى, «ۇلت جۇرەگىنىڭ سيمۆولى ىسپەتتى ماعجاننىڭ ويى دا, ءسوزى دە, وتتاي مازداعان, قورعاسىننان قۇيعانداي كەسەك-كەسەك» دەپ, اقىننىڭ ء«بىز ايتىپ جۇرگەن شىعارماشىل ينتەلليگەنتسياعا شىندىق پەن تۋراشىلدىق جەتپەيدى ال شىندىق پەن اقيقات بولماعان جەردە, ەركىندىك پەن تاۋەلسىزدىك بولمايدى. ءبىز جالعان دۇنيەنى ءوزىمىز جازعانىمىزبەن قويماي, جۇرتتى سوعان ۇيرەتىپ جاتىرمىز. جالعان نارسە جارعا جىعادى, وتىرىك ەشكىمگە ابىروي اپەرمەيدى. ەڭ قاۋىپتىسى – ارسىزدىق. ەگەر ۇلتتىڭ ار-وجدانى ساقتالسا, ونداي حالىق پەن ۇلتقا مىنا الەمدە ەشقانداي دا قاۋىپ تونبەيدى» ءسوزىن مىسالعا كەلتىردى. سونداي-اق, قازاقستان ەلشىسى اقىننىڭ ولەڭ جولدارىنداعى فيلوسوفيالىق-پسيحولوگيالىق سيپاتتارعا كەمەلدىگىمەن وزگەشەلەنەتىندىگىن باسا ايتتى. «تۇرىك بالاسى ءوزىنىڭ اتا-باباسىن بىلگەن سايىن ۇلكەن ىستەرگە كۇش سالادى» دەپ اتاتۇرىكتىڭ سوزىنەن ءۇزىندى ايتقان ەلشى, تۇركى حالىقتارىنىڭ بىرلىگى ءۇشىن جانىن پيدا ەتكەن تۇلعانىڭ تۇرىك ەلىندە دە كەڭىنەنتانىستىرىلۋى كەرەك ەكەندىگىنە توقتالا وتىرىپ, «ماعجان قالامىمەن تۇركى حالىقتارىن ءبىر شاڭىراق استىنا جينادى» دەپ ءسوزىن جالعاستىردى.

اتالمىش شارا تۇرىك ءتىلى ۇيىمى عىلىمي كوميتەتىنىڭ مۇشەسى, انكارا حاجى بايرام ۆەلي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى, پروف. دوك. حۋليا كاساپوعلۋ چەنگەلدىڭ ماعجان جۇماباەۆقا ارنالعان كەڭ كولەمدى بايانداماسىمەن ءوز جالعاسىن تاپتى. پروفەسسور ءوز بايانداماسىندا, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا قازاقستاندا رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزدىڭ قايتا جاندانىپ كەلە جاتقاندىعىنا توقتالىپ, قازىرگى قازاق ادەبيەتىندەگى ليريزم جانە دە بۇل اعىمنىڭ ماعجان جۇماباەۆپەن باستالعاندىعىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار, ءاليحان بوكەيحان باستاتقان الاش قوزعالىسىنىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى ءسوز قوزعادى. ماعجاننىڭ الاش قوزعالىسىنىڭ قايراتكەرى رەتىندە, قازاق حالقىنىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن بوستاندىعى ءۇشىن كۇرەسكەندىگىن تىلگە تيەك ەتتى. حۋليا كاساپوعلۋ چەنگەل ماعجان جۇماباەۆتىڭ ولەڭدەرىنىڭ ەرەكشەلىگىنە توقتالدى. بايانداماسىندا, ماعجان مەن تۇرىك اقىندارىنىڭ ولەڭدەرىن سالىستىرىپ, ۇقساستىقتارىنا تالداۋ جاسادى.

باعدارلاما سوڭىندا قازاق جانە تۇرىك جاستارى ۇلى اقىننىڭ ولەڭدەرىن جاتقا وقىپ, كورەرمەننىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەندى.

ءىس-شارادان كەيىن ۇلى اقىن ماعجان جۇمابايدىڭ ولەڭ-شىعارمالارىن تۇرىك تىلىنە اۋدارعان اقىن الي اكباش شىعارعان «الىستاعى باۋىرىما» كىتابى قول قويۋ ءراسىمى ءوتىپ, اتالعان تۋىندى اۆتور تاراپىنان تارتۋ ەتىلدى.