قازاق ەلى – بويتۇمارىمىز

ءبىز – ناعىز قازاقستاندىقتارمىز. جولداسىم ەكەۋمىز قازىر بالالا­رىم­ىز, نەمەرەلەرىمىزدىڭ قىزى­عىن كورۋدەمىز. ءوزىم مۇعالىم مامان­دى­عىن الىپ, كەڭەس وكىمەتى كەزىنەن وبلىس ورتالىعىنداعى وقۋ-ءبىلىم بولىمدەرىندە قىزمەت ەتتىم. ودان كەيىن قوعامدىق جۇمىستارعا ارالاسىپ, دوستىق ۇيىندەگى بەلارۋس ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ قالىپ­تا­سىپ, ءوسىپ-وركەندەۋىنە ۇلەس قوسىپ كەلەمىن.

ءالى ەسىمدە, 2012 جىلى «دۇنيە­جۇزى­ندەگى بەلارۋستاردىڭ ونەرى مەن مادەنيەتىنىڭ» فەستي­ۆا­لىنە ءبىزدىڭ ەلى­مىزدىڭ اتىنان قازاقستاندىق بەلارۋستار قاتىستىق. سوندا ءبارى­مىز «سالەم ساعان, تۋعان جەر!», «تولعاۋ», ء«وز ەلىم», «سارجايلاۋ» اتتى پاتريوتتىق اندەردى قازاق تى­لىن­­دە شىرقادىق.

ال مينسكىنىڭ تەحنيكالىق ۋني­ۆەر­سيتەتىندە اباي مادەنيەت جانە ءتىل ورتالىعى اشىلىپ, №42 مەكتەپكە مۇحتار اۋەزوۆتىڭ ەسىمى بەرىلگەن.

پاۆلودارداعى بەلارۋس ەتنو­ما­دە­ني ورتالىعى مينسكىدەگى قازاق دياسپوراسىمەن تۇراقتى بايلانىستا. بەلارۋس ەلىنىڭ ەلشىلىگىمەن, ءبىلىم جانە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتقانبىز. مەن – بەلارۋس ەلى سىرتقى ىستەر مي­نيسترلىگى كونسۋلتاتيۆتىك كەڭە­سى­نىڭ مۇشەسىمىن. ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ەلشىلىگى ۇسىنعان, ال 17 جىل بۇرىن قۇرىلعان بىرلەستىگىمىز «قازاقستان بەلارۋستارى قاۋىمداستىعىنىڭ» قۇرامىنا ەنەدى.

بەلارۋس ەتنومادەني ورتالىعىن 2003 جىلدان بەرى باسقارىپ كە­لە­مىن. ورتالىقتا «كارامەل», «كرى­ني­تسى», «جاۋراناچاك», «پرالەسكي», «سۆيتاناك», «نادزەيا» انسامبلدەرى جانە «دابراناچ» ۆوكالدى-اسپاپ­تار ءانسامبلى بار. بىرلەستىكتە القا كەڭەسى, ءارتۇرلى ءبولىم, بەلارۋس ارداگەرلەر كەڭەسى, جاستار قاناتى, «كرىنيتسى» جاستار ۆوكالدى ۇجى­مى, «جاۋراناچاك» بي ۇجىمى, «پادا­رۋنكي» تەاتر ستۋديا­سى, قاسىق­تار ءانسامبلى, «يستوكي» جاس­تار كلۋبى, «بەلارۋساچكا» ايەلدەر كلۋبى جۇمىس ىستەيدى.

ورتالىق حالىقتىق سالت-داستۇر­لەر­دى ۇدايى جاڭعىرتىپ وتىر. وڭىر­دە­گى بەلارۋستەر تۇراتىن اۋىلدارعا بارىپ, ەتنوگرافيالىق ەكسپەديتسيا جۇمىستارى جالعاسىن تابۋدا. قازىر «كوكتەمدى شاقىرۋ» – «گۋكانيە ۆەسنى» بەلارۋس حالقىنىڭ كوكتەم مەرەكەسىنە دايىندالىپ جاتىرمىز. ناۋرىز سەكىلدى جاڭارۋ, تابيعاتتىڭ جاڭعىرۋى عوي. «گۋكانيە» – قۇستار كەلىپ, كوكتەمدى ءوز قاناتتارىمەن اكەلەدى دەگەن سەنىم. مەرەكە 14 ناۋ­رىز­دان باستالىپ, كوكتەم ايلارىندا تويلانادى.

ارينە ءوزىمدى باقىتتى ساناي­مىن. قازاق جەرىندە, وسى ەلدە تۋ­ىپ-ءوستىم. قازاقستاندىقپىز دەپ ماقتانامىز. ءبىزدى باۋىرىنا باس­­قان قازاق حالقىنا مىڭ العىس دەيمىز. وسى جەر, وسى ەل – ءبىزدىڭ بوي­تۇما­رى­مىزداي.

ءتىپتى, ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­پەن تىكەلەي بەتپە-بەت جۇزدەسۋ باقىتى بىرنەشە رەت بۇيىردى. ءبىر جىلى قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى كۇنىنە وراي سالتاناتتى جيىن ءوتتى. ەلباسى كەش سوڭىندا دەلەگاتتارعا جاقىنداپ, ارقايسىمىزبەن امانداسىپ شىقتى. كەزەك ماعان كەلگەندە ءوزىمدى تانىستىرايىن دەپ ەدىم, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى: «مەن بىلەمىن, سەن پاۆلودارلىق بەلارۋسسىڭ!», دەگەندەگى قۋانىشىمدى كورسەڭىز. ادامنىڭ الاقانى كوپ نارسەدەن سىر شەرتەدى. ءوز باسىم ەلباسىمەن امانداسىپ, قولىن العاندا بويىنان سەنىمدىلىك, جىلۋلىق سەزدىم. سول جىلىلىق قازاق ەلىنە, جەرىنە تاراپ جاتقانداي...

ليۋبوۆ بوگنات,

«بەلارۋس» ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ توراعاسى

پاۆلودار وبلىسى