2020 جىلدان باستاپ ورتالىقتاندىرىلعان مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار جۇيەسى پيلوتتىق رەجيمدە ىسكە قوسىلدى. 1 قاڭتاردان باستاپ 4 ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندا (قارجى مينيسترلىگى, ادىلەت مينيسترلىگى, يدم, اشم) جانە 5 جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندا (نۇر-سۇلتان قالاسى, شىعىس قازاقستان وبلىسى, باتىس قازاقستان وبلىسى, قوستاناي جانە قىزىلوردا وبلىستارىنىڭ اكىمدىكتەرى) مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى ورتالىقتاندىرۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبا قولعا الىندى. بۇل تۋرالى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
پيلوت شەڭبەرىندە ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ادىسنامالىق جانە تەحنيكالىق قولداۋمەن قامتاماسىز ەتىلدى.
مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى ورتالىقتاندىرۋدىڭ تيىمدىلىكتەرى مىناداي:
- ءبىر لوتقا ىرىلەندىرۋ ەسەبىنەن بيۋدجەت قاراجاتىن ۇنەمدەۋ;
- مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ راسىمدەرىن وتكىزۋگە جۇمسالاتىن اكىمشىلىك شىعىستاردى قىسقارتۋ;
- بيۋدجەتتىك ۇيىمداردى وزىنە قاتىسسىز فۋنكتسيالاردان بوساتۋ;
- كاسىبيلەندىرۋ جانە سونىڭ ناتيجەسىندە ساتىپ الۋ ساپاسىنىڭ ارتۋى;
- ساتىپ الۋ قىزمەتىن ۇزدىك باسقارۋ, ويتكەنى ساتىپ الۋشىلار فۋنكتسيالارىنىڭ اكىمشىلىك قايتالانۋى قىسقارتىلادى;
- ساتىپ الۋشىلاردىڭ قىزمەتىن باقىلاۋ مەن قاداعالاۋدى وڭتايلاندىرۋ ەسەبىنەن سىبايلاس جەمقورلىق قاتەرلەرىن ازايتۋ.
مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلاردى تسيفرلاندىرۋ
مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلارداعى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – ونىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋ.
2009 جىلعا دەيىن قازاقستاندا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار قاعاز تۇرىندە جۇرگىزىلدى: حابارلاندىرۋلار گازەتتەردە جاريالاندى, وتىنىمدەر اشىق حاتتارعا سالىنىپ بەرىلدى, تاپسىرىس بەرۋشىلەر وتىنىمدەردى ءوز بەتىنشە قاراپ, قورىتىندى شىعاردى. مۇنداي جاعدايلاردا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلارداعى باسەكەلەستىك تە تومەن بولدى. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋعا قاتىسۋشىلاردىڭ ورتاشا سانى نەبارى 1-2 كومپانيانى قۇرادى. كوپ جاعدايلاردا بەرىلگەن وتىنىمدەر سانىنىڭ 2-دەن از بولۋىنا بايلانىستى ساتىپ الۋ وتكىزىلدى دەپ سانالمادى.
ساتىپ الۋدىڭ مۇنداي فورماتىندا ءاربىر تاپسىرىس بەرۋشىنىڭ وزىمەن جۇمىس ىستەيتىن جەتكىزۋشىلەر پۋلىنىڭ قۇرىلۋىنا اكەلدى. وسىعان بايلانىستى, سول كەزدەگى تاپسىرىس بەرۋشىلەردە ساتىپ الىناتىن تاۋارلاردىڭ, جۇمىستاردىڭ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىنا قاتىستى ەشقانداي ماسەلە تۋىنداعان جوق.
2019 جىلدىڭ 27 جەلتوقسانىندا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلاردىڭ تولىق اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى جۇزەگە اسىرۋ قاعيدالارىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار جوسپارلاۋدان باستاپ, تولەممەن اياقتالاتىن راسىمدەرىنە دەيىن 100% ەلەكتروندىق فورماتقا اۋىستىرىلدى.
مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ بارلىق قۇجاتتارى تەك ەلەكتروندىق فورماتتا راسىمدەلەدى. ولار — ەلەكتروندىق شارتتار, ەلەكتروندىق بانك كەپىلدىگى, قازىناشىلىق ورگاندارىندا شارتتاردى ەلەكتروندىق تىركەۋ, تاۋارلاردى جەتكىزۋ, جۇمىستاردى ورىنداۋ جانە قىزمەتتەردى كورسەتۋدىڭ ەلەكتروندىق اكتىلەرى, ەلەكتروندىق شوت-فاكتۋرالار, ەلەكتروندىق تولەم شوتتارى, ءوتىنىمدى قامتاماسىز ەتۋدى ەلەكتروندىق ەنگىزۋ (ەلەكتروندىق ءاميان), جۇمىس تاجىريبەسىن راستايتىن قۇجاتتاردىڭ ەلەكتروندىق بازاسى (ەلەكتروندىق دەپوزيتاري).مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار تۋرالى بارلىق مالىمەتتەر مەن ولاردىڭ قۇجاتتاماسى, ونىڭ ىشىندە تەحنيكالىق ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى دەرەكتەر اشىق ءارى قولجەتىمدى. مۇنداي مالىمەتتەردى ۆەب-پورتالعا تىركەلمەي-اق كەز كەلگەن ادام كورە الادى.
مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار ۆەب-پورتالىنىڭ مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىمەن جان-جاقتى كىرىكتىرىلۋى بيزنەس ۇدەرىستەرىن تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور نىساندارىن ساتىپ الۋ ماسەلەلەرى جونىندە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭناماعا ەنگىزىلگەن جاڭا تۇزەتۋلەرگە سايكەس, 2019 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ بارلىق مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار وسى ۆەب-پورتال اقىلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل رەتتە ۆەب-پورتالدى ءبىر جىل بويى پايدالانۋ ءتاريفى ساتىپ الۋدىڭ شەكتى سوماسىنىڭ كولەمىنە قاراي ەنگىزىلدى. ماسەلەن, جۇمىستار مەن قىزمەتتەر بويىنشا ءبىر كوزدەن ساتىپ الۋدىڭ شەكتى سوماسى 1 ملن تەڭگەگە دەيىن بولسا, اەك-كە شاققانداعى ۆەب-پورتالدى پايدالانۋ ءتاريفى ءبىر جىل مەرزىمگە 1 اەك-ءتى (2 651 تەڭگە) قۇرايتىن بولادى. سول سياقتى (2020 جىلعا تاريفتەر):
10 ملن تەڭگەگە دەيىن بولسا, جىلىنا – 10 اەك (26 510 تەڭگە);
100 ملن تەڭگەگە دەيىن بولسا, جىلىنا – 20 اەك (53 020 تەڭگە);
1 ملرد تەڭگەگە دەيىن بولسا, جىلىنا – 60 اەك (159 060 تەڭگە);
شەكتەۋسىز بولسا, جىلىنا – 122 اەك (323 422 تەڭگە).
مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار ۆەب-پورتالىن الەۋەتتى جەتكىزۋشىلەر ءۇشىن اقىلى ەتۋ پورتال جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالاتىن بيۋدجەت شىعىندارىن الىپ تاستاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق ۆەب-پورتالدى پايدالانۋشىلار ءۇشىن جوعارى تەحنولوگيالار ەنگىزىلىپ, قوسىمشا سەرۆيستەر قۇرىلادى (sms-حابارلامالار جىبەرۋ, سall-ورتالىقتىڭ تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەۋى جانە ت. ب.). ياعني, بۇعان دەيىن ۆەب-پورتالدىڭ قارجىلىق مۇمكىندىكتەرىنىڭ شەكتەۋلى بولۋى جوعارى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە جانە ونى پايدالانۋشىلارعا قوسىمشا قىزمەتتەردى كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرمەدى.
ەڭ ماڭىزدى ارتىقشىلىعى, ۆەب-پورتالدىڭ اقىلى بولۋى جوسىقسىز شاعىمدانۋدى, سولايشا, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ ءراسىمىن بۇزۋدان زاڭسىز پايدا تابۋدى كوزدەيتىن, ساتىپ الۋعا نيەتسىز قاتىسۋشىلاردان «سۇزگى» رەتىندە قىزمەت ەتەتىن بولادى.
مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار ۆەب-پورتالى الەۋەتتى جەتكىزۋشىلەر ءۇشىن ءتيىستى كەلىسىمشارت جاساسقاننان كەيىن جانە كورسەتىلەتىن قىزمەتكە اقى تولەگەن سوڭ قولجەتىمدى بولادى.
بۇگىندە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلاردىڭ ايقىندىعى مەن اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى تولىق كولەمدە ورىندالدى. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى جوسپارلاۋدان باستاپ تولەم جاساۋعا دەيىنگى بارلىق راسىمدەر ەلەكتروندىق فورماتقا اۋىستىرىلدى. بۇل باسەكەلەستىكتى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى, ساتىپ الۋلار اشىق جانە بارلىعى ءۇشىن قولجەتىمدى بولدى. قازىر ۇيدە كومپيۋتەر الدىندا وتىرعان كەز كەلگەن ادام, مەكەن-جايىنا قاراماستان, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋعا قاتىسا الادى. بۇل ءۇشىن ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭباسىنىڭ بولۋى جەتكىلىكتى.