ەكى ەلدىڭ اقىن قىزدارى ءۇنى
قيلى زاماننىڭ قىرىن كەلگەن قىرسىعىنان قازاقتىڭ ءبۇتىن جەرى قاق جارىلىپ, ءبۇتىن جۇرتى ەكىگە ايرىلىپ, ءبىر جاعى – قىتاي, ەكىنشى جاعى – پاتشالىق رەسەيدىڭ قول استىندا قالعان ەدى. سودان بەرى دە جىلجىپ جىلدار, عاسىرلار وتە شىقتى. وتكەن ءوتىپ, كەتكەن كەتتى. وكىنىشىمىز ەندىگى جەردە تاريح بەتىندە قالاتىن شىعار. ەڭ باستىسى, قازاق جۇرتى وزىندە قالعان جەرىنە كوك تۋىن تىگىپ, ازاتتىعىن جاريالادى. ىرگەلى ەلگە اينالدى. وزگەمەن يىق تىرەستىرىپ, سويلەسەتىن كۇنگە قول جەتكىزدى. شەكاراسىن شەگەندەدى. ءبىز بۇل ويدى «فوليانت» باسپاسى شىعارىپ, تاياۋدا عانا قولىمىزعا تيگەن «قوس بۇرىم» اتتى جىر جيناعىن وقىعان سوڭ ءوربىتىپ وتىرمىز.
جىر جيناعىنا قىتاي مەملەكەتىندە تۇرىپ جاتقان قانداس قازاق قىزدارى مەن قازاق ەلىنىڭ اقىن قىزدارىنىڭ ولەڭدەرى توپتاستىرىلىپتى. العى ءسوزىن فاريزا وڭعارسىنوۆا جازىپتى. بۇل دۇنيەنى: «بۇل سيرەك كەلەتىن باقىت سەزىمى, ءومىردىڭ تىنىسى, تىرشىلىكتىڭ ماعىناسى ...قازاق ەلى مەن قىتايداعى قازاق اقىن قىزدارىنىڭ جىر جيناعىنان مەن سول «سيرەك كەلەتىن باقىت سەزىمىن» جانە «ادام باقىتىن جاساۋداعى ءاربىر ءىستى ونەرگە اينالدىرۋ مۇمكىندىگى تۋرالى» شەرتكەن سىرلارىن كوردىم» دەيدى. بۇدان كەيىن: «قىتاي ەلىندەگى باۋىرلارىمىزدىڭ سول جاقتاعى ۇلتتىق ادەبيەتىمىز ساياسي داۋىلداردىڭ استىندا قالىپ قويماي, وركەندەي بەرۋىنە قوسىپ جاتقان ۇلەسى قوماقتى دەر ەدىم. بۇگىنگى قىتاي جەرىندەگى قازاق اقىندارىنىڭ, ونىڭ ىشىندە اقىن قىزدارىمىزدىڭ شىعارمالارىنان مەن ساف التىنداي شىنايى بولمىستى كورەمىن. كورەمىن دە سوعان مىڭ دا ءبىر شۇكىرشىلىك ەتەمىن», دەپ شىندىقتى العا تارتادى.
ون ءۇش اقىن قىزدىڭ جىرلارى كىرگەن كىتاپقا كوز جۇگىرتىپ وتىرعاندا الاباعاننىڭ ورتاق ماقساتقا, ۇلتتىق وي-ورىسكە, جان ءدۇنيەنىڭ تەبىرەنىسىنە ەشقانداي دا توسقاۋىل بولا المايتىنىن بىردەن اڭعاراسىڭ. مىسالى, كيەلى سەمەيدىڭ اقىن قىزى مارجان ابسالىقوۆا مەن شەكارانىڭ ارعى بەتىندەگى تارباعاتايلىق امانگۇل مۇراتبەكقىزىنىڭ ولەڭدەرىندەگى انا مەن اكە تۋرالى تولعانىستارى ءبىر ارنادا توعىسادى. مارجان ەرشۋدىڭ «يساتاي-ماحامبەت» پوەماسىنداعى ءورشىل رۋح پەن دوربىلجىندىك جەڭىسنۇر پاتقولداقىزى جىرلارىنداعى ليريكالىق يىرىمدەردەگى ادەمى حالىقتىق ۇشتاسۋلار كوڭىلىڭە جىلىلىق ۇيالاتادى. تاناكوز تولقىنقىزىنىڭ وزىنە ءتان سان قىرلى پوەزياسى مەن ارعى بەتتەگى نۇرجانات نۇرلىقانقىزىنىڭ يناباتتى جىر جولدارىنداعى استاسىپ كەتەتىن تۇستاردان قازاقى قالىپتى كورىپ ءىشىڭ جىليدى. جانى ءبىر, قانى ءبىر قازاق قايدا جۇرسە دە, ارۋدىڭ قوس بۇرىمىنداي ءبىر بولادى ەكەن-اۋ دەگىزەدى. مۇنداي جىر جولىنداعى قازاق قىزدارىنىڭ تابىسۋى الداعى ۋاقىتتا جالعاسا بەرسە, قارىم-قاتىناس بەكىپ, جاتباۋىر بولۋدان قۇتىلىپ, ۇلت رۋحانياتىنىڭ مولايۋىنا جول اشىلا بەرەرى ءسوزسىز. ونىڭ ۇستىنە جيناقتىڭ ءبىرىنشى بەتىنە «ءبىرىنشى كىتاپ» دەپ جازىلعان ەكەن. سوعان قاراعاندا جىر جيناقتارى جالعاسا بەرەتىن سەكىلدى. ءلايىم سولاي بولسا, ۇلت رۋحانياتى ۇتىلماس ەدى. قازاق قىزدارىنىڭ جىرلارى ەكى ەلدىڭ ورتاسىنداعى التىن كوپىرگە اينالىپ, تابىسۋ مەن تانىسۋ جالعاسا بەرمەك.
سۇلەيمەن مامەت,
«ەگەمەن قازاقستان».