الماتىدا وتكەن «جەلتوقسان – تاۋەلسىزدىك تىرەگى» اتتى دوڭگەلەك ۇستەلدە كەزەكتى رەت «جەلتوقسان وقيعاسىنا» ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسى مارتەبەسىن بەرۋ ماسەلەسى كوتەرىلدى.
بۇل ءىس-شارا – الماتى قالاسى اكىمدىگى مەن قوعامدىق دامۋ باسقارماسىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا حالىقارالىق «جاناشىر» قوعامدىق قورى جۇزەگە اسىراتىن «پاتريوتتىق رۋح – باستى قۇندىلىق» جوباسىنىڭ جالعاسى.
الماتىداعى زيالى قاۋىم وكىلدەرى, جەلتوقسانشىلار, قايراتكەر جازۋشىلار قاتىسقان جيىندا اتا-بابالارىمىزدىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولىنا شولۋ جاسالىپ, باياندامالار تالقىلانىپ, پىكىرتالاستار جۇرگىزىلدى.
جالپى دوڭگەلەك ۇستەلدە ايتىلعان پىكىرلەر پاراسى تومەندەگىدەي:
جەلتوقسان – تاۋەلسىزدىكتى قايتا قالپىنا كەلتىرگەن كوتەرىلىس. گرۋزيا تاۋەلسىزدىگىن العان كۇنىن 26 مامىردا تويلايدى. سەبەبى 1918 جىلى تۇڭعىش «گرۋزيا دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسى» قۇرىلدى جانە ونى سول كەزدە مويىنداپ ۇلگەرگەن مەملەكەتتەر بار. كەز كەلگەن ەلدىڭ تاريح وقيعالارى ءبىر-بىرىنە ۇقساپ, جاناسىپ جاتادى. بارىندەگى ورتاق مۇددە بىرەۋ-اق. ول – تاۋەلسىزدىك. ءتىپتى گرۋزيا رەسمي تۇردە 1991 جىلى العان ازاتتىقتارىن «تاۋەلسىزدىكتى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ» دەپ باعا دا بەرگەن, رەسمي اتاعان.
ال بۇگىن, 13 جەلتوقسان الاش اۆتونومياسىنىڭ قۇرىلعان كۇنى. 1917 جىلى قۇرىلعان الاش رەسپۋبليكاسىنىڭ بۇگىنگى جالعاسى قازىرگى تاۋەلسىز قازاقستان ەكەنىن وقىعان كوزقاراقتى وقىرماننىڭ ءبارى بىلەدى. ەندەشە ءبىزدىڭ دە تاۋەلسىزدىك قايتا قالپىنا كەلدى, ءوستى ءارى ءوندى. تەك بىزدە گرۋزياعا قارعاندا, جوق جالپى تمد ەلدەرىنە قاراعاندا باسقاشا تاريحي وقيعا ورىن الدى.
1986 جىلى كوتەرىلىسكە شىققان قازاق جاستارى كەڭەستىڭ كوبەسىن سوگىپ, جاپپاي ىدىراپ, وزگە دە ەلدەردىڭ تاۋەلسىزدىك الۋىنا سەبەپكەر بولدى. ال ءبىز وسى ۇلى كۇندى سىنىپ ىشىندەگى اشىق ساباقتاردا نە دوڭگەلەك ۇستەل اينالاسىندا تالقىلاپ, ۇرپاق ساناسىندا جاڭعىرتىپ تۇرعىمىز كەلەدى. يدەولوگيا مەن اقپارات سوعىسى ءجۇرىپ تۇرعان شاقتا بۇل اقىلعا قونىمسىز ستراتەگيا. بەلگىلى ءبىر جۇيەگە نەگىزدەلمەگەن, تەك باعدارلاما رەتىندە جۇرەتىن «جەلتوقسان» تاقىرىبىن جاڭا دەڭگەيگە, اقيقاتىن اشىپ ايتاتىن تاعى ءبىر بەلەسكە وتەتىن ءساتى كەلگەن سەكىلدى.
دوڭگەلەك ۇستەلدە تاعى دا كوتەرىلگەن ماسەلەنىڭ ءبىرى «جەلتوقسان كوتەرىلىسىنە» ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسى مارتەبەسىن بەرۋ. بۇل تۋراسىندا حالىقارالىق دەڭگەيدە تاقىرىپ قوزعالىپ, كەلىسىم بەرگەن ون شاقتا مەملەكەت اتالدى.
الماتى