جاستار مەملەكەت باسشىسىنىڭ اتاۋلى جىلدىڭ قورىتىندىسىنا ارنالعان جيىندا تاۋەلسىزدىكتى ساقتاۋعا جانە جاستاردى قولداۋعا بايلانىستى ايتقان پىكىرلەرى مەن ۇسىنىستارىنا ەرەكشە نازار اۋدارىپ, ءوز ويلارىمەن بولىسۋدە.
ابزال ساريەۆ,
سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ينۆەستيتسيا كوميتەتىنىڭ اكىمشىلىك جانە قۇقىقتىق جۇمىس باسقارماسىنىڭ ءۇشىنشى حاتشىسى:
جاستار جىلىنىڭ جابىلۋىنا ارنالعان سالتاناتتى جيىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ: «مىنا شىندىقتى ەستە ۇستاۋ كەرەك: ەلدىڭ تاۋەلسىزدىگىن, ونىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعىن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ داۋىس بەرۋىمەن ەمەس, اقىلمەن, ساۋاتتى جۇرگىزىلگەن ىشكى جانە سىرتقى ساياسات ارقىلى ساقتاۋ كەرەك. حالىق ءوزىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن كۇشتى, تاتۋلىقتى تۋ ەتكەن مەملەكەتتىڭ اياسىندا عانا ساقتاي الادى. سوندىقتان ەڭ باستىسى – تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ىرگەتاسىن السىرەتپەۋ», دەگەن ءسوزى ماعان قاتتى اسەر ەتتى. مۇنى بارشا قازاقستاندىق جاس ۇنەمى ەستە ۇستاۋى كەرەك.
سونىمەن قاتار جاستار جىلىندا كوپتەگەن يگى ءىس اتقارىلعانىن ايتقىم كەلەدى. وسكەلەڭ ۇرپاقتى قولداۋ ماقساتىندا باسپانامەن جəنە جۇمىسپەن قامتۋ, ساپالى ءəرى قولجەتىمدى ءبىلىم بەرۋ ءىسى قولعا الىندى. ماسەلەن, ءىرى شاھارلاردا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن جاستارعا 9 مىڭ پاتەر بەرىلمەك. ونى جالعا الۋ قۇنى ايىنا 15 مىڭ تەڭگە عانا. مۇنداي باعا ءتىپتى شالعاي اۋدانداردا دا جوق شىعار.
قازاقستاننىڭ كەلەشەگى – جاستار. ياعني, ەل تاۋەلسىزدىگىن ساقتاۋ, اۋماقتىق تۇتاستىعى مەن تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ دە جاستاردىڭ مىندەتى. سوندىقتان الەۋمەتتى, ەگەمەن, ءبىرتۇتاس مەملەكەتتى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ىرگەتاسىن بەرىك ۇستاۋىمىز قاجەت.
ءبىزدىڭ جاستارىمىز – وتە تالانتتى. ولاردىڭ جەتىستىكتەرىنە بۇگىندە الەم ەلدەرى تاڭدانادى. تاياۋدا عانا نيۋ-يوركتە كونتسەرت بەرگەن ديماش قۇدايبەرگەن تورتكۇل دۇنيەنى مويىنداتتى. وسىنداي جەتىستىكتەر قازاقستان اتاۋىن بيىككە شىعارا بەرەتىنى انىق. ول ءۇشىن زامانداستارىمدى تالماي ەڭبەكتەنۋگە شاقىرامىن.
جادىرا بايبۇلانوۆا,
اقىن, «دارىن» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى:
تاريحقا ۇڭىلسەك, ەلىمىزگە – تۇتقا, ەگەمەندىگىمىزگە تۇعىر بولعان – جالىندى جاستار. ارىگە كوز سالساق, ءباتۋالى ءبيىمىز قاز داۋىستى قازىبەك بي ون ءتورت جاسىندا ەلىن داۋدان, جەرىن جاۋدان قورعاپ, شارشى توپتا قايمىقپاي ءسوز باستاپتى. ءۇش ءجۇزدىڭ باسىن قوسقان ابىلاي حان جيىرما جاسىندا جاۋىنا جايداق شاۋىپ, ۇلى ەرلىك جاساعانى ەسىمىزگە تۇسەدى. ودان بەرىدە, «قاراڭعى قازاق كوگىنە, ورمەلەپ شىعىپ كۇن بولعان» سۇلتانماحمۇت, «مەن جاستارعا سەنەمىن» دەگەن ماعجان دا الاشتىڭ اق تاڭىن اياۋلى اقىن-جۇرەگىمەن جاستىق شاقتارىندا جىرلاعان. تاعىلىمدى تاريحىمىزدى زەردەلەگەن شوقان دا وتىزعا جەتپەي-اق وراسان زور ەڭبەك اتقارىپتى. مۇنداي مىسالدار وتە كوپ.
ويلاپ قاراساق, كەمەڭگەر بابالارىمىز وسىناۋ ونەگەلى ىستەرىن ءدال قازىرگى ءبىزدىڭ جاسىمىزدا-اق جاساعان! بابالار ءىزىن جالعاعان بۇگىنگى جاس بۋىن «مەن مەملەكەت ءۇشىن قانداي ءىس اتقاردىم؟» دەگەن سۇراققا تولعانار بولسا, كەلەشەگىمىزدىڭ كەمەل بولارى ءسوزسىز. سوندىقتان جاستار جىلىن قورىتىندىلاعاندا, ءار ادام بۇل جىل ماعان نە بەردى دەپ ەمەس, مەن ەلگە نە بەردىم دەپ ەسەپ بەرۋى ءتيىس سياقتى. دەسەك تە, جاستار جىلى وسىمەن ءتامامدالدى دەۋ – اعاتتىق. ەلدىڭ بولاشاعى – جالىندى جاس ۇرپاق دەسەك, الەۋەتىمىزدى ارتتىرىپ, ابىرويىمىزدى اسقاقتاتار الداعى ءار جىلدى – جاستار جىلى دەپ ەسەپتەيمىن.
ايدار مۇحامبەتوۆ,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى:
قازىر ستۋدەنتتەرگە بەرىلەتىن مەملەكەتتىك شاكىرتاقى 20 مىڭ تەڭگەنىڭ اينالاسىندا. جاڭا جىلدان باستاپ, پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن ايىنا 25 مىڭ تەڭگەدەي تولەنەتىن بولدى. وقۋىم تەگىن, جاتاقحانامەن قامتىلسام دا, 20 مىڭ تەڭگە بىردە جەتسە, بىردە جەتپەي قالاتىنى بەلگىلى. اي سايىن شوتىمىزعا اقشا سالىپ وتىرعان اتا-انالارىمىز ءۇشىن 5 مىڭ تەڭگەنىڭ ءوزى ۇلكەن كومەك. جىل سايىن تاماق پەن كيىم-كەشەك قۇنى تۇراقتى قىمباتتاپ وتىرعانىن ەسكەرسەك, ۇكىمەت ءبىز سەكىلدى اقشاسىن نەگىزىنەن تاماقتانۋ مەن كيىنۋگە جۇمسايتىن جاستاردى كەزەكتى رەت دەمەپ وتىر. اناۋ ايتقانداي كوپ قاراجات بولماعانىمەن, سيمۆوليكالىق جاعىنان بۇل مەملەكەتتىڭ جاستاردى, سونىڭ ىشىندە ستۋدەنتتەردى ۇمىتپايتىنىن كورسەتكەندەي. جاستار جىلى اياسىندا تەك كوپشىلىك مەرەكەلىك شارالار مەن فورۋمدار ۇيىمداستىرىلىپ قانا قويماي, جاستاردىڭ وزدەرى ءۇشىن پايدالى شەشىمنىڭ قابىلدانعانىنا ريزاشىلىعىمىزدى جاسىرمايمىز. مەنىڭ ويىمشا, پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى ستۋدەنتتەرگە مەملەكەت تاراپىنان ماتەريالدىق كومەكتى كوبەيتۋگە باستاما بولۋى كەرەك. «ەر توقىمى التىننان جاسالسا دا, شاكىرتكە كومەكتەس» دەگەندەي, جاستاردىڭ تەرەڭ ءبىلىمدى جانە جان-جاقتى بولىپ قالىپتاسۋى ءۇشىن ولارعا كورسەتىلگەن كومەك ەشقاشان ارتىق بولمايدى.
بيجان سادىبەكوۆ,
شىمكەنت قالاسى بويىنشا جاستار رەسۋرستىق ورتالىعى «قوعاممەن بايلانىس جانە اقپاراتتىق تالداۋ» ءبولىمىنىڭ باسشىسى:
2019 جىل – جاستار ءۇشىن جاعىمدى بولدى دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن جاستار جىلى جاريالانىپ, ۇكىمەت ونى جۇزەگە اسىرۋدىڭ جول كارتاسىن قابىلداعان ەدى. سوعان سايكەس, جاستاردى قولجەتىمدى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ, ءبىلىم الۋ, جۇمىسپەن قامتۋ, بيزنەستى دامىتۋ, جاس وتباسىن قولداۋ سىندى شارالار قاراستىرىلدى.
قازىرگى تاڭدا شىمكەنت قالاسىندا 264 مىڭنان اسا جاس بار. ولار جالپى قالا حالقىنىڭ 26 پايىزىن قۇرايدى. جاستار ساياساتىن ۇيلەستىرۋ ماقساتىندا جاستار رەسۋرستىق ورتالىعى جان-جاقتى قولداۋ ءبىلدىرىپ, ولاردىڭ باستامالارىن جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا قىزمەت كورسەتەدى.
ورتالىقتا مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ناسيحاتتاۋ, ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. اتاپ ايتار بولساق, جۇمىسسىز جاستارعا قولداۋ كورسەتۋ جانە ءوز كاسىبىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن «جاس كاسىپكەر», «باستاۋ بيزنەس», قىسقا مەرزىمدى كاسىپتىك وقىتۋ جوبالارى بار. سونىمەن قاتار ەڭبەك ءوتىلى جوق جوو تۇلەكتەرى ءۇشىن قولعا الىنىپ جاتقان «جاستار تاجىريبەسى» جانە قوعامدىق جۇمىس پەن الەۋمەتتىك جۇمىسقا ارنالعان جوبالار دا ماڭىزعا يە.
وسىلايشا جاستار جىلى شىرايلى شىمكەنت شاھارىنىڭ جاستارى ءۇشىن جاعىمدى جاڭالىقتارمەن اياقتالدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعى بويىنشا كەلەر جىل ۆولونتەر جىلى دەپ جاريالاندى. بۇل سالانىڭ دا جاستارعا قاتىسى بار ەكەنىن ەسكەرسەك, 2020 جىلدان كۇتەر جاڭالىعىمىز كوپ.
جاستار جىلىنىڭ جابىلۋ سالتاناتىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءوز قولىنان العىس حات الدىم. بۇل – ەڭبەگىمنىڭ باعالانۋى عانا ەمەس, ماعان ارتىلعان ۇلكەن سەنىم دەپ ەسەپتەيمىن. ەل ءۇشىن ەڭبەك ەتۋدى جالعاستىرا بەرەمىن.
بەكزات سماعۇلوۆ,
«دارىن» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى:
جاستار ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى, ۇلتىمىزدىڭ بولاشاعى, مەملەكەتىمىزدىڭ مارتەبەسى ەكەنى بەلگىلى. اتا-بابامىز «ەرىم دەيتىن ەل بولماسا, ەلىم دەگەن ەر قايدان بولسىن؟» دەپ ايتىپ كەتتى. قازىرگى تاڭدا قازاقستاندا ەرىم دەيتىن ەل دە, ەلىم دەيتىن ەر دە بار. بۇعان مىسال 2019 جىلدىڭ جاستار جىلى دەپ جاريالانۋى. وسى كەزەڭدە وسكەلەڭ ۇرپاقتى قولداۋ ءۇشىن كوپتەگەن جۇمىس اتقارىلدى. جاستاردىڭ جاعدايىن جاساۋ ءۇشىن ناقتى شارالار قابىلداندى.
تاياۋدا «دارىن» سىيلىعىن يەلەندىم. 1991 جىلدان بەرى بەرىلىپ كەلە جاتقان بۇل سىيلىق ونەر جانە مادەنيەت قايراتكەرلەرىن ماراپاتتاۋعا, ولاردى قۇرمەتتەۋگە ارنالدى. بۇعان دەيىن ەلىمىزدىڭ ەلەۋلى, حالقىمىزدىڭ قالاۋلى كوپتەگەن ازاماتى وسى ماراپاتقا يە بولدى. سونىڭ قاتارىنان كورىنگەنىمە وتە قۋانىشتىمىن. ارينە, بۇل جۇلدە عانا ەمەس, ماعان ارتىلعان ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك دەپ بىلەمىن. الداعى ۋاقىتتا بويداعى بۇكىل قارىم-قابىلەتىمدى ەلىمنىڭ دامۋىنا, مادەنيەتىنە, ادەبيەتىنە, ونەرىنە ارناپ, ءوز ۇلەسىمدى قوسۋ ءۇشىن تەر توگۋدى جالعاستىرا بەرەمىن.
تاۋەلسىزدىك كۇنىنىڭ قارساڭىندا وتكەن جاستار جىلىنىڭ جابىلۋ سالتاناتىنىڭ ماڭىزى ەرەكشە. مۇنداي شارالار ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى جاستاردى تانىستىرادى. بۇل بىرلىككە, ىنتىماققا باستايدى. ورتاق جوبالار جاساپ, ەل دامۋىنا ۇلەس قوسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.