جولداۋدىڭ تيىمدىلىگى ارتتىرىلۋى ءتيىس

جيىندا باستاپقى قورىتىن­دىلار مەن جولداۋدى ىسكە اسىرۋ ما­سەلەلەرى قارالدى. العاشقى بولىپ ءسوز العان پرەزيدەنت اكىمشى­لىگى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنبا­سارى دارحان كالەتاەۆ ساياسي تۇراق­تىلىق, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك جانە ەل ازاماتتارى الدىنداعى بي­لىك­­تىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ مەم­لەكەت باسشىسى سايا­ساتى­نىڭ نەگىزگى باعىتتارى سانالا­تى­نىن ايتتى. «پرەزيدەنت ۇسىنعان «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەم­لەكەت» تۇ­جى­رىمداماسى ازامات­تار­دىڭ بار­لىق سىندارلى ساۋالدارىنا جەدەل جانە ءتيىمدى جاۋاپ بەرەتىن بيلىك پەن قوعامنىڭ تۇ­راق­تى ديالوگىن قۇرۋ نەگىزىندە جاتىر», دەدى ول.

كونفەرەنتسيانىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆ مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ جول­داۋىن ىس­كە اسىرۋ ءۇشىن 81 ءىس-شارادان تۇ­را­­تىن جالپىۇلتتىق جوس­پار قا­بىل­دانعانىن مالىمدەدى. جوس­پار زامان تالابىنا ساي ءتيىم­دى مەم­لەكەت, ازاماتتاردىڭ قۇقى­ق­تا­رى مەن قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, قارقىندى دامىعان جانە ين­كليۋ­­زيۆ­تى ەكونوميكا, الەۋمەتتىك جاڭ­عى­رۋ­دىڭ جاڭا كەزەڭى, قۋاتتى وڭىر­لەر سياقتى 5 نەگىزگى باعىتتى قامتىعان.

سونىمەن قاتار مينيستر بيىل ەل ەكونوميكاسىندا جاقسى جەتىس­تىكتەر بارىن جەتكىزدى. «ەكونو­ميكانىڭ ءوسۋى بار. ءىجو ءوسىمى ماۋ­سىم ايىندا 2,9%-دان 4,1%-عا دەيىن كوبەيدى, ال 10 ايدىڭ قو­رى­تىندىسى بويىنشا ءوسىم كور­سەتكىشى 4,4%-دى قۇرادى.

ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ ارتۋى كوبىنەسە شيكىزاتتىق ەمەس سەكتور ءوندىرىسى كولەمىنىڭ ۇلعايۋى­مەن بايلانىستى. ونىڭ ءىجو وسۋىن­دەگى ۇلەسى 4,4 پايىزدان 3,8 پا­يىزدىق تارماقتى قۇرادى. ال ەكى تاڭبالى ءوسىم جەڭىل ونەر­كاسىپتە (+18,9%) جانە فارماتسەۆتيكادا (+15,2%), سونداي-اق ماشينا جاساۋدا (+18,8%) بايقالادى.

جالپى, وندىرىستەگى بەلسەن­دىلىك ەڭبەك نارىعىنىڭ كور­سەت­­كىش­تەرىنە وڭ اسەر ەتتى. وسى جىل­دىڭ قازان ايىندا جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,8%-دى قۇرادى. حالىق­تىڭ ناقتى تابىسى وسۋدە. 2019 جىل­دىڭ 9 اي قورىتىندىسى بو­يىنشا ءوسىم 6,4%-دى قۇرادى. ال ينفلياتسيا كورسەتكىشى قاراشا ايىن­دا 5,4% بولىپ وتىر. جالپى تاۋار اينالىمى 70,4 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بيىلعى قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىندا ساۋدا تەڭگەرىمى 15 ملرد اقش دوللارىنان استى. ەكسپورت كولەمى 42,7 ملرد اقش دوللارىن, ال يمپورت 27,6 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى», دەدى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى.

سونداي-اق كونفەرەنتسيا بارىسىندا رۋسلان دالەنوۆ شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ باس­تى مىن­دەتتەردىڭ ءبىرى ەكەنىنە توق­تا­لىپ ءوتتى. «بۇگىن ەلىمىزدىڭ بەل­سەن­­دى حالقىنىڭ 30%-دان استامى شاعىن جانە ورتا بيزنەستە جۇ­مىس ىستەيدى. سوڭعى 5 جىلدا شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى 1,5 ەسە­گە كوبەيىپ, 1,3 ملن-عا جەتتى.  ميك­رو جانە شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەك­تىلەرى ءۇش جىلعا تابىس سالىعىن تولەۋ­دەن بوساتىلادى. وسىلايشا بيزنەس يەلەرى 3 جىل ىشىندە 382 ملرد تەڭ­گە ۇنەمدەيدى. ۇنەمدەلگەن اق­شا كاسىپكەرلەرگە اينالىم قارا­جاتىن تولىقتىرۋعا جانە جالپى ءوز قىزمەتتەرىن جاقسارتۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى», دەدى مينيستر.

تۇجىرىمدامالىق ماسەلەلەر تۋرالى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا, جولداۋدا ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنگەن. ء«بىلىم دەڭگەيى جوعارى كاسىبي كادرلار – ەلدىڭ زيات­كەرلىك الەۋەتىنىڭ نەگىزى», دەپ اتاپ ءوتتى مينيستر. سونىمەن قاتار «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ جوباسى بويىنشا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن مالىمدەدى.

پرەزيدەنت جانىنداعى قازاق­ستان ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى زارەما شاۋكەنوۆا جولداۋ قوعامدىق سانادا يدەيالىق-قۇندىلىق بەينە قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان باعدارلامالىق قۇجات دەپ ويلايتىنىن جەتكىزدى.

ال پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دە­پۋ­تاتى امانجان جامالوۆ پرە­­زيدەنت جولداۋىندا ماڭىزدى الە­ۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق تاپ­سىر­­مالاردىڭ بەرىلگەنىن ايتا كەلە, ازاماتتاردىڭ زەينەتاقى جي­ناعىن ءبىلىم نەمەسە پاتەر الۋعا جۇمساۋىنا بايلانىستى پىكىرىن ءبىلدىردى.