25 كۇننەن كەيىن قازاقستاندا كوپشىلىكتىڭ كوكەيىنە ۇلكەن ءۇمىت پەن كوپ كۇدىكتى ۇيالاتقان مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ء(مامس) جۇيەسى ىسكە قوسىلادى. قىركۇيەك ايىنان باستاپ قاراعاندى وبلىسىندا قاناتقاقتى جوبا رەتىندە ەنىپ, وڭ ناتيجەسىن بەرگەن جۇيە حالىقتىڭ كوڭىلىنە قونا باستاعانىنا وبلىستاعى مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە ساپارىمىز بارىسىندا كۋا بولدىق.
مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ قولجەتىمدىلىگى ارتتى
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى» اتتى جولاۋىندا: «مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدىڭ ساپاسى مەن قولجەتىمدىلىگىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان. ۇكىمەت الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ بەدەلىنە تاعى دا نۇقسان كەلتىرمەۋ ءۇشىن ونى جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەسىنە زور جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋى قاجەت» دەگەن ەدى. سوندىقتان دا جاقىندا عانا ۇكىمەتتە كەندى ولكەنىڭ تاجىريبەسى پىسىقتالىپ, جاڭا جۇيەگە تولىقتاي كوشۋگە دايىندىقتىڭ جوعارى دەڭگەيدە ەكەنى ايتىلعان بولاتىن.
ءباسپاسوز تۋرى وساكاروۆ اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناسىنان باستالدى. 32 مىڭ تۇرعىنى بار اۋدانداعى مەديتسينالىق مەكەمە جاڭا جۇيەگە 2017 جىلدان باستاپ دايىندالىپتى. اۋرۋحانانىڭ جۇمىسىن تانىستىرعان ۇيىم باسشىسى ولگا تراۆنەۆا ءمامس ەڭ الدىمەن مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرعانىن ايتادى. ء«مامس ءبىزدىڭ اۋرۋحاناعا كوپتەگەن وزگەرىستەردى الىپ كەلدى. كت, مرت سياقتى وتە قىمبات تۇراتىن تەكسەرۋلەردى حالىق تەگىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك الدى. وسىعان دەيىن زەينەتكەرلەرگە, مۇگەدەكتەرگە, 18 جاسقا تولماعان بالالاردان باسقالارعا اقىلى بولىپ كەلگەن كەيبىر قىمبات اناليزدەر قولجەتىمدى بولدى. ناقتىراق ايتقاندا, پاتسيەنتتەر 17 مەديتسينالىق قىزمەتتى تەگىن الا الادى. اۋرۋدى ەرتە انىقتاۋعا جول اشىلدى. قىركۇيەكتەن بەرى 700 ادام ونكولوگيالىق اۋرۋ بويىنشا تەكسەرۋدەن وتسە, ونىڭ 14-ىنەن اۋرۋ بەلگىلەرى بايقالدى. 5-ىنە قاتەرلى ىسىك دياگنوزى ناقتى قويىلىپ, دەر كەزىندە ەمدەرىن الۋدا. اۋرۋحانالار زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن تولىعۋدا. ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ دە جاقسى جولعا قويىلدى», دەدى وساكاروۆ اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناسىنىڭ ديرەكتورى ولگا تراۆنەۆا.
وڭالتۋ جۇمىسى وڭتايلاندى
ءمامس وڭالتۋعا دا باسىمدىق بەرەدى. ياعني, ءمامس جۇيەسىندەگى وڭالتۋدى قارجىلاندىرۋ ءۇش ەسەگە جۋىق ۇلعايماق. قازىر ازاماتتارعا ءبىرىنشى جانە ەكىنشى دەڭگەيلى وڭالتۋ كومەگى قولجەتىمدى بولسا, ءمامس ەنگىزىلگەن سوڭ وڭالتۋدىڭ ءۇشىنشى كەزەڭى پايدا بولادى. بۇعان قوسا, جەكە ينۆەستورلاردىڭ ەسەبىنەن ەلىمىزدە زاماناۋي وڭالتۋ ورتالىقتارى سالىنۋدا.
ال وڭىردە ءمامس ەنگەن ەكى ايدا تۇرعىنداردى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ەسەبىنەن وڭالتۋ كومەگىنىڭ اۋقىمى 42,2%-عا ارتقان. قاراعاندى وبلىسى نەيرووڭالتۋ ورتالىعىنا ات باسىن بۇرعان ءبىزدى باس دارىگەر رۋسلان بەلياەۆ قارسى الدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەكى ايدىڭ ىشىندە ەكى مىڭنان استام ادام وڭالتۋ كومەگىن العان. ء«بىز اقشانى ساقتاندىرۋ ارقىلى الامىز. وڭالتۋ جۇمىستارى تەگىن بولعاندىقتان حالىققا بۇرىنعىدان دا قولجەتىمدى بولدى. نەگىزىندە بىزدەگى ءبىر وڭالتۋ كۋرسىنىڭ ءوزى 300 مىڭ تەڭگەگە دەيىن جەتەدى. باعدارلامانىڭ ناتيجەسىندە وڭالتۋمەن قامتۋ كولەمى ەداۋىر ۇلعايدى», دەيدى قاراعاندى وبلىسى نەيرووڭالتۋ ورتالىعىنىڭ باس دارىگەرى رۋسلان بەلياەۆ.
تسيفرلاندىرۋعا كوشتى
ءمامس ەڭ الدىمەن اقپاراتتىق جۇيەگە وڭ ىقپالىن تيگىزگەن. بۇل ناۋقاستاردىڭ سانى مەن قىزمەت كورسەتۋدىڭ ساپاسىن ارتتىرىپ وتىرعانىن ايتادى ماماندار. «قازىر بارلىق جۇمىس ەلەكتروندى تۇردە جۇرگىزىلەدى. بۇرىنعىداي قاعازعا جازۋ, قاعازبەن تاسۋ دەگەن مۇلدە بولمايدى. باسقا اۋرۋحانالارمەن بەينەبايلانىس ارقىلى كەڭەس الۋعا دا مۇمكىندىگىمىز بار. جاڭا جىلدان باستاپ مەملەكەت ءوزى قارجىلاندىراتىن 15 ساناتتى دا قامتيتىن بولامىز. بۇرىنعىداي اۋىلداعى پاتسيەنتتەر بىزگە كەلىپ جۇرمەيدى. بۇل ءبىر جاعىنان ءبىزدىڭ جۇكتەمەمىزدى ازايتسا, ەكىنشى جاعىنان ولار ۆيدەو بايلانىسقا شىعۋ ارقىلى كەز كەلگەن ۋاقىتتا بىزدەن كەڭەس الا الادى. بارلىق مەديتسينالىق انىقتامالار دا ەلەكتروندى تۇردە بەرىلەدى. ەلەكتروندى بولعاندىقتان ەشكىم قۇجاتتى وزگەرتە المايدى جانە قولدان جاساپ ساتا دا المايدى. سونداي-اق بۇعان دەيىن پاتسيەنتتەر اۋىرعان كەزدە نەمەسە كەرەك كەزىندە كەلىپ قارالاتىن بولسا, ەندى كىم قانداي ەم الۋ كەرەكتىگىن SMS ارقىلى جىبەرىپ وتىرامىز», دەيدى ولگا تراۆنەۆا.
قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى ارتتى
ءبىزدىڭ ساپارىمىز قاراعاندى قالالىق №4 ەمحانادا جالعاستى. مەديتسينالىق مەكەمەگە كىرگەننەن بۇرىنعىداي ۇزىن سونار كەزەكتىڭ جوعالعانىن بىردەن بايقادىق. بۇعان قوسا سپيكەرلەر قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى ايتارلىقتاي ارتقانىن قۋانىشپەن جەتكىزدى. «بۇل – وبلىستاعى ءبىرىنشى وتباسى دەنساۋلىعى ورتالىعى. بىزگە 68 500 ادام قارايدى. ونىڭ 57 پايىزى ءمامس ارقىلى ەم-دوم السا, ولاردىڭ 43 پايىزىنا جۇمىس بەرۋشىلەر تولەيدى. ءمامس ەنگەلى ءبىزدىڭ جوسپارىمىزدىڭ ورىندالۋى دا جاقساردى. بۇرىن ءبىر دارىگەرگە 2200 پاتسيەنتتەن تۋرا كەلسە, قازىر ءبىر دارىگەر 1600 كىسىنى قابىلدايدى. ەمحاناعا 20 800 پاتسيەنت تىركەلگەن. قازىر 13 ۋچاستوك بار. 2020 جىلدان باستاپ جۇمىس بەرۋشى جالاقىنىڭ 1 پايىزىن, ال جۇمىسكەر ءوزى 1 پايىزىن تولەيتىن بولادى. ساۋىرگە دەيىن بارلىعىن قابىلدايمىز دا, ساۋىردەن باستاپ ساناتىنا قاراي قابىلدايتىن بولامىز», دەيدى قاراعاندى قالالىق №4 ەمحانانىڭ ديرەكتورى سالتانات شايداروۆا.
دارىگەر ناۋقاس تۋرالى مالىمەتتى دەر كەزىندە تابۋعا جانە ۋاقىتىلى كومەك كورسەتۋگە مۇمكىندىك الدى. تۇرعىندار دارىگەردىڭ قابىلداۋىنا ينتەرنەت ارقىلى جازىلا الادى. «بۇعان دەيىن ناۋقاستار اۋرۋحاناعا جاتىپ ەمدەلۋ ءۇشىن كۆوتانى ۇزاق ۋاقىت كۇتەتىن. ولار قۇجاتتار ءتىزىمىن دايىنداعان سوڭ ءبىز كۆوتا بولىمىنە جىبەرەتىنبىز. كۆوتانى ەكى اپتاداي كۇتىپ العاننان كەيىن تەكسەرۋگە ءبىر اپتاداي ۋاقىتىن جۇمسايتىن. قازىر ەلەكتروندى باعدارلاما ارقىلى بىردەن كۆوتاعا قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بار. بۇل ءبىزدىڭ جۇمىس ونىمدىلىگىن ارتتىرۋىمىزعا دا سەپتىگىن تيگىزدى», دەيدى قاراعاندى قالالىق №4 ەمحاناسىنىڭ جالپى تاجىريبەلىك دارىگەرى ءابدىراحمان ءمۇتالى.
جالپى العاندا 2020 جىلى ءمامس ەنگىزىلگەننەن كەيىن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا ارنالعان بيۋدجەت ەلىمىز بويىنشا شامامەن 1,5 ترلن تەڭگەنى قۇرايتىن بولادى. مەديتسينالىق وڭالتۋدى قوسا العاندا, حالىقتىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە نەگىزدەلگەن مەديتسينالىق كومەكتىڭ باسىم تۇرلەرىن قارجىلاندىرۋ كولەمى ەداۋىر ۇلعايادى. بۇل كەلەسى جىلى 7 ەسەگە, 2025 جىلعا قاراي 11 ەسەگە دەيىن ۇلعايادى دەپ جوسپارلانعان. كەلەسى جىلى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى كوبەيەدى. اتاپ ايتقاندا, دارىگەرلەردىڭ ەڭبەكاقىسى 30%-عا, ورتا مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ تابىسى 20%-عا وسەدى, ال 2025 جىلعا قاراي ولار قازىرگى جالاقىمەن سالىستىرعاندا 2 ەسە كوپ الۋى ءتيىس.