ەلباسى فەنومەنى

ەلباسىنىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ ارقا­سىندا قازاقستان ورتالىق ازيا ءوڭىرى مەن تمد-دا الدىڭعى ورىن­عا شىق­تى. الەۋمەتتىك-باعدارلى ەكونومي­كالىق باعىتتاعى باستامالارىمىز زاماناۋي, قارقىندى دامۋشى مەملەكەت قۇرۋدى قامتاماسىز ەتتى.

وسىدان 22 جىل بۇرىن ەلباسى ەل دامۋىنىڭ داڭعىل جولىن بايىپتايتىن ۇزاق مەرزىمدى «قازاقستان-2030» ستراتە­گيالىق باعدارلاماسىن ۇسىنعانى ءمالىم. سالماقتى قۇجاتتا وتكەن جولىمىز باعامدالىپ, بولاشاق ەنشىسىندەگى ىرگەلى ىستەر مەجەلەندى. 1997 جىلى وسى باع­دارلامانى جاريا ەتكەندە ەلباسى­مىز: ء«بىز نەنى قۇرعىمىز كەلەدى, تاڭ­داعان ماقساتىمىزعا جەتكىزەتىن دامۋى­مىز­دىڭ تراەكتورياسى, ماگيسترالى قانداي بولۋى ءتيىس, سونى انىق ءبىلۋىمىز جانە ايقىن ءتۇسىنۋىمىز كەرەك» دەگەن ەدى. ايتقانى اينىماي كەلدى. قازاق­­ستان حالقى ايانباي ەڭبەك ەتىپ, ەلدىك الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى كوش باس­تاپ كەلەدى. زامانا سىن-قاتەرىن ەسكەر­گەن «قازاقستان-2050» ستراتەگيا­لىق باع­دار­لاماسى جاڭا بەلەسىمىزدى انىقتادى.

قوعام مەن الەمدىك دامۋدىڭ جاڭ­عىرۋ­مەن ەلىمىزدە تابيعي ساباقتاس­تىق­تاعى بيلىك تانسفورماتسياسى ءجۇردى. ەل­با­سى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 19 ناۋ­رىز­دا پرەزيدەنتتىك وكىلەتتىگىن ءوز ەر­كىمەن توقتاتىپ, اقوردا ەلدىك مىن­بەرىنە وسىعان دەيىن تالاي ساياسي سىننان وتكەن حالىقارالىق دەڭگەيدەگى قايرات­كەر ق.ك.توقاەۆ كوتەرىلدى. Nur Otan پارتياسىنىڭ كەزەكتەن تىس وتكەن XIX سەزىندە وسى تۇلعا الداعى پرەزيدەنت سايلاۋىنا تۇسەتىنى ءمالىم ەتىلدى. سەنىم مەن جەڭىس تارازىنىڭ باسىن تەڭ قىلدى. بۇل كورەگەندىكتى بارشا حالىق مويىندادى.

2019 جىلعى 2 قىركۇيەكتە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ پارلامەنت پالاتا­لارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا ءوزىنىڭ العاشقى «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن جاريالادى.

ەرتەڭگى باعىتىن, جۇرەتىن جولىن, ءوسۋ جولىنداعى مۇراتىن انىق بىل­گەن ەلدەردىڭ قانداي جەڭىستەرگە جەت­كەنىن تاريحتان بىلەمىز. ءبىزدىڭ ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىنە ەندى قول جەتكىزىپ جاتقاندا الداعى 30 جىلىن ويلاسا, ەندى ءجۇرىسىن دۇرىستاپ, تىنىسىن جوندەپ العاندا سىندارلى مۇراتتاردى العا قويدى. سىندارلى مۇرات دەگەن – حالىقتىڭ جاعدايى, ول – ەلدىڭ ورلەۋى, ول – جارقىن ءومىردىڭ ساباقتاستىعى.

مەملەكەت باسشىسى قازىرگى ۋاقىتتا بىزگە تاۋەلسىزدىكتىڭ جەتىستىكتەرىن ەسەلەپ, ەلىمىزدى دامۋدىڭ جاڭا ساپالى كەزەڭىنە شىعارۋ مۇمكىندىگى بەرىلىپ وتىرعانىن باسا ايتتى.

ء«بىز بۇعان ەلباسى ساياساتىنىڭ ساباقتاستىعىن ساقتاپ, جۇيەلى رەفورمالار جۇرگىزۋ ارقىلى قول جەتكىزە الامىز. وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, وسىنىڭ ءبارى مەنىڭ سايلاۋالدى باعدارلامامنىڭ نەگىزى بولدى. قازىر مەملەكەتتىك ورگاندار ونى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ءتيىس­تى جۇمىستار جۇرگىزۋدە. مەن حالىق­قا بەرگەن ۋادەلەرىمدى مىندەتتى تۇردە ورىندايمىن», دەدى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ.

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قا­سيەتتى وتانىمىزدى دامىتۋ جولىندا ەلدەگى تۇراقتىلىق پەن بەيبىتشىلىك­تى تەمىرقازىق ەتىپ الدى. اسىرەسە ەلىمىزدى ەۋروپا تورىنە شىعارۋدا تۇڭعىش پرە­زي­دەنت ەڭبەگى ەرەن. بۇگىندە قازاق­ستان ەۋرازيا كەڭىستىگىندەگى ستراتە­گيا­لىق قۋاتى كۇشتى, ماڭىزى زور مەم­لەكەت رەتىندە مويىندالىپ وتىر. دالەل­مەن ايتساق, ازيادا الاۋىن جاعۋى­مىز, ەقىۇ-عا توراعالىق ەتىپ, حالىق­ارا­لىق سامميت وتكىزۋىمىز, يسلام ىن­تى­­ماقتاستىق ۇيىمى مەن شانحاي ىن­تى­ماقتاستىعى ۇيىمىنا توراعالىق ەتۋى­مىز, الەمدىك ءدىن قايراتكەرلەرى سەزىن تۇراقتى ۇيىمداستىرۋىمىز, حالىق­ارالىق ەحرو-2017 كورمەسىن ۇيىم­داستىرۋىمىز – ءبارى دە زور ماقتانىش, ايرىقشا ابىروي.

وسى كۇنگە دەيىنگى جەتىستىكتەرىمىز قازاقستاننىڭ بولاشاعىن جاڭاشا مەجەلەۋگە مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. كەلە­سى كەزەڭدە, ياعني 2050 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيادا يننوۆاتسيا, وندىرىستىك-ەكونوميكالىق سەرپىن تەمىرقازىق ەتىپ الىنادى. بۇيىرسا, تاياۋ بولاشاقتا حالقىمىزدىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى ورتاشا ەۋروپالىق دەڭگەيگە سايكەسپەك. ەلباسى مۇنى سەنىممەن ايتتى, حالىق ەلدىك ىسكە ءبىر كىسىدەي جۇمىلدى.

ەلى قادىرلەگەن, الەم ارداقتاعان ەل­باسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بار قا­جىر-قايراتىن, پاراسات-پايىمىن مەم­لەكەتىمىزدىڭ يگىلىگىنە جۇمساپ, ۋاقىت كوشىنەن العا وزىپ, كەلەر ۇرپاققا جار­قىن ءومىردىڭ نەگىزىن قالاپ جۇرگەنىن حالىق­ارالىق قىراعى ساراپشىلار مەن ساياساتكەرلەر جازىپ, باعالاپ كەلەدى.

مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 1992 جىلى جەلتوقسان ايىن­دا وتكەن قازاقستان حالقى فورۋمىندا ەلىمىزدەگى بىرلىك پەن كەلىسىم­نىڭ ۇيىتقىسى – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن قۇرۋ تۋرالى باستاما كوتەردى. بۇگىندە اسسامبلەيا قىزمەتى ەل­باسى ءۇمىتىن اقتاعانى ەلدەگى بەرە­كە-بىرلىكتەن كورىنەدى. ءار ەتنوس وكىل­دەرى ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي, ءبىر قول­دىڭ سالاسىنداي تىرشىلىك ەتىپ, جاسام­پازدىق تۋىن جوعارى كوتەردى. بۇل رەتتە وسى نازىك سالانى عىلىمي-ادىستە­مە­لىك جاعىنان قولداۋ ءۇشىن رەسپۋبليكا­دا تۇڭ­عىش رەت ارنايى كافەدرا ەۋرازيا ۇلت­تىق ۋنيۆەرسيتەتىندە اشىلدى. قازىر رەسپۋبليكا بويىنشا وسىنداي كا­فەدرا­لاردىڭ سانى 30-عا جۋىقتادى. قحا كافەدرالارى بىرلىك پەن باياندى­لىقتى ساراپتايتىن عىلىمي-تاجىريبە الاڭدارىنا اينالدى.

استانا ەكونوميكالىق فورۋمى – ەۋرازيا كەڭىستىگىندە جىل سايىن وتەتىن سالماقتى شارا ەكەنى بەلگىلى. وسى جيىنعا الەمدىك ەكونوميكالىق قاۋىم­داستىق وكىلدەرى, قازىرگى جانە بۇرىنعى مەملەكەتتەر باسشىلارى, نوبەل سىي­لىعىنىڭ لاۋرەاتتارى, عىلىم الەمىنىڭ عۇلامالارى مەن ءىرى كاسىپكەرلەر كەلە­دى. ەلباسى وسىدان 8 جىل بۇرىن ەل تاۋەل­سىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى سالتانا­تىندا استانا ەكونوميكالىق فورۋمىنىڭ نەگىزىندە «G-global» سۇحبات الاڭىن قۇرۋدى ۇسىندى. بۇگىندە وسى سۇحبات الاڭى الەمنىڭ 128 ەلىنەن 10 مىڭنان استام قاتىسۋشىنى بىرىكتىرسە, قازاق­ستان­داعى وسى شارانىڭ بەل ورتاسىندا ەلباسى نەگىزىن قالاعان ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى عالىمدارى مەن ءبىلىم الۋشىلارى جۇرگەنىن ماقتانىشپەن ايتامىز. كەلى­سىم مەن كەشىرىم, ۇيلەسىم مەن تولە­رانتتىلىق ارقاۋىن ماقسات ەتكەن ەلباسى قىتاي, رەسەي, تاجىكستان, وز­بەك­ستان پرەزيدەنتتەرىمەن بىرلەسىپ, ۇزاق مەرزىمدى بەيبىتشىلىك پەن بىرلىكتەگى ءوڭىر قۇرۋ تۋرالى دەكلاراتسياعا قول قويدى. شانحاي ىنتىماقتاستىعى ۇيى­مىنا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ءاربىر بەرە­كە-بىرلىك قادامى دا – تۇڭعىش پرەزي­دەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ نازارىندا.

ەلباسىنىڭ «جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا قاراي 20 قادام», «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باع­دار­لامالىق ماقالالارى – كەشە دە, بۇگىن دە, بولاشاقتا دا ماڭىزىن جويمايتىن ءىزاشار تۇعىرناما. بۇل تۇلعا ەڭبەك ار­قىلى ناتيجەگە جەتۋدىڭ جولىن, جۇ­يەسىن كورسەتتى. مىسالى, وسىدان تۋىن­داعان «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى, ونىڭ بەس جىلعا ۇزارتىلۋى, «الەۋمەتتىك بەس باستاما» حالىققا بەرەرى ولشەۋسىز دەپ بىلەمىز.

ەلباسى تاريحتى سارالاپ, قازاق ەلىنىڭ مەملەكەتشىل مۇراتى – «ماڭ­گىلىك ەل» دەپ ەرەكشە ايتقاندا دا, ەل­دىك بەرەكە-بىرلىكتى, وڭىرلىك دوس­تىق جانە ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناس­تى, دۇنيەجۇزىلىك ءورىس پەن ورلەۋدى كوز­دەگەنىن ۇمىتپاعان ابزال. بۇل رەتتە ايتقان: «باق تا, تاق تا تالاسقان­عا بۇ­يىر­­مايدى, حالىقتىق ىستە جاراس­قان­عا بۇ­يى­رادى» دەگەن ءسوزى بۇگىن دە, بولا­شاق­تا دا الەمدى, ەلدى ۇيىستىرادى دەپ ەسەپتەيمىز.

ال « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ات­تى تۇجىرىمدامالىق ماقالاسى – ۇلت­تىق ابىروي باستاۋىن نۇسقايتىن, ەلدى ونەگە ورىسىنە باستايتىن جول, جاڭ­عىرعان قازاقستاننىڭ باياندى باع­دارى. ەلباسىنىڭ بۇل ماقالاسىن ستراتە­گيالىق ماڭىزى بار جانە عىلىمي مەتو­دو­لوگيالىق ماقالا دەپ ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. بۇل كەزدەيسوق شىعا قالعان ماقا­لا ەمەس, بۇل ەلباسىنىڭ جۇيەلى, ماقسات­تى قىزمەتىنىڭ جالعاسى. ويتكەنى بۇدان بۇرىن ەلباسى «مادەني مۇرا» باع­دار­لاماسىن ۇسىنعان بولاتىن, سودان كەيىن «حالىق: تاريح تولقىنىندا», «بول­اشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باع­دار­لامالارى ۇسىنىلدى. مىنە, وسىلاي جۇيەمەن كەلە جاتقان باعدارلاما. سون­دىقتان دا ەلباسىنىڭ بۇل ەڭبەگىن وسى ۇلكەن ءىستىڭ جالعاسى دەپ ءبىلۋىمىز كەرەك.

ءاربىر مەملەكەتتىڭ, ءاربىر وبلىستىڭ, ءاربىر قالانىڭ تاريحىندا جاۋاپتى كەزەڭدەر بولادى. 2018 جىلى 19 ماۋسىمدا ەلباسى جارلىعىمەن بۇرىنعى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى تۇركىستان وبلىسى بولىپ تۇرلەنىپ, ونىڭ ورتا­لى­عى رەتىندە تۇركىستان قالاسى بەكىتىلدى. ەلباسىنىڭ بۇل شەشىمى – تۇركىستاننىڭ قايتا تۇلەپ, ەلىمىزدىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە ۇلەس قوساتىن جاڭا ورتالىققا اينالۋىنا جول اشتى. وبلىس ورتالىعى اتانعان تۇركىستان قالاسى ەندىگى جەردە ەلىمىزدىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ورتالىق ازيانىڭ, تۇتاس تۇركى الەمىنىڭ بەلگىلى ساۋدا-ەكو­نو­ميكالىق جانە رۋحاني-مادەني ورتا­لىق­تارىنىڭ ءبىرى بولارى ءسوزسىز.

ءار قازاقتىڭ جۇرەگىندە ماقتانىش سەزىمىن ۇيالاتقان تۇركىستان تەك بىزگە عانا ەمەس, كۇللى تۇركى جۇرتشىلىعىنا قا­سيەتتى ءارى قادىرلى مەكەن. اقىن ماع­جان جۇماباەۆ «تۇركىستان – ەكى دۇنيە ەسىگى عوي, تۇركىستان – ەر تۇرىكتىڭ بەسىگى عوي» دەپ بەكەر جىرلاعان جوق. حالقى­مىزدا ء«مادينادا – مۇحاممەد, تۇركى­ستاندا – قوجا-احمەت» دەگەن ءسوز بار. وسىنداي سان الۋان فاكتورلار تۇركى­ستاندى تۇتاس ءتۇبى ءبىر تۇركى جۇرتى­نىڭ رۋحاني ورتالىعىنا اينالدىردى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ جارلىققا جاريا تۇردە قول قويۋ راسىمىندە سوي­لەگەن سوزىندە: «وبلىس ورتالىعى عاسىر­لار بويى قازاق حاندىعىنىڭ جانە بۇكىل تۇركى الەمىنىڭ ساياسي ءارى رۋحا­­ني ورتالىعى بولعان تۇركىستان قالا­سىنا كوشىرىلەدى», دەدى. دارا شەشىم. دارا شەشىمدى دارا تۇلعالار عانا قابىلدايدى. دارا تۇلعانى زامان تۋدى­راتىنىن تاريح ارقاشان ەسىمىزگە سالىپ وتىرادى. ال تاريحي تۇلعانى ءوز زامانىنداعى ءتۇرلى شەشۋشى وقيعالار­دان مۇلدە ءبولىپ قاراۋعا بولمايدى.

تۇركىستان شىن مانىندە ەكى عاسىر بويى قازاق حاندىعىنىڭ استاناسى بولعان, تاريحى تەرەڭدە جاتقان شاھار. ناقتىراق ايتقاندا, قازاق ەلىنىڭ رۋحاني جۇرەگى, قازاقتىڭ كوپتەگەن اياۋ­لى پەرزەنتتەرى ماڭگىگە جاي تاپقان قاسيەتتى مەكەن. بۇل قالادا ۇلتىمىزدىڭ تاعدىرى تالقىلانىپ, ءتۇرلى شەشىم قابىلدانعان. قازاقتىڭ نەبىر ۇلى تۇلعالارى دۇنيەگە كەلگەن. وسىندا جەرلەنگەن 164 ايگىلى تۇلعانىڭ 21-ءى ەل باسقارعان حان, 30-دان استامى قول باستاعان باتىر, اۋقىمدى ءسوز باستاعان بي ەكەنىن ەسكەرسەك, ەلباسى شەشىمىنىڭ دۇرىستىعىنا تاعى دا كوز جەتكىزەمىز.

قاشاندا تىندىرىمدى ىستەر مەن تياناقتى ناتيجەلەردى باستى ماقسات ەتىپ ۇستانعان ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى ستۋدەنت­تەر سانىنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى جاڭا جاتاقحانا سالاتىن بولا­دى. بەس قاباتتى 2467 ورىنعا ارنال­عان ءۇش زاماناۋي ستۋدەنتتەر ءۇيى احمەت باي­تۇرسىن ۇلى مەن كەنەن ءازىرباي­ ۇلى كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىنان بوي كوتەرمەك. بۇل ەلباسىنىڭ بەس الەۋمەت­تىك باستا­ماسى نەگىزىندە جۇزەگە اسقالى وتىر. ولاي دەيتىنىمىز, نۇرسۇلتان نازارباەۆ پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا ستۋدەنتتەردى جاتاقحانامەن قامتۋدى تولىقتاي شەشۋدى تاپسىرعان بولاتىن.

ء«بىز الەمدىك ستاندارتتارعا ساي ءبى­لىم بەرۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرا وتى­­­رىپ, ستۋدەنتتەردىڭ ءبىلىم الۋىنا جانە تۇراتىن جەرىنە جاعداي جاساۋ­عا ءتيىستى نازار اۋدارۋىمىز قاجەت. 2022 جىل­دىڭ سوڭىنا دەيىن ستۋدەنت­تەرگە ار­ناپ كەمىندە 75 مىڭ ورىن­دىق جاڭا جا­تاق­حانا سالۋدى تاپسى­را­مىن. بۇل الداعى جىلداردا وسە تۇسەتىن سۇرا­نىس­تى ەسكەر­گەننىڭ وزىندە جاتاق­حانا تاپ­شى­لى­عىن ءبىرجولا شەشەدى», دەدى ەلباسى.

بۇل ءبىلىم سالاسىنىڭ باسشىلارىن عانا ەمەس, ەلىمىزدەگى بارلىق ستۋدەنت-جاستاردى جانە ولاردىڭ اتا-انالارىن قاتتى قۋانتتى. دەمەك, 2019-2020 جىل جوعارى وقۋ ورنىمىز ءۇشىن تابىستى جىل دەۋگە نەگىز بار. قازىرگى تاڭدا بولاشاقتا سالىناتىن جاتاقحانالاردان بولەك, باس عيمارات پەن وقۋ-زەرتحانالىق عيماراتى اراسىنان زاماناۋي سپورت-ساۋىقتىرۋ ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى باستالىپ كەتتى.

الدىمىزداعى باستى ماقسات – ەلى­مىز­­دەگى قولعا الىپ وتىرعان جاڭا رە­فور­­مالارعا بايلانىستى ۋنيۆەرسي­تەتىمىز­دەگى ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىمي جۇ­مىس­تاردى الەمدىك ستاندارتتارعا ساي جەتىل­دىرۋ, وقۋ-ادىستەمەلىك باعدارلا­ما­لاردى جاڭارتۋ, جاقسارتۋ. قازىرگى يننوۆاتسيالىق تالاپتارعا ساي ساپالى ماماندار دايارلاۋ جۇمىستارى جان-جاقتى جالعاسىن تابادى. فاكۋلتەتتەر مەن كافەدرالاردىڭ ماتەريالدىق-تەح­نيكالىق بازاسىن نىعايتىپ, ەلىمىزگە قاجەتتى ساپالى ماماندار دايارلاپ بەرۋ ءۇشىن ءبىلىم بەرۋدىڭ تەرەڭدەتىلگەن وقۋ-ادىستەمەلىك جۇيەلەرى مەن عىلى­مي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ جاڭا باع­دار­لامالارىن قالىپتاستىرۋ باستى ستراتەگيالىق باعىت-باعدارىمىز بولىپ قالا بەرمەكشى.

جالپى, تاۋەلسىزدىك دەگەندە ەل سانا­سىندا وركەندى حالقىمىز بەن تۇڭ­عىش پرەزيدەنتىمىز تۋرالى تانىم-تۇسىنىك جاڭعىرۋى ءتيىس. قازاقستان مەم­لەكەتىنىڭ ىرگەتاسىن قالاۋشى – تۇڭ­عىش پرەزيدەنت, ەلباسىنىڭ بولمىسىندا ۇلتىمىزدىڭ اسىل مۇراتتارى مەن الەمدىك جانە ۇلتتىق وركەنيەت جە­تىس­تىكتەرى توعىسقان. ول قازاقستان حالقى ءۇشىن كۇن-ءتۇن دەمەي جانىن شۇ­بەرەككە ءتۇيىپ, سول كەمەلدىككە ابىرويمەن جەتكەن جاسامپاز تۇلعا.

تاريحي قايراتكەردىڭ قاداۋ-قاداۋ ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك, مادەني رەفورمالارىنا الەم ءوز باعاسىن بەرىپ ۇلگەردى, ال قوعامنىڭ بار جىگىنە سەرپىن بەرگەن «رۋحاني جاڭعىرۋ» جانە « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» باعدارلامالىق ەڭبەكتەرى ەل رۋحىن اسقاقتاتىپ, ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىن ايقىندادى.

ازاتتىقتىڭ ەلەڭ-الاڭىنداعى ور­دا­باسىداعى جيىننان كەيىنگى تۇركى­ستان­نىڭ تۇلەۋىمەن جالعاسىپ, بايتاق جەرى­مىزدىڭ بار يگىلىگى جاڭا ەلوردامەن ەسە­­لەنىپ ەلباسى فەنومەنىنىڭ باياندى ەكەنىن كورسەتتى. بۇل – جاقسىلىق پەن جا­­را­سىمدىقتىڭ ۇندەسۋى. بۇل – تاريح تولقىنىنداعى بىلىك پەن بيلىكتىڭ, ءداس­تۇر مەن جاسامپازدىقتىڭ ۇيلەسىمى.

قورىتا ايتقاندا, تۇڭعىش پرەزي­دەنت كۇنى – قازاقستان حالقىنىڭ مارتە­بەلى مەرەكەسى. بۇل – تاريحي تاڭداۋ كۇنى, بارشا وتانداستارىمىزدىڭ ەلباسى توڭىرەگىنە توپتاسۋ كۇنى.

«ەرى جوق بولسا, ەل – جەتىم, ەلى باعا­لا­­ماسا, ەر – جەتىم» دەيدى حالىق دانا­لى­عى. تاۋبە, بىزدە ەلىن ورگە سۇيرەيتىن ەر دە, ازاماتىن قۇرمەت تۇتاتىن ەل دە بار.

مۇنى دۇنيە ءجۇزى ساراپشىلارى ايتادى, ءبىز وعان ماقتانامىز, قۋانامىز.

ەلدىك ماقتانىش, الەمدىك مەرەي بايان­دى بولعاي!

ەرلان سىدىقوۆ,

ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, ۇعا اكادەميگى