جامبىل وبلىسى, جاڭاتاس قالاسىندا تۇراتىن كوپبالالى انا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك العاننان كەيىن (بۇدان ءارى - ااك) الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت بويىنشا جۇمىسقا ورنالاسۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا قاتىسىپ, ءوز ۇيىندە تىگىن شەبەرحاناسىن اشتى. بۇل تۋرالى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
ايدا اقىلبەكوۆا جەتى بالا تاربيەلەپ وتىر. كوپبالالى انا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ بولۋ كەرەك, بىراق ۇنەمى الەۋمەتتىك كومەك العاننان كورى ءوز بيزنەسىنىڭ بولعانى جاقسى دەپ ەسەپتەيدى.
«مەنىڭ ويىمشا, ومىردە كەز-كەلگەن ماماندىق قاجەت بولۋى مۇمكىن, سوندىقتان 25 جاسىمنان باستاپ قۇرىلىسشى-مونتاجشىدان اسپازشى ماماندىعىنا دەيىن ءتۇرلى كۋرستاردا وقىدىم. قولىمنان بارلىق دەرلىك نارسە كەلەدى دەپ باتىل ايتا الامىن! ۇيدە جوندەۋ جۇمىستارىن دا جاساي الامىن, شاشتى دا ادەمىلەپ قىسقارتا الامىن, استى دا ءدامدى پىسىرەمىن. ااك العاننان كەيىن قىسقا مەرزىمدى كۋرستاردا تىگىنشى ماماندىعىن الدىم. قازىر ۇلتتىق ستيلدە كورپە تىگۋ مۇلدە قيىن ەمەس. مەملەكەتتىك گرانت بويىنشا العان اقشاعا تىگىن ماشيناسىن, ۇتىك, ۇتىكتەۋ تاقتاسى مەن اس پىسىرەتىن كاسىبي پەش ساتىپ الدىم. قازىر جاڭا تۋعان نارەستەلەرگە ارنالعان كيىم تىگۋ بويىنشا تاپسىرىستار قابىلدايمىن. قىستا مەكتەپ اسحانالارىنا ارناپ ءتۇرلى توقاشتار ءپىسىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن. ءوز بيزنەسىمدى امالسىزدان ۇيدە جۇرگىزىپ كەلەمىن, سەبەبى كەنجە بالام ءالى كىشكەنتاي», – دەپ كوپبالالى بيزنەسۆۋمەن جەتكەن جەتىستىكتەرى مەن جوسپارلارىمەن ءبولىستى.
جامبىل وبلىسىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ اقپاراتى بويىنشا, ايدا اقىلبەكوۆاعا اي سايىن 163 مىڭ 826 تەڭگە كولەمىندە جالپى سوماسى 1 ملن 965 مىڭ 912 تەڭگە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىندالدى. ءوڭىر بويىنشا ااك بارلىعى 35 مىڭ 497 وتباسىنا تاعايىندالدى, وعان 14,5 ملرد تەڭگە كولەمىندە قاراجات جۇمسالدى.
«بۇگىنگى تاڭدا 1 مىڭ 535 ادام تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنا ورنالاستىرىلدى, 51 ادام جەكە ءىسىن اشتى, 164 ادام بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, قايتا دايارلاۋ جانە قايتا وقىتۋ كۋرستارىنا جىبەرىلدى, 879 ادام قوعامدىق جۇمىستارعا, 242 ادام الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا ورنالاستىرىلىپ, 63 ادام جاستار پراكتيكاسىنا جىبەرىلدى», – دەپ حابارلادى ااك الۋشىلاردى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا تارتۋ تۋرالى وڭىرلىك جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى تيمۋرجان نۇرىمبەتوۆ.
ايدا اقىلبەكوۆانىڭ جەتىستىككە جەتۋى وڭىردەگى جالعىز وقيعا ەمەس. وسىعان ۇقساس مىسال قورداي اۋدانىندا دا ورىن العان, وندا 5 بالانىڭ اناسى مەرۋەرت چوراەۆا شاشتاراز ماماندىعى بويىنشا قىسقا مەرزىمدى كۋرسىندا وقىپ, 505 مىڭ تەڭگە كولەمىندە مەملەكەتتىك گرانتتى العاننان كەيىن سۇلۋلىق سالونىن اشقان بولاتىن.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, اعىمداعى جىلعى توعىز ايدا ااك 417 مىڭ وتباسىنا نەمەسە 2,1 ملن ادامعا تاعايىندالدى. ااك ورتاشا مولشەرى ءبىر ادامعا 2,5 ەسە, 6848 تەڭگەدەن 16 446 تەڭگەگە دەيىن ءوستى. ورتاشا ەسەپپەن وتباسىنا 90 مىڭ تەڭگە شىعادى, ايىنا ەڭ كوپ تاعايىندالعان سوما – 455 مىڭ تەڭگە. اعىمداعى جىلى ااك-كە 206,2 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان, ونىڭ 146,4 ملرد تەڭگەسى تولەندى.
بۇدان بۇرىن حابارلانعانداي, اعىمداعى جىلعى 7 قازاندا ۇكىمەت وتىرىسىندا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ قازاقستاندا 2020 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىرعان ااك كورسەتۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرىن تانىستىرعان بولاتىن.
«ەڭ باستى پرينتسيپ – مەملەكەت شىن مانىندە كومەككە مۇقتاج ادامدارعا, ءبىرىنشى كەزەكتە بالالار مەن كوپبالالى وتباسىلارعا كومەكتەسەدى! ەڭبەككە قابىلەتتى ازاماتتار جۇمىس ىستەۋى كەرەك. مەملەكەت جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا نەمەسە شاعىن بيزنەسپەن اينالىسۋعا كومەكتەسەدى. مەملەكەتتىك كومەككە – كوپ بالالى وتباسىلاردى قولداۋ, تابىسى تومەن وتباسىلارعا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ, تابىسى از وتباسىلارداعى بالالارعا كەپىلدەندىرىلگەن الەۋمەتتىك پاكەت بەرۋ كىرەدى», – دەدى ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, كوپبالالى وتباسىلارعا قولداۋ كورسەتۋ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن مەملەكەتتىك جاردەماقىلار ەنگىزۋ ارقىلى قامتاماسىز ەتىلەتىن بولادى. بۇل مەملەكەتتىك جاردەماقى بارلىق كوپبالالى وتباسىلارعا (4 نەمەسە ودان دا كوپ كامەلەتكە تولماعان بالاسى بار تابىسىنا قاراماستان تولەنەدى.
ااك تابىسى از وتباسىلارعا, ونىڭ ىشىندە كوپبالالى وتباسىلارعا تولەنەتىن بولادى. ەڭ تومەن كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 70%-ى تاعايىنداۋدىڭ شەكتى كريتەريى بولىپ قالا بەرەدى. ەگەر ەڭبەككە قابىلەتتى وتباسى مۇشەسى ۇسىنىلعان جۇمىستان جانە جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ شارالارىنان باس تارتسا, وندا ااك تولەمى تەك وعان عانا ەمەس, بۇكىل وتباسىنا دا توقتاتىلادى.
تابىسى از وتباسىلاردان شىققان بالالار ءۇشىن كەپىلدەندىرىلگەن الەۋمەتتىك پاكەت ەنگىزۋ ۇسىنىلادى. 1 جاستان 6 جاسقا دەيىنگى بالالاردى ازىق-ت ۇلىك جيىنتىعىمەن جانە گيگيەنالىق قۇرالدارمەن, 6 جاستان 18 جاسقا دەيىنگى بالالار مەكتەپتەردە ىستىق تاماقپەن, وقۋ قۇرالدارىمەن جانە مەكتەپ كيىمىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى, سونداي-اق ولارعا مەكتەپكە دەيىن جول ءجۇرۋ شىعىندارى وتەلەتىن بولادى. مەديتسينالىق, ونىڭ ىشىندە ستوماتولوگيالىق كومەك 18 جاسقا دەيىنگى بالالارعا تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى جانە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ شەڭبەرىندە كورسەتىلەتىن بولادى.