• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ادەبيەت 29 قازان, 2019

ءان مەن ادەبيەت

867 رەت
كورسەتىلدى

ادەبيەتكە ءار قالامگەر وزىنشە كەلەدى. ادەبيەتتانۋشى عالىم, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور قۇنىپيا الپىسباەۆ ادەبيەتكە ءان ارقىلى كەلگەن ازامات.

1969 جىلدىڭ شىلدەسى ەدى. سول جىلعى شىلدەنىڭ ىستىعى ءالى ەستە. الدە ول مەكتەپتى جاڭا ءبىتىرىپ, ارمان جەتەگىندە تۋعان جەردەن ۇزاپ بارا جاتقان شاكىرت جانىنىڭ قۋانىش پەن كۇدىك ارالاسقان كو­ڭىلىنىڭ قىزۋى ما ەكەن؟ باتىس­تان شىعىسقا, شىعىستان باتىسقا تارت­قان ۇلان جولدىڭ بويىنداعى تىنىمسىز قوزعالىس – ءومىر اعى­سى مەنى دە البىرت ارمانمەن تەر­بەتىپ, باتىستان شىعىسقا الىپ كەلە جاتتى. سوناۋ قيىردان, سول كەزدەگى گۋرەۆ اتتى ءوڭىردىڭ اق­كيىز­توعاي دەگەن شالعايداعى اۋىلىنان ون بالا – كلاستاستار الماتىعا جول تارتىپ كەلەمىز. تاقىلداعان تاقتاي توسەكتە, ءجيى توقتاپ, شابان جۇرەتىن جولاۋشىلار پوەزىنىڭ ىشىندە التى كۇن تۇ­نەپ, ارەڭ دەگەندە الاتاۋدىڭ قار­لى شىڭىنا كوز قادادىق. الاڭ كوڭىل ابيتۋريەنت دەگەن اتاۋعا ءالى ۇيرەنبەگەن بىزدەردى الماتى جاڭبىرلاتىپ قارسى الدى. سول ءتۇنى الماتىنىڭ تاۋ جاعىنداعى جاڭا شاعىن اۋداننىڭ شەتىندە, اياداي گۇلزاردىڭ ورىندىقتارىندا جاۋراپ, جاقاۋراپ تۇنەپ شىقتىق. ءۇش كۇننەن سوڭ قازگۋ-ءدىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىنە قۇجات تاپسىردىم.

«الاڭ دا الاڭ, الاڭ جۇرت» دەپ با­بالارىمىز جىرلاعانداي, الاڭ كوڭىلمەن ەمتيحاندارعا كى­رىس­تىك. ءساتى ءتۇسىپ, سۇرىنبەي كە­لە جاتتىم. سول كۇندەردە قا­لىڭ تا­لاپ­كەرلەردىڭ اراسىنان بىز­دەن ءسال ەرەسەكتەۋ, ءسال شارۋاگەر­لەۋ كورىنەتىن, شاشىن ارتقا قايى­رىپ, كۇرەڭقىزىل پورتفەل ۇس­تاعان, ابىرجىڭقى ءجۇرىسى عانا ابيتۋريەنتتىك مىنەزگە كەلەتىن, بالاڭ كوڭىلمەن قاراعاندا قازگۋ-ءدىڭ جاس وقىتۋشىسى سەكىلدى كو­رىنەتىن ءبىر جىگىتتى كورىپ قالىپ ءجۇر­دىم. ول كەزدە مۇنداي ادەمى, ابى­رويلى پورتفەلدى پروفەسسورلار عانا ۇستايتىن. سودان دا بولار ونى كوبىمىز جاس وقىتۋشى دەپ قابىل­داپپىز. سول جاس وقىتۋشى بۇگىندە اقساقالدىق جاسىنا جەتكەن ساليقالى ۇستاز, سىرباز ازامات, سىندارلى عالىم.

ەمتيحانداردىڭ بارىنەن, كون­كۋرستىڭ كارىنەن ءوتىپ, رەكتور­دىڭ بۇيرىعى وقىلاتىن كەڭ اۋدي­تو­رياعا بوي ۇيرەتىپ, جان-جاعىما قاراسام, كۇرەڭقىزىل پورتفەل دە ورتا تۇستاعى پارتانىڭ ۇستىندە جا­تىر ەكەن. وقىتۋشى دەگەنىم ءوزى­مىز سەكىلدى البىرت ابيتۋ­ريەنت بولىپ شىقتى. كوپ ۇزاماي تال­دىقورعاننىڭ قىتاي جاق شەتىندەگى, شەكارا بويىنداعى دۇنعانا دەگەن جەرگە جۇگەرى جي­ناۋعا كەلىپ تۇستىك. نەگە ەكەنىن قاي­دام, بۇل جولى كۇرەڭقىزىل پورتفەلدىڭ يەسىن كورە المادىم. جولداعى اسۋلاردان اسىپ كەلە جاتقاندا, جول بويى اياق سۋىتقاندا دا كوزىمە تۇسە قويمادى. كىم بولدى ەكەن دەپ ويلاپ قويعانىم بار.

جۇگەرىنىڭ وسىنشا ورمانداي بولىپ وسەتىنىن بىلمەۋشى ەدىم, ونىڭ ىشىندە العاشقى كۇنى اداسىپ, شەپ بويلاپ شىعانعا كەت­كەن بىزدەردى شەكاراشىلار ۇس­تاپ الىپ, تىنتە تەرگەپ, جول بىلەتىن كومسورگىمىز انارباي بۇلدىباەۆتىڭ ارقاسىندا جاتاق­تى زورعا تاپقانبىز. ەگىن دالاسىنان كۇن باتا كوڭىلدەنە ءان سالىپ, اق­تاۋدى ايىرىپ, قاراتاۋدى قايى­رىپ كەلگەندەي بولىپ ورا­لامىز. جۇ­گەرى تيەگەن جۇك ما­شيناسىنىڭ ۇستىندە تورعايدىڭ بالاپانىنداي شۇپىرلەپ جاتىپ, سول كەزدە ەندى جۇرتشىلىققا كەڭ جايى­لا باستاعان «التىنىم» دەگەن ءان­دى اڭىراتىپ كەلە جاتامىز. ما­شينادان تۇسكەسىن بارىپ قار­نىمىزدىڭ اشقانىن ءبىلىپ, نازى­كەقىزى باقىت كۋرستاسىمىز دايىن­داپ قويعان كەشكى اسقا جينالىپ, قاز-قاتار وتىرا قالىپ, ءازىل-قالجىڭدى قوزداتا وتىرىپ, تاماققا باس قويامىز. شاماسى, ەكى-ءۇش كۇننەن كەيىن بولسا كەرەك, كەشكە كەلسەك ىمىرتتاعى وتتىڭ جارىعىندا ءجۇزى جالقىندانا كو­رىنىپ, ءبىر جىگىت دومبىرامەن سى­زىلتىپ ءان سالىپ وتىر ەكەن. تىڭ­داي قالدىق. ء«بىزدىڭ اۋىل كەت­پەننىڭ ەتەگىندە, ەرتە تۇرسام اۋىلىما جەتەمىن بە؟» دەپ وزەۋ­رەتە كەلىپ, قايىرماسىندا «سارى­بيداي, ساعىندىم قالقام, داۋى­سىڭدى-اي» دەپ ۇزىلدىرەدى. بۇرىن ەستىلمەگەن ءان. سارىبيداي دەگەن قىزدىڭ اتى بولدى-اۋ شاماسى دەپ ويلاپ قويامىن. ەركە قىزعا ەركەلەتە قويىلعان ەسىم بولار. ويتكەنى «قىز ەمەس, قىزدىڭ اتى قىزىل بيداي» دەگەن دە ءان بار. اقبيداي دەگەن ءان جانە بار. جاس جۇرەككە جاقسى ءان بالقىپ كىرگەندەي بولدى. حالقىمىز قالقانىڭ اتىن انگە قوسقاندا تالاي تاماشا ەسىم­دەردى تاپقان عوي, ال بيدايعا قا­تىستى اتتاردىڭ ءبارى ۇلبىرەگەن سا­عى­نىش, ۇپىلمالىك ۇمىتكە كەلىپ تى­رەلگەندە, تىڭداۋشىنىڭ دا جۇ­رەگىنە ۇيا سالىپ, تاڭدايىنا تاتي كەتەدى. سونداي ءان ەندى مىنا جەردە شىرقالىپ جاتىر. ىمىرتتى جامىلىپ, ىنتىعا جەتتىك.

جينالا قالدىق. تاني كەتتىم, بايا­عى كۇرەڭقىزىل پورتفەلدىڭ يەسى. سۇراپ كەلىپ قالساق, ەسىمى قۇ­نىپيا, فاميلياسى الپىسباەۆ ەكەن. بىرگە وقيتىن بولىپپىز. ول بۇل جەردە شارۋاشىلىق جۇ­مىس­تارمەن اينالىساتىن بولىپتى. قىزدارعا كومەكتەسىپ, سۋ اكەلىپ, وتىن جارىپ, قولى بو­سا­عاندا دومبىراسىنىڭ قۇلاق كۇ­يىن كەلتىرىپ, كۇندە كەشتە بولاتىن ستۋدەنتتىك دۋماندى ورتاعا شىعىپ, كوپشىلىكتى انگە بوكتىرەدى. بىزبەن بىرگە وسىندا كەلگەن تالانتتى بولاشاق قالامگەرلەر, جۋرناليستەر تۇرسىن جۇرتباي, نەسىپبەك ايتوۆتار دا ەتەنە ارالاسىپ, ەتەك-جەڭىمىز قوسىلىپ كەت­تى. وسى العاشقى تانىستىق ەلۋ جىل­عا سوزىلدى. اللا ءناسىپ ەتسە, ءارى قاراي دا سوزىلا بەرسە دەيمىز. جا­قىندا ەلۋ جىلدان سوڭ باس قوسىپ, الماتىنى انگە بولەگەن قى­زىقتى ءساتتى قايىرا باستان كەش­تىك. قۇنىپيانى قولقالاپ, ءسال سىرقاتتانىپ جۇرگەنىنە قارا­ماستان, «سارىبيدايدى» سال­دىردىق. ساعىنىپ قالىپپىز سا­عى­نىشتى ءاندى, قوسىلا شىرقاپ, شۋاقتانىپ قالدىق. وسىناۋ نا­زىك ءيىرىمدى ءاننىڭ اۆتورى ءانشى-كوم­پوزيتور, قۇنىپيانىڭ تۋىستاس اتاسى سادىقوجا موشان ۇلى ەكە­­­نىن دە كەيىن ءبىلىپ, تالايلى تاع­دىرىنا تانىس بولدىق. قا­زان ايىندا جەتىسۋ ءوڭىرى ونىڭ 100 جىلدىعىن اتاپ ءوتتى. كونە كەتپەننىڭ بويى انمەن ارلەندى.

سونىمەن, جۇگەرى القابى ان­گە بوگىپ, كۇيگە كەنەلىپ قالدى. ەر­تەڭگى كەشتە «مولداباي» دەگەن ءان كەتتى. بۇل ءان ماعان بالا كۇ­نىم­نەن تانىس ەدى, اكەم دە ايتاتىن. باتىستا داۋىسى شىعانعا كە­تەتىن, انشىلىكتەن الدىنا ادام شىعا قويماعان مولداباي دەگەن ءانشى ورىنبور وڭىرىندە, ويىلدىڭ كوكجار جارمەڭكەسىندە اتتاس ءاندى شىرقاپ, حالىقتى تىك تۇرعىزىپ, تالانتىنا باس يدىرگەن ەكەن. كە­شەگى ارسىز اشارشىلىقتا, جارىق­تىق اشتان ءولىپتى, سۇيەگى قازىر اق­توبە وبلىسىنىڭ جەرىندە جاتقان كورىنەدى دەيدى. ورىنبور كوزدەن بۇل-­بۇل ۇشتى, ءايتۋىر ەدىلدىڭ بويىن تەربەگەن ەرەكشە ءان امان قالدى. مۇنداي ءاندى بۇگىنگە جەت­كىزگەن وسىنداي ازاماتتار عوي. «مولداباي» مەنى بىردەن قۇ­نى­پياعا جاقىنداتا ءتۇستى. وسى ەكى ءاندى باس قوسقان جەردە, بىر­گە وقىعان دوستار كەزدەسكەندە قۇ­نىپيا ايتپاي كەتكەن ەمەس. وسى­لايشا حالىق اندەرى, حالىق كوم­پوزيتورلارىنىڭ سىرشىل شىعار­مالارى ستۋدەنت قۇنىپيا الپىسباەۆتى ادەبيەتتانۋدىڭ عىلىمي وربيتاسىنا الىپ كەلە جاتتى.

ادەبيەتتىڭ ماتەريالى – ءسوز ونە­رى. ءسوز ونەرىنىڭ عىلىمي مايدانى – ادەبيەتتىڭ ءۇش تەگىنىڭ كور­كەمدىك-يدەيالىق دەڭگەيىنە باعا بەرۋ. «ولەڭگە اركىمنىڭ دە بار تالاسى» دەپ ابىز اقىن جازعان­داي, ادەبيەتكە قازاق بالاسىنىڭ تالاسى بار. بىراق ولاردىڭ دا تاڭ­­دامالىسى, تانىمدىسى, ادە­بي جۇگىنىڭ قارىمدىسى جانە بار. 1974 جىلى قازاق مەملەكەتتىك ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ فيلولوگيا فا­­­كۋل­­­تەتىن ءبىتىرىپ, ارمان جولىن­دا جان-جاققا تاراپ كەتكەن­دە, سوڭعى كەشتەگى قوشتاسۋ داس­­تار­قانىندا «سارىبيداي» ءانىن سوڭعى رەت شىرقاعان, قوڭىر دومبىرا­سىن قۇشاقتاپ, كوزىنەن جاسى مونشاقتاپ مەيرامحانانىڭ الدىندا جالعىز قالعان قۇنىپيا دوس ول كەزدە ادەبيەتتىڭ عىلىمي ورتا­سىنا دەندەپ كەتەتىنىن ءوزى دە بىلمەگەن بولار. وقىعان ادامعا داۋا بار ما, جىلاپ تۇرىپ, «جۇرت­تا قالعان كۇشىكتەي جالعىز قال­دىم» دەپ اباي اتاسىنىڭ بەلگىلى شۋماعىن ءوز ىڭعايىنا قاراي ايت­قانىن بىزدەر ەلۋ جىلدان سوڭ ك ۇلىپ ەسكە الدىق. وتكەنىڭمەن كۇ­لىپ قوشتاساسىڭ دەگەن وسى ەكەن. قۇ­قاڭ وقۋ بىتىرگەسىن وزىنە ءبىلىم بەر­گەن ۋنيۆەرسيتەتىندە قىزمەتكە قال­دى, وسىنداعى كاسىپوداق كومي­تەتىنىڭ بەلسەندىسى بولىپ العاشقى ەڭبەك جولىن باستادى. بىرتە-بىرتە توسەلىپ, عىلىمعا قاراي وكشە كو­تەر­دى. تۋعان ەلدىڭ عاجايىپ ان­دەرى جاس عالىمنىڭ رۋحاني دەڭ­گەيىن كوتەرىپ, كوپكە تانىتىپ, كور­كەم ادەبيەتتىڭ جولىنا سالدى. كەشەگى ناۋبەت جىلداردا كەڭەستىك زۇل­ماتتان باس ساۋعالاپ, تاۋ اسىپ, ارماندا قالعان الىس جەرگە قو­نىس اۋدارعان قۇنىپيانىڭ اتا-انا­سى 1956 جىلعى جىلىمىق كە­زىندە اتاكۇلدىككە ات بايلاپ, وشا­­عىن تۇتاتتى. جەتى جاسقا كە­لىپ, ءبىلىمنىڭ اۋىلىنا اڭسارى اۋعان قۇقاڭ تۋعان ەلىنىڭ تۇڭعى­شىنداي بولىپ مەكتەپكە باردى. ۇلتىمىزدىڭ تالاي زيالى دا زەر­دەلى, تالانتتى دا تالعامدى تۇ­لەك­تەرىن ۇشىرعان الماتىداعى اتاق­تى №12 مەكتەپتى بىتىرگەن قۇ­­نىپيامەن ءبىزدىڭ جولىمىز 1969 جىلى وسىلاي توعىسقان بو­لا­تىن. دۇنعانا دالاسىنداعى دۋماندى كۇندەردە ول بىزگە جە­تىسۋ ءان مەكتەبىنىڭ تۋىندىلارىن جەتكىزىپ, حالىق اندەرىنىڭ قا­سيە­تىن تانىتتى. سونىڭ ىشىندە ءوزىنىڭ وسكەن جەرى كەتپەننىڭ اتى اتالاتىن «سارىبيداي» ءانى ونىڭ ءان ونەرىندەگى پاسپورتىنداي بولىپ, كوڭىل پاراعىندا مورلەندى.

اۋىل شارۋاشىلىعى جۇمى­سىنان كەلىپ, ۆينوگرادوۆ كوشەسىن­دەگى ستۋدەنتتىك جاتاقحانادان ورىن العاندا بىزدەر بولمەلەس بو­لىپ شىقتىق. انگە ودان ءارى مەل­دە­دىك. كەشكە قاراي ءبىزدىڭ بول­مەدە ءان شالقىپ, وتكەن-كەتكەن قىز­دار ەسىكتى بۇرالا اشىپ, بۇيىم­تاي سۇراعانداي بولعاندا, ناۋشا جىگىتتەردىڭ نىعمەتى ارتىپ, ءازىل-قالجىڭ اسپانداپ كەتەتىن. ءبىر كۇنى ساباقتان كەيىن بىزگە دوڭگەلەك ءجۇزدى, جىلى قاباقتى, باپپەن سوي­لەپ, بيازى كۇلەتىن ءبىر جىگىت كەلدى. قۇنىپيامەن كوپتەن تانىس ەكەن. ءبىرازدان سوڭ انگە كەزەك بەرىلىپ, الگى جىگىت دومبىرانىڭ قۇلاق كۇيىن اسىقپاي, باپپەن كەلتىرىپ, انگە باس­تى. ساكەن سەرىنىڭ «تاۋ ىشىندە» اتتى ءانىن كوزىن جۇما وتىرىپ شىر­قاعان كەزدە ءبىزدىڭ بولمەنىڭ ءوزى ات ۇستىندە كەلە جاتقانداي تەڭ­سەلىپ, تاۋ جاقىنداپ, كەشتىڭ جۇم­باق تىنىسى جانىمىزدى باۋ­راپ, سۇلۋىنا اسىققان ساكەنگە اينالىپ كەتە جازدادىق. بۇل كەيىن قازاق دالاسى مەن قالاسىن انگە بولەگەن تالانتتى ءانشى, تاماشا ازامات جانىبەك كارمەنوۆ ەكەن. وسىلايشا قۇنىپيانىڭ دوسى ارقىلى ءبىز ەندى ارقانىڭ ءان مەكتەبىنە دە شاكىرت بولىپ شىعا كەلدىك. كەيىنگى جىلداردا قۇنىپيامەن بىرگە اتاقتى ءانشى دانەش راقىشەۆتىڭ اۋىلىنا ارنايى بارىپ, ءان كەيىپكەرى – كەتپەننىڭ ەتەگىندە ونىڭ ءوز اۋزى­نان «سارىبيدايدى» تىڭدادىق.

ء بىر قۋانىشتىسى, ءبىزدىڭ اسىل ۇستازدارىمىز ول كەزدە ساپتاعى سار­بازداي بولىپ ۋنيۆەرسيتەت اۋديت­وريالارىن تولتىرىپ تۇرا­تىن. سونىڭ ىشىندە ول كەزدەگى جارقىلداپ تۇرعان جاس جىگىت, كەيىن اكادەميك اتانىپ, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى بولعان ۇستازىمىز رىمعالي نۇرعالي اعا­مىز ءبىزدىڭ بارىمىزدەن مىقتى عالىم, تالانتتى اقىن-جازۋشى شىعادى دەگەن كامىل سەنىمدە بولاتىن. رىكەڭنىڭ جەتەكشىلىگىمەن قۇقاڭ 1986 جىلى «قازىرگى قا­زاق پوەماسىنىڭ جانرلىق ماسە­لەلەرى» دەگەن تاقىرىپتا فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى اتاعىن قورعاپ شىقتى. قازاق پوە­زياسىنىڭ پوەما جانرى 60-70 جىل­داردا يدەيالىق, كوركەمدىك, تاريحي-تانىمدىق جاعىنان ۇلكەن بەلەسكە كوتەرىلگەن ەدى. حاميت ەرعاليەۆ, قاليجان بەكقوجين, ءابۋ سارسەنباەۆ, جۇبان مولداعا­ليەۆ, سىرباي ماۋلەنوۆ, قاينە­كەي جارماعامبەتوۆ, عافۋ قايىر­بەكوۆ, ولاردان كەيىنگى مۇقاعالي مەن جۇمەكەن باستاتقان تالانتتى توپ, ودان كەيىنگى جاس تولقىن پوەمالارىنىڭ تىنىس-دەڭگەيىن جان-جاقتى اشا كورسەتكەن عىلى­مي ەڭبەگى قازاق ادەبيەتىندەگى جانر­لىق جاڭعىرۋدىڭ بۇگە-شىگەسىن دايەكتەۋدە ەلەۋلى ەڭبەك ءسىڭىردى. پوەمانىڭ تاقىرىپتىق تانىمىن ساراپتاۋدا, جانرلىق جۇگىن جىكتەۋدە, ونىڭ مازمۇندىق-پىشىندىك تۇتاستىعىن تانىتۋدا كوشەلى ەڭبەك جازعان عالىم ودان كەيىنگى, 2000 جىلى ءساتتى قورعاعان: «قازاق ادەبيەتىندەگى تاريحي شىعارما: تانىم مەن كوركەمدىك» اتتى دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىندا تاريحي سانا مەن كوركەم ادەبيەتتىڭ اراجىگىندەگى بايلانىس پەن ساباقتاستىق تۋرالى كەڭىنەن ءسوز قوزعاپ, ۇزاق جىلداردان بەرى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بولاشاق ادە­بيەت­شىلەرىنە وسى پاندەردەن ءدا­رىس وقىپ كەلەدى. ءبىر كەزدەرى, ابي­ت­ۋريەنت شاقتاعى, جۇقالاۋ كەل­گەن كۇرەڭقىزىل پورتفەلى ءارى جاڭالانىپ, ءارى سالماقتىراق بولا تۇسكەن. «پروفەسسوردىڭ پورتفەلى» دەگەن تەرمين ءبىلىمنىڭ قورجىنى دەگەن قازاقى ۇعىمعا دا دەندەپ كەلەدى. وسىنداي «پروفەسسورلىق پورتفەلدى» ۇستاپ, قاتارلاسىپ كەلە جاتقان عىلىم دوكتورلارى, پروفەسسورلار: بالتاباي ابدى­عازى­ ۇلى, انارباي بۇلدىباەۆ, تۇرسىنبەك بايمولداەۆ, سەيفەدەن ءسۇتجانوۆ, التىن باقرادەنوۆا, سۇلۋ­شاش بەكمىرزاەۆا, دامە­گۇل بايجىگىتوۆا, قوڭىر مۇقا­تاەۆا, لياززات ەرەجەپوۆا, اقىن­دار جاقسىلىق ايجان, زەي­نول­لا اكىمجانوۆ, مۇرات تو­لەن­ديەۆ, جازۋشى جانار ابدىشە­ۆا, ءدىنتانۋشى جۋرناليست ءشار­­با­نۋ ءابدىراحمانوۆا, اۋدار­ما­شى باقىت نازىكەقىزى, تەاتر-­كينو سىنشىسى سۇلتان شوماەۆ, مادەنيەتتانۋشى ابدى­عالي بەكىشەۆ, ەلىمىزدىڭ وقۋ ءىسىنىڭ ۇزدىك ۇستازدارى مايرا تولەباەۆا, راۋكەن قاسىموۆا, سەرىك سۇلتانعاليەۆ, كۇلشارا الكەنوۆا, اقبوپە ءابجاپپاروۆا, پەرۋزا ەشپانوۆا, جاۋدىركوز الىمبەتوۆا, ساعادات وڭعاروۆا, شول­پان ەسجانوۆا, تولەۋ دوسما­عام­بەتوۆا, گۇلنار عا­لينا, جادىرا ەسقاليەۆا, باع­دات نۇركەنوۆا, ميۋا قۇرمان­باەۆا, ماريا كاتاەۆا, ءسارۋار ماحمەتوۆا بىرگە وقىعان, قۇنى­پيا­نىڭ «سارىبيدايىنا» ساعى­نى­شى­مىزدى قوسقان كۋرستاس دوس­تارمىز. بۇل ءان قۇنىپيا دوسىمىز ارقىلى ءبىزدىڭ كۋرستىڭ ليري­كالىق ءانۇرانى بولدى. ءان ادەمى جىلداردىڭ اسەرلى دانەكەرى بولىپ قالىپتاستى.

قازاقستان جازۋشىلار وداعى­نىڭ مۇشەسى, عالىم-ۇستازدىڭ قالا­مىنان جانە قالاۋىنان تۋ­عان بىرنەشە وقۋلىقتار, ادىس­تەمەلىك قۇرالدار, باعىت-باعدار­لىق باع­دارلامالار تۋعان ادەبيەت­كە قىز­مەت ەتەتىن بولاشاق قالامگەر­لەر­ مەن عالىمداردىڭ نازارىندا بولىپ, جاس تولقىننىڭ جان دۇنيە­سىنە ءبىلىم ساۋلەسىن سەبۋدە. وسىناۋ جىلداردا ەلىمىزدەگى ەڭ باستى ەكى ءبىلىم ورداسى – ءال-فا­رابي جانە گۋميلەۆ اتىنداعى ۇلت­­تىق ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىندە جاس ۇرپاققا ءتالىم-تاربيە بەرىپ, ىزدەنىس جولىنا باعىشتاعان قۇنىپيا الپىس­باەۆ جەتى بەلەس – 70 دەگەن بەدەلدى جاستىڭ بيىگىنە شىعىپ, ءان مەن ادە­بيەتتىڭ قوس تىزگىنىن قاتار ۇس­تاپ, ەگەمەن ەلىمىزدىڭ ءبىلىم سالا­سىنا ءوزىنىڭ ەلەۋلى ۇلەسىن قو­سىپ كەلەدى. انمەن باستالعان ادەمى عۇمىر ادەبيەت دەگەن ۇلت قاينارىنىڭ قازىناسىمەن تولى­عىپ, ونىڭ قالامىنان تۋعان وقۋلىقتار جوعارى وقۋ ورىن­دا­رىنىڭ باعدارلاماسىنا كىرىپ, وقىتىلۋ ۇستىندە.

ۇلتىمىزدىڭ ۇلى ونەرىنىڭ ءبىرى – ءان ونەرىنىڭ سارقىلماس قاي­نارىنان سۋسىنداپ, سول ارقىلى تۋعان ادەبيەتكە كەلىپ, عالىم اتانىپ, عيبراتتى ءومىر جولىنان ءساتتى ءوتىپ كەلە جاتقان ازاماتتاردىڭ قاتارىندا قۇنىپيا الپىسباەۆ ابى­رويلى بيىكتەن كورىنىپ كەلە­دى. ءان مەن ادەبيەتتى قاتار ۇس­تاپ, ءوز ورتاسىندا قۇرمەت پەن ىلتي­پاتقا بولەنىپ كەلە جاتقان جاق­سى دوس, جايساڭ ازامات, بەلگىلى عالىم قۇنىپيا الپىسباەۆتىڭ ءومىر جولىن ايتۋ ارقىلى مەن ءوز كۋرستاستارىمنىڭ جەتكەن جەتىستىكتەرىن دە كوڭىل توعايتا بىلدىرە وتىرىپ, كوڭىل اسپانىن جوعارى كوتەردىم.

«سارىبيدايدىڭ» سازى كەلەر كۇندەرگە جەتەلەي بەرسىن.

 

وتەگەن ورالباي ۇلى,

مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى

سوڭعى جاڭالىقتار