ءۇش جۇلدە, ەكى جولداما. ەلىمىزدىڭ گرەك-ريم كۇرەسى شەبەرلەرى الەم چەمپيوناتىن وسىلاي قورىتىندىلادى

نۇر-سۇلتانداعى جارىسقا تورت­كۇل دۇنيەنىڭ ەڭ مىقتى دەگەن بالۋان­دارىنىڭ تۇگەلگە جۋىعى جينالدى. سەبەبى وسى دودادا العاشقى التى ورىن­دى يەلەنگەن ساڭلاقتار 2020 جى­لى توكيودا الاۋى تۇتاناتىن وليم­پيا ويىندارىندا ونەر كورسەتۋ قۇر­مەتىنە يە بولادى. ودان كەيىن تاعى ءۇش ىرىكتەۋ سىنى بار ەكەنى راس. بى­رەۋى ­– قۇرلىقتىق, ەكەۋى – الەمدىك لي­تسەن­زيالىق تۋرنيرلەر. الايدا مىق­تى­لاردىڭ دەنى وليمپيادا جولداما­سىن كۇنى بۇرىن يەلەنۋدى قۇپ كورەدى. ويتكەنى وسى ماسەلە نەعۇرلىم تەزىرەك شەشىلسە, سول كۇننەن باستاپ, تورتجىلدىقتىڭ باستى دوداسىنا ەش الاڭسىز دايارلانا بەرۋگە بولادى. مىنە, وسىنداي ويمەن قارۋلانعان اپايتوستەر قازاق ەلىنىڭ استاناسىن بەتكە الدى.

العاشقى كۇنى وليمپيا ويىن­دا­رىنىڭ باعدارلاماسىنا ەنبەگەن سالماق دارەجەلەرى بويىنشا باسەكەلەر ءوتتى. بۇل جارىستا قورلان جاقانشا (55 كيلو), المات كەبىسباەۆ (63 كيلو), دەمەۋ جادىراەۆ (72 كيلو) جانە ماقسات ەرەجەپوۆ (82 كيلو) ەل نامىسىن قورعادى. وسى ءتورت جىگىتتىڭ اراسىنان المات پەن دەمەۋگە ايرىقشا سەنىم ارتىلدى. العاشقىسى – وسىعان دەيىن ءۇش الەم چەمپيوناتىندا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن ساڭلاق, ەكىنشىسى – 2017 جىلعى دۇنيەجۇزىلىك دودادا كۇمىس جۇلدەنى ەنشىلەگەن سايىپقىران. ءوز ەلىمىزدە ءوتىپ جاتقان جارىستا ولار التىن تۇعىرعا كوتەرىلەدى دەپ ۇمىتتەندىك. بىراق بۇل جولى دا الاش جۇرتىنا التىن مەدالدىڭ سىڭعىرىن ەستۋ باقىتى بۇيىرمادى. بۇل جارىس­تا جادىراەۆ ەكىنشى اينالىمنان اسا المادى. ويدا-جوقتا ول گەرمانيالىق ميحاەل فەليكس ۆيۋمايەرگە جول بەردى. كەبىسباەۆ ءۇش بىردەي قارسىلاسىن قاپى قالدىرعانىمەن, جارتىلاي فينالدا ريو وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى, ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى, قۇرلىق چەمپيونى شينوبۋ وتاعا ەسە جىبەردى. ءدال وسى جاپون جىگىتىنەن قانداسىمىز برازيليانىڭ استاناسىندا وتكەن وليمپيا ويىندارىندا ۇتىلعان ەدى. نۇر-سۇلتاندا دا شينوبۋ شاڭ قاپتىرىپ كەتتى. بىراق الماتقا وكپە ايتۋ ورىنسىز. ولاي دەۋگە نەگىز بۇل – كەبىسباەۆتىڭ الەم چەمپيوناتتارىنداعى ءتورتىنشى جۇلدەسى. تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى قازاق­ستاننىڭ گرەك-ريم كۇرەسى شەبەر­لەرى اراسىنان وسىنداي تولاعاي تابى­سىمەن تەك يۋري مەلنيچەنكو عانا ماقتانا الادى. حح عاسىردىڭ توق­سا­نىنشى جىلدارى اتوي سالعان وتانداسىمىز دۇنيەجۇزىلىك دودالاردا ەكى التىن جانە ەكى كۇمىس جۇلدە ولجالادى. ارينە, مەدالداردىڭ ساپاسى جاعىنان مەلنيچەنكونىڭ كەبىسباەۆتان كوشى ىلگەرى ەكەنى ەش داۋ تۋعىزبايدى.

ەل استاناسىندا قورلان جاقانشا كەرەمەت ونەر كورسەتتى. بۇرىندارى وسىنداي ۇلى دۇرمەكتەردە كۇش سىناسىپ كورمەگەن بالۋان ءار جەكپە-جەگىن كوپتى كورگەن كانىگى كوكجالدارمەن اسا جوعارى دەڭگەيدە وتكىزدى. وزگەلەردى ايتپاعاندا, بىلتىرعى الەم جانە ەۋروپا چەمپيونى, ازەربايجاندىق ەلدەنيز ءازيزليدى ارى دا, بەرى دە لاقىتىرىپ, 11:5 ەسەبىمەن جەڭىسكە جەتتى. جاقانشانىڭ تەك دۇنيەجۇزىلىك جانە قۇرلىقتىق بىرىنشىلىكتىڭ قولا جۇلدەگەرى نۋگزاري تسۋرتسۋمياعا عانا ءالى جەتپەدى. 

گرەك-ريم كۇرەسى شەبەرلەرى ارا­سىنداعى جارىستىڭ سوڭعى كۇنى مەي­رامبەك ايناعۇلوۆ پەن اسحات دىلمۇ­حامەدوۆ جۇلدەلى ورىندار ءۇشىن تالاستى. ەكەۋى دە جارتىلاي فينالدا ءسۇ­رىندى. مەيرامبەك بىلتىر الەم جانە ەۋروپا چەمپيوناتتارىندا قار­سى­لاس شاق كەلتىرمەگەن رەسەيلىك سەر­گەي ەمەلينگە ەسە جىبەرسە, اسحات ماجار­ستاندىق توماس لوۋرەتسپەن تەڭ ءتۇستى. مۇنداي جاعدايدا ەرەجە بويىنشا سوڭعى ۇپايدى كىم السا, جەڭىس سونىڭ ەنشىسىنە جازىلادى. بۇل رەتتە ۆەنگريا سپورتشىسىنىڭ باعى جاندى.

قولا مەدال ءۇشىن تارتىستا 2017 جىل­عى الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇل­دەگەرى ايناعۇلوۆ 2018 جىلعى دۇنيە­جۇزىلىك جانە قۇرلىقتىق دودالاردا ءۇشىنشى ورىنعا تابان تىرەگەن ۋكراي­نالىق لەنۋر تەمىروۆتىڭ تاس-تالقا­نىن شىعاردى. ال باستاپقى باسەكە­لەردىڭ بىرىندە وليمپيادا مەن الەم چەم­پيوناتارىنىڭ ەكى دۇركىن جەڭىم­پازى, ەۋروپانىڭ ءتورت دۇركىن چەم­پيونى, رەسەيلىك رومان ۆلاسوۆقا تىزە بۇكتىرگەن دىلمۇحاممەدوۆ شەشۋشى تۇس­تا وزبەكستاندىق جالعاسباي بەردى­مۇ­راتوۆتان ايلاسىن اسىرا المادى. ناتي­جەسىندە قانداسىمىز بەسىنشى ورىن­دا قالىپ قويدى.

وتاندىق بالۋاندار اراسىنان ماق­سات ەرەجەپوۆتىڭ دە جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلۋگە مۇمكىندىگى بولدى. جاپونيا مەن بەلارۋس وكىلدەرىن ۇتقان قازاق جى­گىتى شيرەك فينالدا ازەربايجاندىق را­فيگ گۋسەينوۆپەن كۇرەسىپ جاتىپ قا­بىرعاسىن قايىستىرىپ الدى. ەندى ول جۇبانىش باسەكەلەرىنە قاتىسۋعا ءتيىس ەدى. الايدا اۋىر جاراقات الۋى سالدارىنان ماقسات بوز كىلەمگە شىقپادى.

وزگە بالۋاندارىمىز سەنىم ۇدەسى­نەن شىعا المادى. اسىرەسە, جەرگى­لىكتى جانكۇيەرلەر مەيىرجان شەرما­حانبەتكە قاتتى قىنجىلدى. 67 كيلو سالماقتا ونەر كورسەتكەن قازاقتىڭ جاس دارىنى بىلتىر بۋداپەشتە ايشىقتى ونەرىمەن كوزگە ءتۇسىپ, قولا مەدالدى موينىنا ىلگەن ەدى. سودان بەرى وسى بالۋان جايىندا جىلى سوزدەر ءجيى ايتىلىپ ءجۇردى. مايتالمان مامانداردان باستاپ, قاتارداعى جانكۇيەرلەرگە دەيىن ماقتاۋىن دا, جاقتاۋىن دا اسىردى. بىراق ەل نامىسى سىنعا تۇسكەن ساتتە مەيىرجان كەڭىنەن كوسىلە المادى. ءوزىنىڭ تۇساۋكەسەر كەزدەسۋىندە-اق ول ەسىمى كوپشىلىككە بەيمالىم امە­ريكالىق ەلليس كوللەماننان جەڭىلىپ, كورەرمەندەر قاتارىنا قوسىلدى.

نۇر-سۇلتانداعى الەم چەمپيو­ناتى بارىسىندا قۋانعان دا, قىن­جىل­عان دا ساتتەرىمىز از ەمەس. الدى­مەن قۋانىشىمىزبەن بولىسەيىك. بىرىن­شىدەن, 1993-2019 جىلدار ارالى­عىندا تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇلەك­تەرى الەم چەمپيوناتتارىندا 22 مار­تە بوي كورسەتىپ, سونىڭ التاۋىنان قور­جىنىمىز بوس قايتتى. جەتى رەت جالقى جۇلدەنى قاناعات تۇتساق, سەگىز مارتە قوس مەدالدى قانجىعاعا بايلادىق. ياعني, وسى كۇنگە دەيىن ءبىر جارىستا ەكى رەتتەن ارتىق جەڭىس تۇعىرىنا كوتە­رىلگەن جوق ەدىك. بۇل جولى ءۇش بىر­دەي ورەنىمىز جۇلدە الىپ, تۋى­مىزدى كوكتە جەلبىرەتتى. بۇل – اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي تابىس! ەكىن­شىدەن, باقتيار بايسەيىتوۆتىڭ كەيبىر شاكىرتتەرى جارىس جولىندا وليمپيا ويىندارى مەن الەم چەمپيوناتتارى سەكىلدى بايراقتى باسەكەلەردە اتوي سالعان اپايتوستەرمەن ەش قاي­مىق­پاي ايقاسىپ, ولاردى جولدارىنان ىعىستىردى. بۇل دا اتاپ وتۋگە تۇرا­تىنداي وقيعا!

قىنجىلعان ساتتەرىمىز مىناداي: بىرىنشىدەن وسى جارىستا ءار سالماق دارەجەسى بويىنشا التى جولدامادان ساراپقا سالىنسا, سونىڭ ەكەۋى عانا ءبىزدىڭ جىگىتتەرگە بۇيىردى. ول جولدامالاردى مەيرامبەك ايناعۇلوۆ پەن اسحات دىلمۇحامەدوۆ يەلەندى. ال قورلان جاقانشا مەن المات كە­بىسباەۆ جۇلدەگەرلەر قاتارىنان كورىن­گەنىمەن, ولارعا نۇر-سۇلتاندا ليتسەنزيا بۇيىرمادى. سەبەبى, ايتۋلى قوس بالۋاننىڭ ونەر كورسەتكەن سالماق دارەجەلەرى وليمپيا ويىندارىنىڭ باعدارلاماسىنا ەنبەگەن. ەكىنشىدەن, 20 جىل بويى اڭساعان التىنعا بۇل جولى دا قولىمىز جەتپەدى. قازاق­ستاننىڭ گرەك-ريم كۇرەسى شەبەرلەرى ارا­سىنان سوڭعى رەت 1999 جىلى مكحيتار مانۋكيان الەم چەمپيونى اتانعان بولاتىن. سول كەزدەن بەرى جەرلەستەرىمىز قانشا تالپىنعانىمەن, بۇل بەلەستى باعىندىرا المادى. بارشا جانكۇيەر وسى جولى سول ولقىلىقتىڭ ورنى تولاتىن شىعار دەپ ۇمىتتەندى. بىراق ءوز ەلىمىزدە, ءوز جەرىمىزدە, ءوز جان­كۇيەرلەرىمىزدىڭ كوز الدىندا وتكەن جارىستا ەشبىر ورەنىمىزدىڭ جەڭىس تۇ­عىرىنىڭ ەڭ بيىك ساتىسىنا كوتەرىلۋگە كۇش-جىگەرى جەتپەدى. ارينە, بۇل وزەكتى ورتەگەن وكىنىش!

قازاقستاندا تۇڭعىش رەت جالاۋى جەلبىرەگەن الەم چەمپيوناتىنىڭ جالپى كوماندالىق ەسەبىندە رەسەي قۇراماسى كوش باستادى. ولار 2 التىن مەن 3 كۇمىس مەدالدى ولجالادى. ەكىنشى جانە ءۇشىنشى ورىندى گرۋزيا مەن جاپونيا ءوزارا ءبولىستى. ارقايسىسى 2 التىن مەن 1 قولانى قورجىنعا سالدى.

ەندىگى ءۇمىتىمىز ايەلدەر كۇرەسى مەن ەركىن كۇرەس شەبەرلەرىندە. وسى جارىستا قازاقستاننىڭ بالۋاندارى باس جۇلدە الىپ, الداعى كۇندەرى ءوز جان­كۇيەر­لەرىن قۋانىش پەن شاتتىققا بولەي­دى دەپ ۇمىتتەنەمىز. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, وليمپيادا ليتسەنزيالارى سا­راپقا سالىنىپ جاتقان ايتۋلى الەم چەمپيوناتى 22 قىركۇيەكتە ءوز مارە­سىنە جەتەدى.