مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداعان العاشقى جولداۋىندا ومىرىمىزدە ايقىن بايقالىپ وتىرعان وزەكتى ماسەلەلەر كوتەرىلدى. حالىقارالىق دەڭگەيدە باسەكەگە قابىلەتتى بولۋىمىز ەڭ الدىمەن ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىن دامىتۋىمىزعا بايلانىستى بولماق.
وسى ورايدا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اتقارار ءىسى دە, ورنى دا ەرەكشە. تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جولداۋلارىندا بۇل تۋرالى بىرنەشە رەت ايتىلعان-دى. بۇل جولعى جولداۋدا باعا ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ سانى, قىسقارتىلۋى ەمەس, ولاردىڭ ناقتى جۇمىس ناتيجەسى تۇرعىسىنان ايتىلدى.
ء«وز تۇلەكتەرىن جۇمىسپەن قامتۋ جاعىنان ەلىمىزدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جارتىسى عانا 60 پايىزدىق دەڭگەيگە قول جەتكىزىپ وتىر», دەدى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى. بۇل ەلىمىزدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى قالىپتاسىپ وتىرعان ناقتى كورىنىس دەر ەدىم. بۇگىندە ەلىمىزدەگى جوعارى ءبىلىم ساپاسىنىڭ كورسەتكىشى ۋنيۆەرسيتەتتەر سانىمەن ەمەس, ونىڭ تۇلەكتەرىنىڭ ەڭبەك نارىعىندا قانشالىقتى سۇرانىسقا يە, ياعني جۇمىسقا ورنالاستىرىلۋىمەن باعالانۋى ءتيىس. جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ىشىندە جۇرگىزىلەتىن قانشاما ىزدەنىسكە تولى جۇمىستار عانا جاقسى مامان دايىنداۋدىڭ كەپىلى بولماق.
ۋاقىتتىڭ جوعارى تالابىن سەزىنبەي ساپالى مامان دايىنداي المايمىز. جولداۋدا ء«بىلىم بەرۋدىڭ ورنىنا ديپلوم ساتۋمەن اينالىساتىن ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ بار ەكەنى» دە ايتىلدى. اڭگىمە ەرتەڭگى ماماننىڭ قولىنداعى ديپلومدا ەمەس, ونىڭ قانشالىقتى شىنايى ءبىلىم العانىندا بولۋى ءتيىس ەكەنىن ۇقتىردى.
پرەزيدەنت جولداۋدا قاي ماسەلەگە بولسا دا ونىڭ شەشىمىن تابۋ جولدارىن كەشەندى كوتەرگەنىن بايقادىم. ونى قالاي تۇسىنەمىز؟ ساياسي, ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن جەكە-جەكە قاراۋ ەمەس, ولارعا كەشەندى كوزقاراس قالىپتاستىرۋدى العا قويدى. جولداۋدىڭ باس جاعىندا ەكونوميكالىق ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن ساياسي رەفورمالار وتكىزۋ كەرەكتىگىن ايتىپ كەتتى. سونىمەن قاتار ەكونوميكالىق دامۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋ قاجەتتىگىن جولداۋدىڭ ءون بويىنا وزەك ەتتى. دومبىرانىڭ قوس ىشەگىندەي ەكى سالانى بايلانىستىرۋ قارجى بولۋمەن شەكتەلمەيدى, اڭگىمە سالالاردىڭ دامۋىنا حالىقتىڭ ءوزىن تارتۋدا بولىپ وتىر. مىسالى, ورتا جانە شاعىن بيزنەستى دامىتۋ ءۇشىن ءۇش جىلعا دەيىن شاعىن كاسىپورىنداردان سالىق تولەۋدى, تەكسەرۋدى الىپ تاستايتىن بولدى. مۇنداي قادام الەۋمەتتىك ماسەلەنى دە قوسا شەشەدى. كاسىپكەرلەر سالىق تولەمەگەن سوڭ, قارجى ەكونوميكانىڭ وزىندە قالادى, ەكىنشى جاعىنان الەۋمەتتىك ماسەلە شەشىمىن تابادى. ياعني, كاسىبىن ەندى باستاعان كاسىپكەر تەز ەڭسە تۇزەيدى. جولداۋ وسىعان مۇمكىندىك بەرەدى.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنت جۇمىس ىستەپ جۇرگەن ادامداردىڭ زەينەتاقى قورىندا جاتقان جيىنتىق قارجىسىن ءۇي الۋعا جۇمساۋىنا رۇقسات بەرۋ كەرەكتىگىن ايتتى. جيناعان قارجىسىن ءۇي الۋعا جۇمساعان ادامنىڭ تۇرمىسى دا تۇزەلمەي مە؟ بۇرىن بۇل زەينەتاقى قورىنداعى قارجى بانك نەمەسە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتورلار ارقىلى بەلگىلى ءبىر ەكونوميكالىق جوبالارعا سالىناتىن ەدى, ەندى پرەزيدەنت حالىقتىڭ وزىنە تىكەلەي شىعۋ ارقىلى باسقا جول ۇسىنىپ وتىر. بۇل, بىرىنشىدەن, الەۋمەتتىك ماسەلەنى شەشەدى, ەكىنشىدەن, الگى قارجى ءبارىبىر ەكونوميكاعا بارادى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جولداۋىندا ايتىلعان ماسەلەلەردى شەشۋدە كەشەندى ۇستانىمدار كورىنىپ تۇر. بۇل ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋى مەن الەۋمەتتىك كوركەيۋدىڭ جولى بولادى دەپ سەنەمىز. ەندىگى مىندەت جۇرتتىڭ وزىنەن كەرى بايلانىستىڭ بولۋى, ياعني جولداۋدا مەملەكەت باسشىسى ايتقان ءىستىڭ جۇزەگە اسۋىنا ءار قازاقستاندىقتىڭ ۇلەس قوسۋعا ۇمتىلۋىندا دەر ەدىم.
ەركىن ءابىل,ءو.سۇلتانعازين اتىنداعى قوستاناي مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور