ۇكىمەتىنىڭ ءباسپاسوز ورتالىعىندا وتكەن ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسى كەزىندە ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتاەۆ زاڭداردى ازىرلەۋ جانە قابىلداۋ شارالارىن جەتىلدىرۋ تۋرالى ايتىپ بەردى. بۇل تۋرالى primeminister.kz حابارلادى.
م. بەكەتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىر قازاقستاندا قازاقستاندا 340 دەربەس زاڭ, ونىڭ ىشىندە 21 كودەكس بار. ءتيىمدى قۇقىقتىق ورتانى قالىپتاستىرۋ پروتسەسى جالعاسۋدا, زاڭدار عانا ەمەس, ولاردى ازىرلەۋ مەن قابىلداۋ راسىمدەرى دە جەتىلدىرۋدى تالاپ ەتەدى.
«قۇقىقتىق ورتا حالىق ءۇشىن, بيزنەس ءۇشىن, سونىمەن بىرگە شەتەلدىك ينۆەستورلار ءۇشىن دە باسەكەگە قابىلەتتى جانە تارتىمدى بولۋى ءتيىس. زاڭنامانىڭ تۇراقتىلىعى ينۆەستورلارعا ينۆەستيتسيالار سالۋ ءۇشىن مەملەكەت تاڭداۋ كەزىندە ماڭىزدى ولشەم بولىپ تابىلادى. ينۆەستورلار بىزدە زاڭداردىڭ تۇراقتى ەكەنىن, ال ولاردى ازىرلەۋ مەن قابىلداۋ ءتارتىبى ۇزدىك شەتەلدىك پراكتيكالارعا سايكەس كەلەتىنىن ءبىلۋى ءتيىس», — دەدى ادىلەت ءمينيسترى.
م. بەكەتاەۆ اتاپ وتكەندەي, بۇل رەتتە حالىق زاڭ جوبالارىن قوعامدىق تالقىلاۋعا قاتىسۋى جانە ۇسىنىلىپ وتىرعان باستامالار بويىنشا ءوز ۇستانىمدارىن بەلسەندى ءبىلدىرۋى كەرەك.
«وسىعان بايلانىستى, ءبىز زاڭداردى ازىرلەۋ, قوعامدىق تالقىلاۋ جانە قابىلداۋ بولىگىندەگى حالىقارالىق تاجىريبەنى زەردەلەدىك, سونداي-اق, وتاندىق زاڭ شىعارۋدىڭ پروبلەمالىق ماسەلەلەرىنە تالداۋ جۇرگىزدىك. جۇرگىزىلگەن جۇمىستىڭ قورىتىندىسى بويىنشا زاڭ نورمالارىن شىعارۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا زاڭنامالىق تۇزەتۋلەر توپتاماسىن ازىرلەندى», — دەدى ادىلەت ءمينيسترى.
ءبىرىنشى. ۇلىبريتانيانىڭ تاجىريبەسى بويىنشا زاڭ نورمالارىن شىعارۋ پروتسەسىنە «جاسىل» جانە «اق» كىتاپتىڭ جاڭا كەزەڭدەرىن ەنگىزۋ ۇسىنىلادى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بۇل قۇجاتتار بار ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن تالقىلاۋدى ەستۋ, ىنتالاندىرۋ جانە قوعامدىق پىكىردى ەسكەرۋ ءۇشىن پايدالانىلادى.
«جاسىل» كىتاپ دەگەنىمىز - ناقتى پروبلەمالار ەگجەي-تەگجەيلى قارالاتىن, سودان كەيىن ساياسات پەن زاڭناما تۇرعىسىنان ءىس-قيمىلداردىڭ ىقتيمال باعىتتارى كورسەتىلەتىن ۇكىمەتتىك جاريالانىم, الدىن الا ەسەپ. جاسىل كىتاپ قوعاممەن جانە الداعى وزگەرىستەرمەن مۇددەلەرىنە اسەر تيگىزەتىن نىسانالى توپتارمەن – ستەيكحولدەرلەرمەن مۇقيات تالقىلانادى», — دەپ ءتۇسىندىردى م. بەكەتاەۆ.
«جاسىل» كىتاپتى تالقىلاۋ مەرزىمى بەلگىلەنبەيدى, وعان ءبىر-ەكى اي, جارتى جىل نەمەسە ءبىر جىل دا كەتۋى مۇمكىن. بارلىعى ماسەلەنىڭ سيپاتىنا بايلانىستى. الايدا, شەتەلدىك پراكتيكا, ناتيجەلى تالقىلاۋلار ءۇشىن قاجەتتى مەرزىم كەم دەگەندە ءۇش اي ەكەندىگىن كورسەتەدى.
«جاسىل» كىتاپ تالقىلاۋدى ىنتالاندىرۋ قۇرالى جانە زاڭدى وزگەرتۋگە ءبىرىنشى قادام بولادى», — دەدى ادىلەت ءمينيسترى.
ەگەر «جاسىل» كىتاپتى تالقىلاۋ بارىسىندا شەشىم رەفورمالار قاجەتتىلىگى پايداسىنا شەشىلسە, وندا تالقىلاۋ جاڭا ساتىعا – «اق» كىتاپتى دايىنداۋعا وتەدى.
م. بەكەتاەۆ حابارلاعانداي, «اق» كىتاپتاردى مەملەكەتتىك ورگاندار الداعى رەتتەۋ ساياساتىنىڭ رەسمي مالىمدەمەسى رەتىندە شىعارادى, وندا زاڭنامالىق وزگەرىستەر نەمەسە جاڭا زاڭدار قابىلداۋ بويىنشا ناقتى ۇسىنىستار بەلگىلەنەدى.
«اق» كىتاپتار زاڭ جوبالاۋ قىزمەتى ماسەلەلەرى جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا تالقىلاناتىن بولادى. اتالعان كوميسسيامەن ماقۇلدانعان «اق» كىتاپتار زاڭ جوبالارىن ازىرلەۋ ءۇشىن نەگىز بولادى», — دەدى مينيستر.
«جاسىل» جانە «اق» كىتاپتار زاڭ جوباسىن زاڭ شىعارۋ پروتسەسىنىڭ بارلىق ساتىلارىن, ءتىپتى پرەزيدەنت قول قويعانعا دەيىن سۇيەمەلدەيتىنىن جانە زاڭ قابىلدانعاننان كەيىن دە مىندەتتى قوسىمشالارعا اينالاتىنىن ايتا كەتكەن ءجون.
ەكىنشى. زاڭ جوبالارى مەن قولدانىستاعى زاڭداردى باعالاۋ راسىمدەرىن جاقسارتۋ ۇسىنىلادى.
ول ءۇشىن «اق» كىتاپ ساتىسىندا ازىرلەۋشى ورگان ۇسىنىلعان زاڭنامالىق وزگەرىستەردى ەنگىزگەننەن كەيىن قول جەتكىزۋگە نيەتتى ناقتى ينديكاتورلاردى انىقتاۋى ءتيىس.
ءۇشىنشى. زاڭ جوبالارىنا عىلىمي قۇقىقتىق ساراپتامانى جۇرگىزۋ ءتارتىبىن قايتا قاراۋ ۇسىنىلادى.
«زاڭ جوبالارىنا عىلىمي ساراپتاما جۇرگىزۋدىڭ قولدانىستاعى ءتارتىبى قولدا بار عىلىمي الەۋەتتى تولىق كولەمدە پايدالانبايدى. سوندىقتان عىلىمي ساراپتاما دايىنداۋعا قازىرگىدەي ءبىر عىلىمي ۇيىمنىڭ قاتىسۋىنىڭ ورنىنا, ۇلكەن ساراپشىلاردىڭ ءتىزىمىن قالىپتاستىرۋ ۇسىنىلادى», — دەدى م. بەكەتاەۆ.
ءتورتىنشى. بيزنەسكە جانە ازاماتتارعا قوسىمشا مىندەتتەر جۇكتەيتىن نورمالارعا قاتىستى «وتپەلى كەزەڭ» پراكتيكاسىن زاڭنامالىق دەڭگەيدە بەلگىلەۋ ۇسىنىلادى.
قابىلدانعان زاڭدار شەڭبەرىندە بولاتىن الداعى وزگەرىستەر تۋرالى قوعامعا تيىسىنشە ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن جۇرگىزبەۋى جانە قوعامنىڭ ولارعا دايىن بولماۋى, جاڭا زاڭدارداعى نورمالاردىڭ دۇرىس قابىلدانباۋىنا اكەلەدى. وسى رەتتە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بيزنەس پەن ازاماتتاردىڭ دايىندىعىن ەسكەرە وتىرىپ, جاڭا رەتتەۋدى قولدانىسقا ەنگىزۋ مەرزىمىن بەلگىلەۋى ۇسىنىلادى.
بەسىنشى. الداعى زاڭنامالىق وزگەرىستەر تۋرالى حالىققا جانە بيزنەسكە اقپارات بەرۋ جانە تۇسىنىكتەمە بەرۋ تەتىكتەرىن كۇشەيتۋ ۇسىنىلادى. بۇل ءۇشىن ءاربىر زاڭ جوباسىنا جانە قابىلدانعان زاڭعا اقپاراتتىق سۇيەمەلدەۋ باعدارلاماسى قوسا بەرىلەتىن بولادى.
التىنشى. زاڭ نورمالارىن شىعارۋ پروتسەسىنە جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرىن, سونداي-اق دەرەكتەردىڭ ۇلكەن كولەمىمەن جۇمىس ىستەۋگە ارنالعان تالداۋ قۇرالدارىن ەنگىزۋ ۇسىنىلادى.
م. بەكەتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, «ە-زاڭناما» اقپاراتتىق جۇيەسى اياسىندا جۇرگىزىلەدى. زاڭ شىعارۋ پروتسەسىنە قاتىسۋشىلاردى وسى جۇيەگە قوسۋ ماسەلەسى بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە, سونىمەن بىرگە باسقا جۇيەلەرمەن ينتەگراتسيالاۋ ماسەلەلەرى پىسىقتالۋدا.
ءسوزىن اياقتاعان ادىلەت ءمينيسترى ايتىلعان تاسىلدەردى مەملەكەتتىك ورگاندار قولداعانىن, ولار بويىنشا جۇرتشىلىق پەن بيزنەس قوعامداستىقتىڭ ۇسىنىستارى الىنعانىن جەتكىزدى. زاڭ جوباسى قازىرگى ۋاقىتتا ۇكىمەتتىڭ قاراۋىندا.